Festival Forensische Zorg - Veiligheid

Programma
Hieronder vind je het programma van het Festival Forensische Zorg 2019.

09.30 - 10.30 uur inloop, registratie en ervaringsterras
10.30 - 11.30 uur plenaire opening met o.a. Bas Eenhoorn
12.00 - 18.00 uur deelsessies en ervaringsterras (van12.30 tot 13.30 uur doorlopend lunch)
18.15 - 18.45 uur plenaire afsluiting met Onno Hoes
18.45 - 19.30 uur borrel en ervaringsterras

Jouw eigen programma
Hieronder zijn alle deelsessies per thema weergegeven. De kleuren corresponderen met de thema's van de dag. De sessies starten op verschillende tijden en hebben verschillende lengtes. Je hoeft je niet van te voren in te schrijven voor deze sessies, maar je stelt op de dag zelf je eigen programma samen. Het Evaringsterras is de gehele dag bezoeken. We hanteren op de dag het principe 'wie het eerst komt het eerst maalt'. Houd voor de zekerheid dus een alternatieve sessie in gedachten.

Favorietentool
Om je te helpen bij het samenstellen van jouw persoonlijke programma, kan je gebruik maken van de favorietentool.

  • Je klikt op de gekleurde balk met je muis. Alle informatie over de betreffende sessie wordt zichtbaar.
  • Wil je de sessie bewaren als 'favoriet', dan klik je op het sterretje aan het einde van de gekleurde balk.
  • Deze 'favoriet' wordt onthouden.
  • Klik op 'Print favorieten' en al jouw favorieten staan onder elkaar.

Doorsturen en liken van sessies
Denk je dat een sessie interessant is voor een collega of iemand uit jouw netwerk? Stuur deze dan naar hem of haar door! Dit kan door op het envelopje te klikken. Vind je een sessie leuk? Laat het ons weten door deze te 'liken'.

Vraag voor de spreker
Heb je een tip of vraag voor de spreker van een sessie? Stuur hem of haar dan een bericht door op het lampje te klikken. De spreker kan jouw tip of vraag meenemen in de voorbereiding van de sessie.

Blokkenschema
We hebben het totale programma opgenomen in een blokkenschema. Dit schema biedt een overzicht met daarin opgenomen waar welke sessies plaats vinden. Klik hier voor het blokkenschema.

Print uw favorieten

Een veilige samenleving

Titel: De re-integratie van (potentieel) gewelddadige extremisten
Thema: Een veilige samenleving
Werkvorm: Workshop
Sprekers: Frank Borst (Dienst Justitiële Inrichtingen)
Maarten van Leyenhorst (NIFP)
Omschrijving: Vanwege het voorbereiden van een terroristische aanslag in Nederland zijn in september meerdere personen aangehouden. Een aantal verdachten had een (recent) detentieverleden. Dit leidde tot een debat over het resocialiseren van (voormalig) terroristische daders. Er gaan stemmen op om potentieel gevaarlijke personen preventief op te sluiten. Dit staat op gespannen voet met beginselen van de Nederlandse rechtsstaat, waarin we uitgaan van resocialisatie. Het voorbereiden dan wel plegen van terroristische aanslagen is per definitie een aanslag op de Nederlandse samenleving en rechtsstaat. Dit maakt de uitdaging om deze groep te resocialiseren misschien wel het grootst.
Voor Nederland is dit een relatief nieuw onderwerp. Deze workshop biedt inzicht in de uitdagingen en de aanpak rond het resocialiseren van gedetineerden met een extremistisch profiel. Na een inleidende presentatie volgt een casusopdracht waarbij je zelf aan het werk wordt gezet.
Deze sessie is interessant omdat: Het een actueel onderwerp betreft en wij je graag willen informeren over de aanpak van DJI rond deze thematiek.
Titel: FACT voor mensen met een LVB: de resultaten
Thema: Een veilige samenleving
Werkvorm: Talk
Sprekers: Laura Neijmeijer (Trajectum / Radboud Universiteit)
Omschrijving: Fred is 20 jaar als hij wordt aangemeld bij een FACT-team van De Borg. Hij is opgegroeid bij een verslaafde moeder en heeft een verleden in de jeugdpsychiatrie en de verstandelijk gehandicaptenzorg. Vanwege diverse ernstige incidenten heeft de VG-instelling waar hij het laatst in zorg was, de overeenkomst opgezegd en heeft Fred weer onderdak gezocht bij zijn moeder. Het gaat niet goed met hem. Hij gebruikt drugs, gaat om met verkeerde vrienden, heeft geen werk of dagbesteding en geen uitkering. Maar Fred wil geen hulp.

Sinds 2010 beschikt de gehandicaptensector over een nieuwe vorm van intensieve ambulante zorg: FACT voor mensen met een LVB. Inmiddels is verspreid over het land, een tiental FACT LVB-teams actief. Hiermee loopt Nederland internationaal voorop. De verwachtingen van FACT LVB zijn hoog gespannen, maar maakt het zijn verwachtingen waar? Laura Neijmeijer presenteert de resultaten van een vijf jaar durende studie.
Deze sessie is interessant omdat: Je wordt geïnformeerd over de resultaten van een grootschalig en uniek Nederlands onderzoek naar de kenmerken en behandelresultaten van FACT LVB. Je wordt ook uitgenodigd om de behandelresultaten te toetsen aan je eigen praktijkervaringen.
Titel: Het doorstroommodel: individueel zorgpad in de praktijk
Thema: Een veilige samenleving
Werkvorm: Talk
Sprekers: Bert Buysschaert (FPC Gent en FPC Antwerpen)
Joke Pintelon (FPC Gent)
Omschrijving: Binnen de forensische zorg scheppen Risk Need Responsivity (RNR) en Good Lives Model (GLM) een theoretisch kader voor het bepalen van intensiteit, vorm en moeilijkheidsgraad van een zorgpad. De theorieën worden toegepast tijdens het opstellen van een behandeltraject. Moeilijker is om ze in te passen in een zorgpad dat individueel bepaald wordt. Ook is het nog een hele uitdaging om de psychotherapie en vaktherapieën op elkaar af te stemmen. Binnen FPC Gent en FPC Antwerpen denken wij een oplossing gevonden te hebben in de vorm van het doorstroommodel. Het model helpt om de juiste dynamische risicofactoren te behandelen, de vinger aan de pols te houden bij het traject van de patiënt en informatie te verschaffen over de resultaten per zorgpad. In deze talk leggen wij onze oplossing voor en gaan we met jullie in discussie over de voor- en nadelen.
Deze sessie is interessant omdat: Het doorstroommodel de hulpverlener helpt het zorgpad te objectiveren en te toetsen aan RNR en GLM. De theoretische omkadering zorgt voor duidelijkheid en voorspelbaarheid van het behandeltraject. Dit komt de autonomie, motivatie en responsiviteit ten goede. Een hulpmiddel voor patiënt, hulpverlener en manager.
Titel: Van keukentafel naar interactieve tafel
Thema: Een veilige samenleving
Werkvorm: Game op interactieve tafel
Sprekers: Thessa Belt (RJJI)
Burg de Man (RJJI)
Omschrijving: Met het project Gameloft probeert de RJJI de behandelbereidheid van jongeren te vergroten door de inzet van gaming-elementen. Morele oordeelsvorming is een belangrijk element in de behandeling van jongeren, maar welke jongere wil er nog om de keukentafel zitten met een groepsleider voor een ‘goed gesprek’? De interactieve tafel biedt de oplossing. Een visueel aantrekkelijk middel dat zorgt voor nieuwsgierigheid en betrokkenheid bij het bespreken van morele dilemma’s. Kom en beleef de kracht van de interactieve tafel!
Deze sessie is interessant omdat: Gameloft vernieuwend is en voor meerdere doelgroepen inzetbaar.
Titel: Virtual Reality in de forensische context
Thema: Een veilige samenleving
Werkvorm: EFP Academy
Sprekers: Stéphanie Klein Tuente (FPC Van Mesdagkliniek)
Omschrijving: Virtual Reality (VR) is overal: op tv, internet en in de krant. Inmiddels is VR de eerste hype voorbij en wordt het gebruikt om huizen te verkopen, chirurgen te trainen én voor behandeling van psychiatrische problemen. Ook in de forensische psychiatrie wordt VR steeds vaker gebruikt. Tijdens deze presentatie maken we de balans op: welke ontwikkelingen zijn er op het gebied van VR in de forensische context? Wat zijn de voordelen en hoe ervaren mensen in het veld het? We laten concrete voorbeelden zien uit de Virtual Reality Agressie Preventie Training (VRAPT) die momenteel onderzocht wordt in vier forensisch psychiatrische centra in Nederland. Daarnaast kijken we naar de toekomst. Wat kunnen we de komende jaren nog verwachten aan nieuwe ontwikkelingen? Hoe kunnen we VR nog beter en breder inzetten binnen de forensische context?
Deze sessie is interessant omdat: Ze een goed overzicht geeft en achtergronden schetst bij de mogelijkheden die Virtual Reality biedt als therapeutische interventie binnen de forensische context.
Titel: TBS15+: spanningsveld tussen hoge beveiliging en kwaliteit van leven
Thema: Een veilige samenleving
Werkvorm: Workshop
Sprekers: Peter Oosterom (Dienst Justitiële Inrichtingen, Divisie Individuele Zaken)
Bert Bezemer (Dienst Justitiële Inrichtingen, Divisie Individuele Zaken)
Job Knoester (Knoester Van der Hut Alberts & Korteling Advocaten)
Omschrijving: De Divisie Individuele Zaken (DIZ) is sinds 2015 verantwoordelijk voor alle plaatsingen van justitiabelen in een penitentiaire inrichting, tbs-instelling of andere forensische instelling en ook vanuit het buitenland in het kader van internationale verdragen. De Divisie levert op deze manier een bijdrage aan de veiligheid van de samenleving door vrijheidsstraffen en vrijheidsbenemende maatregelen uit te voeren. Bij elke beslissing van DIZ over de justitiabele, staat een goede balans tussen de belangen van de justitiabele, de maatschappij en slachtoffers centraal. Forensische zorg beweegt zich op het snijvlak van twee werelden. Die van het strafrecht en die van de zorg. Het Forensisch Plaatsingsloket van DIZ zorgt ervoor, als een spin in het web, dat de DIZ en de ketenpartners met elkaar in contact blijven. Dit kan gaan om moeilijk plaatsbare justitiabelen, detecteren van (nieuwe) trends in de (forensische) zorg etc. en vervolgens het ondernemen en uitzetten van de juiste acties hieromtrent.
Deze sessie is interessant omdat: We, weliswaar op een intensieve manier, zoeken naar passende en veilige oplossingen voor de individuele tbs-gestelde. Dit model kan ook in andere sectoren toegepast worden om de beste zorg op maat te kunnen leveren én om efficiënt met beschikbare capaciteit om te kunnen gaan.
Titel: De contextuele benadering: oog voor de rouwende naasten
Thema: Een veilige samenleving
Werkvorm: Talk
Sprekers: Tom van Eerbeek (Transfore)
Yvonne Bouman (Transfore)
Omschrijving: Delicten hebben een grote impact voor de directe omgeving van de dader. Transfore betrekt in de zorg voor de dader ook diens omgeving. We hebben onderzocht wat wij kunnen betekenen voor deze ‘significant others’, die regelmatig in een rouwproces komen. Dit rouwproces verschilt van een ‘normaal’ rouwproces omdat de dierbare niet overlijdt, maar opgenomen is in een kliniek: een levend verlies. Dit rouwproces heeft een golvend verloop door allerlei gebeurtenissen, zoals wisselingen van klinieken, terugval en verloven. Hoewel het niet de kerntaak is, is het meebehandelen van ‘significant others’ een logisch onderdeel van een contextuele benadering. Hierbij draait het om het gezonder maken van het netwerk, het geven van handvatten voor vroegsignalering en kennis krijgen over het ziektebeeld. In deze talk presenteren wij de resultaten van het onderzoek en onderzoeken we samen met jou hoe we dit in de dagelijkse behandelpraktijk kunnen invlechten.
Deze sessie is interessant omdat: Je handvatten kunt aanleren en ontwikkelen voor een contextuele benadering: het betrekken van naasten in de behandeling van de forensisch psychiatrische patiënt. Het is daarnaast belangrijk om oog te hebben voor het effect van het delict en de publieke opinie die naasten beïnvloedt.
Titel: Beschermende factoren van de toekomst
Thema: Een veilige samenleving
Werkvorm: Talk
Sprekers: Michiel de Vries Robbé (VUmc Kinder- en Jeugd Psychiatrie)
Omschrijving: Beschermende factoren en de focus op het positieve hebben de afgelopen jaren een innovatie opgeleverd binnen de risicotaxatie en de behandeling in de forensische (jeugd) psychiatrie. Nu is het tijd om ons af te vragen of er voor specifieke doelgroepen ook beschermende factoren zijn die van waarde kunnen zijn voor een veilig behandelklimaat en veilige terugkeer in de maatschappij. Denk aan (licht) verstandelijk beperkten, jongvolwassen cliënten met zedenproblematiek of patiënten in langdurige intramurale behandeling. Zijn er specifieke beschermende factoren voor deze groepen? Hoe brengen we deze gestructureerd in kaart zodat ze in zowel de klinische als ambulante forensische behandelpraktijk bruikbaar zijn? Wil je meer weten over beschermende factoren voor deze bijzondere populaties en over de risicotaxatietool SAPROF, kom dan naar deze talk.
Deze sessie is interessant omdat: Je nieuwe inzichten krijgt in de beschermende factoren van de toekomst voor specifieke doelgroepen binnen de ambulante en klinische forensische populatie.
Titel: Tbs: door mensen, voor mensen.
Thema: Een veilige samenleving
Werkvorm: EFP Academy
Sprekers: Michiel van der Wolf (Erasmus Universiteit en Universiteit van Groningen)
Omschrijving: Deze sessie gaat over het belang van medewerkers en slachtoffers en nabestaanden in de tenuitvoerlegging van de tbs. De waarde van de tbs wordt over het algemeen beschouwd vanuit het oogpunt van de tbs-gestelde en vooral vanuit het oogpunt van de samenleving. Maar er zijn twee groepen binnen die samenleving die bijzonder betrokken zijn bij de tenuitvoerlegging van de tbs-maatregel: de medewerkers in de forensische zorg en de slachtoffers en nabestaanden van het delict. In het afgelopen jaar zijn er nogal wat ontwikkelingen in beleid en regelgeving geweest ten aanzien van deze groepen. Denk daarbij aan de aandacht voor het personeelstekort, maar ook aan de strafbaarstelling van contrabande en het voorgestelde spreekrecht tijdens tbs-verlengingszittingen enerzijds, en de ontwikkelde richtlijn voor contact tussen tbs-gestelden en slachtoffers en nabestaanden anderzijds.
Deze sessie is interessant omdat: Onderstreept wordt hoe belangrijk slachtoffers en nabestaanden kunnen zijn voor de tenuitvoerlegging van de tbs-maatregel en wat voor hen daarbij belangrijk is.
Titel: Kleine Ambassade: Recherche
Thema: Een veilige samenleving
Werkvorm: Kleine Ambassade - interactieve vragensessie met moderator Ruben Maes
Sprekers: Raymond Kolsteren (Politie)
Omschrijving: Wie denkt er bij veiligheid op straat en in de leefomgeving niet meteen aan de politie? Het politieonderzoek vormt vaak een eerste stap in een lang proces voor een cliënt. Aan de andere kant zorgen zij bij re-integratie ook weer voor een veilige leefomgeving. Hoe werken dit soort processen? Tegen wat voor obstakels loop je als rechercheur bij grote zaken aan? Raymond Kolsteren is teamleader grootschalige opsporingsonderzoeken in Rotterdam en werkte aan vele grote en geruchtmakende zaken.
Deze sessie is interessant omdat: Zie bovenstaand
Titel: Mind the gap!
Thema: Een veilige samenleving
Werkvorm: Talk
Sprekers: Vivienne de Vogel (De Forensische Zorgspecialisten, Hogeschool Utrecht)
Petra Schaftenaar (Metis Zorg)
Maartje Clercx (De Rooyse Wissel)
Omschrijving: Continue zorg en begeleiding na forensische behandeling is essentieel om terugval in ongewenst gedrag te voorkomen. In de praktijk blijkt deze continuïteit niet altijd makkelijk te realiseren. De afgelopen jaren zijn er diverse beleidsstukken en handreikingen opgeleverd en initiatieven ter verbetering van continuïteit ontplooid. Toch is nog weinig bekend in hoeverre deze in de dagelijkse praktijk worden gebruikt en hoe effectief de initiatieven zijn. Het project Mind the gap komt voort uit een pre-call van het programma Kwaliteit Forensische Zorg. Hierin staat de vraag centraal: wat hebben professionals en cliënten nodig om continuïteit in de forensische zorgketen te verbeteren? Middels een deskresearch, enquêtes onder professionals en focusgroepen met professionals en met cliënten brachten wij de belangrijkste behoeften op gebied van continuïteit in kaart. In deze talk delen we de eerste resultaten en gaan we graag met je in discussie over wat nodig is om continuïteit te verbeteren.
Deze sessie is interessant omdat: Problemen rondom continuïteit in de forensische zorgketen prangend zijn en herkenbaar voor professionals en cliënten. Deze talk biedt je de kans om als eerste de resultaten van de behoefteninventarisatie te horen. Ook jouw ideeën voor verbetering van de continuïteit in de praktijk zijn welkom.
Titel: Zorgprogramma SGG: seksualiteit en mensen met een verstandelijke beperking
Thema: Een veilige samenleving
Werkvorm: Talk
Sprekers: Kim Ellen Biesmans (STEVIG Specialistische en Forensische Zorg, onderdeel van Dichterbij)
Omschrijving: Hoe verminder je het risico op seksueel grensoverschrijdend (delict)gedrag bij patiënten met een verstandelijke beperking? Hoe geef je een behandeling vorm, rekening houdend met die beperkingen? Hoe bevorder je gezonde seksualiteit in deze heterogene groep patiënten?
Met het vers-van-de-pers Zorgprogramma Seksueel Grensoverschrijdend Gedrag heeft de Borg een theoretisch gefundeerd en uitgebreid behandelaanbod samengesteld. Dit biedt behandelaren een praktische ondersteuning bij de indicatiestelling en de uitvoering van de behandeling van deze problematiek. Het basisgedeelte van het zorgprogramma is gericht op de bevordering van gezonde seksualiteit en op preventie van seksuele problemen. Het specialistische gedeelte is gericht op het terugdringen van het (recidive)risico. Neuropsycholoog Kim Ellen Biesmans leidt je aan de hand van een casus door het zorgprogramma heen, waarbij ze de nadruk legt op de multidisciplinaire aanpak en inzet van behandelaren. Deze talk is interessant voor alle behandelaren/therapeuten die werken met patiënten met verstandelijke beperkingen.
Deze sessie is interessant omdat: Het in de huidige praktijk ontbreekt aan theoretisch onderbouwde behandelprogramma’s en praktische richtlijnen voor gezonde seksualiteit bij deze doelgroep. Dit terwijl gezonde seksualiteit – en behandeling van psychoseksuele problematiek in het bijzonder – van belang is. SGG heeft een hoge impact op slachtoffers en samenleving. Kennis hierover is belangrijk!
Titel: Van keukentafel naar interactieve tafel
Thema: Een veilige samenleving
Werkvorm: Game op interactieve tafel
Sprekers: Thessa Belt (RJJI)
Burg de Man (RJJI)
Omschrijving: Met het project Gameloft probeert de RJJI de behandelbereidheid van jongeren te vergroten door de inzet van gaming-elementen. Morele oordeelsvorming is een belangrijk element in de behandeling van jongeren, maar welke jongere wil er nog om de keukentafel zitten met een groepsleider voor een ‘goed gesprek’? De interactieve tafel biedt de oplossing. Een visueel aantrekkelijk middel dat zorgt voor nieuwsgierigheid en betrokkenheid bij het bespreken van morele dilemma’s. Kom en beleef de kracht van de interactieve tafel!
Deze sessie is interessant omdat: Gameloft vernieuwend is en voor meerdere doelgroepen inzetbaar.
Titel: Word LVB-expert in 60 minuten!
Thema: Een veilige samenleving
Werkvorm: Workshop
Sprekers: Nanske van Campen (Humanitas DMH)
Astrid van Reijsen (Humanitas DMH)
Elisah van Lieshout (Humanitas DMH )
Janneke van der Schoot (Humanitas DMH)
Omschrijving: In deze workshop kom je meer te weten over mensen met een licht verstandelijke beperking (LVB) op een manier die jij nog nooit eerder hebt meegemaakt. Onze meest vooraanstaande gedragsdeskundige vertelt over de nieuwste wetenschappelijke inzichten op het gebied van disability studies. Zij gaat in op de betekenis van hét recente, baanbrekende onderzoek gericht op begrip over en begeleiding van cliënten met een LVB. Meer kennis over LVB is noodzakelijk. Want zolang LVB onder de radar blijft komt ondersteuning vaak te laat of niet intensief genoeg op gang. Hoe maken we LVB en de betekenis ervan zichtbaarder, zodat de kans op begrip en goede passende ondersteuning toe kan nemen?
Deze sessie is interessant omdat: Dit een unieke ervaring is. Na deze workshop weet je wat je wel en vooral nooit (meer) moet doen in de omgang met iemand met een LVB.

Titel: Weigerende observandi: kijken naar mensen die niet bekeken willen worden
Thema: Een veilige samenleving
Werkvorm: Workshop
Sprekers: Marleen Nagtegaal (WODC)
Arjen Schoute (PBC)
Michiel van der Wolf (Erasmus Universiteit Rotterdam, Universiteit Groningen)
Omschrijving: Het afgelopen jaar waren verdachten die pro justitia onderzoek weigerden veelvuldig in het nieuws. Onlangs is uit onderzoek gebleken dat het aantal weigeraars de afgelopen jaren flink is toegenomen. Het Pieter Baan Centrum probeert sinds april 2017 met een aparte afdeling voor deze verdachten alsnog te komen tot een zo volledig mogelijk PJ-rapport. In deze workshop bundelen we de krachten en kennis van een groepsleider van de weigerafdeling, een rechter en een onderzoeker van het WODC. Hoe kijk je naar mensen die niet bekeken willen worden? Waar botsen de rechten van de gedetineerde en de opdracht van de rechter? Wat is de wettelijke achtergrond van de problematiek en zal die met de aanpassingen verbeteren? Welke resultaten zijn inmiddels bekend uit onderzoek? Tijdens de interactieve workshop doen we ook een audiovisuele observatieoefening.
Deze sessie is interessant omdat: De weigerproblematiek hoog op de maatschappelijke agenda staat. Met de recente ervaringen in het PBC kunnen we de problematiek hopelijk enigszins terugdringen.
Titel: De straat: een unieke leeromgeving
Thema: Een veilige samenleving
Werkvorm: EFP Academy
Sprekers: Mathijs Zwinkels (Universiteit van de Straat)
Omschrijving: De straat is voor risicojongeren een unieke leeromgeving: hier worden ze streetwise en ontwikkelen zij competenties. Deze kennis en vaardigheden worden soms ingezet voor (drugs)criminele activiteiten, maar kunnen ook bruikbaar zijn voor een maatschappelijke carrière. De uitdaging is om deze risicojongeren hun kennis te laten inzetten voor een succesvolle loopbaan buiten de criminaliteit.
De Universiteit van de Straat, opgericht in 2015, biedt meer zicht op deze processen en belicht diverse factoren die van invloed zijn. Dit helpt organisaties om gericht interventies toe te passen die bijdragen aan de leefbaarheid en veiligheid in de samenleving, met als doel dat jongeren duurzaam kunnen deelnemen aan de samenleving.
Vragen waar we in deze sessie ook dieper op ingaan zijn: Hoe functioneren drugsnetwerken? Hoe blijven deze netwerken draaien? Hoe voorkomen we dat kwetsbare jongeren ingelijfd worden binnen de drugscriminaliteit?
Deze sessie is interessant omdat: We meer inzicht bieden in de relatie tussen drugs(gebruik) en criminaliteit. Je krijgt ook handvatten om risicofactoren eerder te signaleren en om je cliënten te helpen wapenen tegen foute invloeden.
Titel: Antisociaal gedrag en problematisch middelengebruik
Thema: Een veilige samenleving
Werkvorm: Talk
Sprekers: Fleur Kraanen (Altrecht / KZ Psychologen)
Joan van Horn (De Waag)
Omschrijving: Problematisch middelengebruik (PMG) is een belangrijke risicofactor voor criminaliteit en vormt daarmee een risico voor de veiligheid in de samenleving. Forensische patiënten met PMG vormen een complexe doelgroep, omdat PMG vaak samengaat met psychopathologie (persoonlijkheidsstoornissen, antisociaal gedrag). De grote heterogeniteit aan gebruikte middelen (alcohol, drugs), criminogene risicofactoren en klinische en persoonlijkheidsstoornissen bemoeilijken de diagnose en behandeling van deze groep.
Voor de behandeling zijn de verschillen tussen de forensische patiënten (subtypes) belangrijk. Wat zijn deze subtypes bij delinquenten met PMG? Hoe verschillen zij in behandelbaarheid en recidive? Op basis van deze vragen zijn richtlijnen ontwikkeld voor de diagnostiek en behandeling van PMG binnen de ambulante forensische populatie. In deze talk krijg je meer te horen over literatuuronderzoek, de resultaten van een empirische studie met een grote dataset van De Waag, en over behandelingsprotocollen.
Deze sessie is interessant omdat: Ze inspeelt op een vraag die de behandelaars in het forensische veld steeds meer bezighoudt: hoe kun je delinquenten met psychopathologie die alcohol/drugs gebruiken effectief behandelen?
Titel: Crossing borders: technologie in de forensische zorg
Thema: Een veilige samenleving
Werkvorm: Talk
Sprekers: Hanneke Kip (Stichting Transfore en Universiteit Twente)
Bianca Roelofsen (GGZ Noord-Holland Noord)
Saskia Kelders (Universiteit Twente)
Omschrijving: Technologie kan op talloze manieren een bijdrage leveren aan de veiligheid van de maatschappij, de patiënt en de behandelaar. Er is dan ook toenemende aandacht voor het gebruik van technologie in de forensische zorg. Maar hoe zorgen we ervoor dat technologie echt van toegevoegde waarde is voor de behandeling? En dat het goed aansluit op de behoeftes van behandelaren en patiënten?
In deze talk gaan we het hebben over veelbelovende e-health-technologieën voor de forensische zorg. We geven voorbeelden van technologieën die al gebruikt worden of die mogelijkheden bieden. Ook jouw mening is belangrijk: welke positieve punten en barrières zie je? En waar moeten we als het forensische veld rekening mee houden? Daarnaast delen we (voorlopige) resultaten van een landelijk onderzoek, waarin we op zoek gaan naar veelbelovende richtingen voor de toekomst.
Deze sessie is interessant omdat: Je een goed overzicht krijgt van de huidige ontwikkelingen van e-health-technologie in het forensische veld. We nemen jouw ideeën en suggesties mee in de bevindingen van het landelijke onderzoek. Zo kun je een actieve bijdrage leveren aan de forensische zorg van de toekomst!
Titel: Veilig en verantwoord verlof
Thema: Een veilige samenleving
Werkvorm: Talk
Sprekers: Maartje Clercx (FPC de Rooyse Wissel)
Omschrijving: Forensische zorginstellingen hebben en voelen een verantwoordelijkheid voor de samenleving. Verlof is een moment waarop het dilemma tussen resocialisatie van de patiënt en de veiligheid van de samenleving extra aandacht verdient. Als een patiënt in de fout gaat tijdens verlof, creëert dit vaak extra aandacht voor de zorginstelling en voor forensische psychiatrische zorg in het algemeen. Er zijn daarom veel maatregelen en procedures rondom zowel het verkrijgen en evalueren van verlofmachtigingen in het algemeen, als rondom individuele verloven. Het is daarom belangrijk om te weten of de maatregelen en procedures ook effectief zijn. Komt de ‘ standaardketen’ van begeleid, onbegeleid, transmuraal en proefverlof ook het vaakst voor? Hoe vaak worden machtigingen eigenlijk ingetrokken? En waarom? De Rooyse Wissel doet intern onderzoek naar de verlofpraktijk en licht tijdens deze talk de resultaten toe.
Deze sessie is interessant omdat: Iedere forensische psychiatrische zorginstelling te maken krijgt met verlof en de daarbij behorende procedures. Voor de samenleving moet verlof zo min mogelijk risico met zich meebrengen. Een evaluatie van de maatregelen rondom verlof kan voor alle betrokken partijen leerzaam zijn.
Titel: Deel je ervaringen met de FARE
Thema: Een veilige samenleving
Werkvorm: Workshop
Sprekers: Mara Eisenberg (De Waag )
Juliette Hutten (De Waag)
Joan van Horn (De Waag)
Omschrijving: Sinds kort werkt iedereen in het ambulante forensische veld met de Forensisch Ambulante Risico Evaluatie (FARE). Het doel van de FARE is veiligheid creëren in de maatschappij en op de werkvloer, door dezelfde risicotaal te spreken en de juiste risicofactoren te signaleren en te evalueren. In de workshop presenteren we de eerste onderzoeksresultaten over de interbeoordelaarsbetrouwheid en de verandering in dynamische risicofactoren gemeten met de FARE. Aan de hand van casuïstiek gaan we in op het praktisch gebruik van de FARE. Daarnaast nemen we ruim de tijd voor het bespreken van jullie ervaringen tot nu toe met de FARE. Wat gaat goed en waar lopen je tegenaan?
Deze sessie is interessant omdat: Professionals op de hoogte moeten zijn van de meest recente ontwikkelingen in het ambulante forensische veld. Tijdens de workshop kun je sparren over het gebruik van de FARE als instrument voor risicotaxatie en behandelevaluatie.
Titel: 'Gluren bij de buren'
Thema: Een veilige samenleving
Werkvorm: EFP Academy
Sprekers: Peter Braun (FPC de Pompestichting)
Udo Nabitz (Arkin)
Steven de Grauwe (UPC St Kamillus, Bierbeek, België)
Mareike Eckert (Trubendorfer Ambulante Verslavingszorg, Duitsland)
Omschrijving: Over het algemeen is er weinig bekend over de forensische psychiatrie in onze buurlanden. Hoe zijn de verhoudingen over de grens, wat zijn de regels en de mogelijkheden? Doen zij dingen waar wij wat van kunnen leren? Zeker weten! Hierover gaat Peter Braun in gesprek met een Duitse en Belgische buur (in het Nederlands).
Specifiek kijken we naar patiënten die niet standaard zijn, maar bijvoorbeeld door comorbiditeit of zware psychose het forensische systeem moeilijk kunnen verlaten. Punt van aandacht hierbij is het feit dat iemand met dezelfde klinische stoornis per land heel verschillend behandeld wordt. In het ene land kom je bijvoorbeeld nooit meer vrij na een geweldsdelict onder psychose, en in een ander land sta je na drie maanden met medicatie buiten. Hoe verhouden de systemen zich tot elkaar, wat werkt wel en wat werkt niet? Interessant hierbij is ook de positie van het netwerk in de begeleiding
Deze sessie is interessant omdat: We internationaal veel van elkaar kunnen leren. Niet alleen van instrumenten en technieken maar ook van elkaars houding. Hoe zien we onze patiënten en bewoners? Hoe geven we ze een kans om weer vooruit te komen in het leven? En mogen ze daarin ook hun eigen rol oppakken?
Titel: Van keukentafel naar interactieve tafel
Thema: Een veilige samenleving
Werkvorm: Game op interactieve tafel
Sprekers: Thessa Belt (RJJI)
Burg de Man (RJJI)
Omschrijving: Met het project Gameloft probeert de RJJI de behandelbereidheid van jongeren te vergroten door de inzet van gaming-elementen. Morele oordeelsvorming is een belangrijk element in de behandeling van jongeren, maar welke jongere wil er nog om de keukentafel zitten met een groepsleider voor een ‘goed gesprek’? De interactieve tafel biedt de oplossing. Een visueel aantrekkelijk middel dat zorgt voor nieuwsgierigheid en betrokkenheid bij het bespreken van morele dilemma’s. Kom en beleef de kracht van de interactieve tafel!
Deze sessie is interessant omdat: Gameloft vernieuwend is en voor meerdere doelgroepen inzetbaar.
Titel: *DEZE SESSIE GAAT NIET DOOR* Partnergeweld: draagt de keizer wel of geen kleding?
Thema: Een veilige samenleving
Werkvorm: EFP Academy
Sprekers: Ed Hilterman (Expertisecentrum Forensische Psychiatrie (EFP))
Hanneke Schepers (De Waag / De Forensische Zorgspecialisten )
Omschrijving: De laatste jaren verandert er veel aan de perceptie van partnergeweld. In Nederland wordt het steeds meer geaccepteerd dat beide partners gewelddadig kunnen zijn en dat ook de vrouw de gewelddadige partner kan zijn. Ook is er meer aandacht voor geweld in relaties van dezelfde sekse. Vanwege de acceptatie dat beide partners gewelddadig kunnen zijn, wordt er steeds meer gebruik gemaakt van een systemische aanpak bij de behandeling van partnergeweld. Interventies bij gewelddadige mannen bleken, na evaluatie, weinig effectief. Maar doen systemische interventies met beide partners het zoveel beter? En hoe komt men tot de keuze voor een aanpak? Wederzijds geweld tussen partners kan ernstiger zijn vergeleken met het geweld waarbij slechts een van de partners gewelddadig is. En hoe zit het met ‘intiem terrorisme’ waarbij een van de partners extreme controle uitoefent op de andere partner? Tijdens deze sessie gaan we op deze en andere actuele vragen dieper in.

Deze sessie is interessant omdat: We inzicht bieden in het onderwerp partnergeweld en daarbij ook ingaan op de vraag hoe je als therapeut het geweld met beide partners kunt bespreken en hoe je de interactie tussen partners in de behandeling kunt betrekken.
Titel: Minder recidive door meer contact
Thema: Een veilige samenleving
Werkvorm: Talk
Sprekers: Petra Schaftenaar (Metis Zorg)
Omschrijving: Petra Schaftenaar presenteert tijdens deze talk de resultaten van twee deelstudies van haar promotieonderzoek: hoe relatiegericht werken en contact na behandeling bijdragen aan minder recidive. Ze voerde dit onderzoek uit bij de FPK van Inforsa. Petra deelt vandaag de ervaringen van ex-cliënten, wat we hiervan kunnen leren en ze presenteert de recidivecijfers. Hoe is de ontwikkeling van recidive in drie vergelijkbare groepen, twee jaar na behandeling? Tot slot gaat ze nader in op de implicaties voor de klinische praktijk: wat betekent dit voor ons werk?
Deze sessie is interessant omdat: Onderzoek laat zien dat veiligheid van de samenleving en in de zorg niet gepaard gaan met meer afstand, meer beheersing en meer regels, maar met meer contact en betere aansluiting.
Titel: Veilig Verder: zelf je risico's scoren
Thema: Een veilige samenleving
Werkvorm: Talk
Sprekers: Catharina van der Pal (GGZ Noord-Holland Noord)
Marlies Boonstra (GGZ Noord-Holland Noord)
Karin van den Berg (GGZ Noord-Holland Noord)
Robbin Takken (GGZ Noord-Holland Noord)
Omschrijving: FPA Heiloo GGZ Noord-Holland Noord introduceerde in 2018 ‘Veilig Verder’, een psycho-educatieve module over risicotaxatie voor patiënten in een forensische setting. Deze module heeft tot doel cliënten te leren zelf hun risicotaxatie in te vullen. In acht sessies van een uur leren cliënten wat risicotaxatie inhoudt, vullen zij op een tablet een START en een HKT-R-spin voor zichzelf in, en stellen zij een persoonlijk plan op. Daarin beschrijven zij hun eigen risico’s en hoe zij daar in de toekomst mee willen omgaan. De ingevulde risico-instrumenten zijn onderwerp van gesprek in de behandelgesprekken en in gesprekken met persoonlijke begeleiders. Doel van deze module: meer medewerking van de cliënt bij zijn behandeling. De eerste onderzoeksresultaten zijn veelbelovend.
Deze sessie is interessant omdat: Wij merken dat cliënten beter meewerken aan hun behandeling als ze begrijpen waar deze om draait. De methode sluit aan bij herstelgerichte zorg, de cliënt is regisseur van zijn behandeling.
Titel: Tbs-profielen: hulpmiddel bij klinische besluitvorming
Thema: Een veilige samenleving
Werkvorm: Talk
Sprekers: Paul Ter Horst (FPK De Woenselse Poort)
Omschrijving: De behandelduur van patiënten die tussen 2004 en 2014 in een tbs-instelling verbleven verschilt onderling niet of nauwelijks. Sekse, delict(en) of pathologie, recidivist of (non-) recidivist: allen hebben ze even lang een tbs-titel. Daar moeten en kunnen we als professionals wat aan doen.
Heel forensisch Nederland scoort periodiek de HKT-R K14 factoren. Met financiële steun van KFZ hebben we onderzocht hoe (non-)recidivisten uit het uitstroomcohort TBS 2009-2014 zich op deze factoren ontwikkelden gedurende de behandeling. We ontwikkelden klinische referentieprofielen van verschillende stadia in de behandeling. Deze profielen bieden behandelteams een steuntje in de rug bij het verantwoord nemen van klinische beslissingen over het noodzakelijke beveiligingsniveau en het daarbij passende verlof.
Deze sessie is interessant omdat: Het niet valt te rijmen dat de behandelduur voor iedereen gelijk blijft ondanks een individuele patiëntbenadering. Alle klinische instellingen 'moeten' de HKT-R K14 factoren scoren. Dat rijmt maar houdt onze deuren dicht. We verbinden geen besluiten aan de verbetering op deze factoren. Dat moet en kan beter.
Titel: Vers van de pers: recidive na 'overige forensische zorg'
Thema: Een veilige samenleving
Werkvorm: Talk
Sprekers: Klaus Drieschner (WODC)
Jessica Hill (WODC)
Omschrijving: Op een dag over forensische zorg en veiligheid mag het onderwerp recidive niet ontbreken. Onze missie is immers de veiligheid in de maatschappij te vergroten door herhaling te voorkomen. Maar hoe zit het eigenlijk met de recidive? Tot nu toe weten we dit alleen voor tbs-gestelden en veelplegers in de ISD, twee kleine plukjes forensische zorg. Van de duizenden die we ieder jaar uitzwaaien uit FPK’s, FPA’s, forensische poliklinieken, de forensische verslavingszorg, SGLVB-centra, PPC’s en forensische woonvoorzieningen weten we niet of onze missie is geslaagd.
Maar dit gaat nu veranderen. Eindelijk zijn er de langverwachte recidivecijfers voor wat ook wel de ‘overige forensische zorg’ wordt genoemd. Die gaan we – vers van de pers – presenteren. Daarbij bespreken we natuurlijk ook wat we hiermee kunnen en wat niet. Dit alles doen we zo levendig mogelijk, maar er komen natuurlijk ook cijfers voorbij.
Deze sessie is interessant omdat: In de forensische zorg veel om (het risico van) recidive draait. De kans is groot dat ook jij werkt met de doelgroep waarover we voor het eerst recidivecijfers presenteren. Die cijfers moet je kennen, ook al veranderen ze niet onmiddellijk je dagelijks werk.

Veiligheid IN de instelling: cliënten

Titel: Virtual Reality bij behandeling agressie
Thema: Veiligheid IN de instelling: cliënten
Werkvorm: Talk
Sprekers: Danique Smeijers (Pompestichting)
Omschrijving: Agressie wordt over het algemeen behandeld met technieken vanuit de cognitieve gedragstherapie. We weten dat deze behandelingen gedeeltelijk effectief zijn. We weten ook dat we niet alle onderliggende oorzaken met deze behandelvorm kunnen aanpakken. Denk bijvoorbeeld aan onbewuste, automatische processen zoals het verwerken van sociale informatie en de eerste reactie op sociale dreiging. Zo zijn we over het algemeen geneigd om sociale dreiging, zoals boze gezichtsuitdrukkingen, te vermijden. Individuen met een hoge mate van agressie en woede doen echter het tegenovergestelde. Om deze automatische toenadering van sociale dreiging te verminderen is een game in virtual reality ontwikkeld. Deze wordt momenteel aangeboden naast de gewone agressiebehandeling en onderzocht op effectiviteit. Tijdens deze talk presenteert Danique Smeijers de eerste bevindingen en licht ze andere VR-projecten binnen de Pompekliniek toe.
Deze sessie is interessant omdat: Omdat je een inkijkje krijgt in de toepassing van wetenschappelijk onderzoek voor de verbetering van de behandelpraktijk. Je hoort wat er mogelijk is met nieuwe technieken en wat de voordelen hiervan zijn in de praktijk voor zowel de behandelaar als de patiënt.
Titel: Hoe veilig voel jij je binnen?
Thema: Veiligheid IN de instelling: cliënten
Werkvorm: Workshop
Sprekers: Veronique van Miert (Hogeschool Leiden)
Anna Dekker (Hogeschool Leiden)
Omschrijving: In Nederland willen we een veilige maatschappij, waarvoor het soms nodig is mensen in een instelling te plaatsen. Er is veel wet- en regelgeving die de veiligheid van cliënten en medewerkers in die instellingen moet waarborgen. Ondanks alle inspanningen blijkt uit onderzoek dat zowel cliënten als medewerkers zich lang niet altijd veilig voelen. In deze workshop confronteren we je met het spanningsveld tussen beleid en gevoel. Wat verstaat beleid onder veiligheid en wat is belangrijk om je veilig te voelen binnen de muren? Je gaat aan de slag met je eigen perceptie van veiligheid afgezet tegen ervaringsverhalen uit de instellingen. Samen bedenken we hoe we kunnen bijdragen aan een groter gevoel van veiligheid van cliënten en medewerkers.
Deze sessie is interessant omdat: Je wordt uitgedaagd om kritisch te kijken naar de term veiligheid en naar manieren om veiligheidsbeleving binnen de muren te vergroten. Verplaats je eens in cliënten en kijk verder dan wet- en regelgeving!
Titel: Een veilig groeiklimaat voor je cliënt
Thema: Veiligheid IN de instelling: cliënten
Werkvorm: Booster
Sprekers: Marit van der Ven (Tactus Verslavingszorg)
Janneke Nab (Tactus Verslavingszorg - FVK Piet Roordakliniek)
Marijn van der Lende (Piet Roordakliniek)
Omschrijving: Veiligheid creëer je met een heel team, van psychiater tot sociotherapeut en van werkmeester tot psychomotorisch therapeut. De benadering van onze cliënten – mensen die veel onveilige situaties hebben meegemaakt – is daarbij van cruciaal belang. Met Schematherapie in combinatie met Relationele Beveiliging kun je een veilige hechtingsrelatie aangaan met je cliënt, waarbij je probeert hem zoveel mogelijk te voorzien in zijn emotionele basisbehoeften. Als ‘good enough parent’ leer je een cliënt te verwerken wat hij heeft gemist en ga je hem ‘gently pushen’ om zich te richten op het behalen van zijn levensdoelen. Zonder terugval in onveilige oude gedragspatronen, zoals agressie, middelengebruik of delictgedrag. We trainen alle medewerkers van de FVK Piet Roordakliniek vanuit deze visie. Als wij cliënten net iets beter kunnen voorzien in deze basisbehoeften, hechten zij zich hopelijk beter, durven ze behandeling aan en kunnen ze groeien.
Deze sessie is interessant omdat: Wij het concept van een workshop, een training en een kijkje nemen in andermans keuken combineren in een nieuwe werkvorm: de booster. Je verruimt je kennis door een stap buiten je comfortzone te zetten en te dóen. Dat geeft je een nieuwe kijk op het begrip veiligheid.
Titel: Veiligheid in de Van Mesdag: een ethische basis
Thema: Veiligheid IN de instelling: cliënten
Werkvorm: Talk
Sprekers: Henk Zigterman (FPC Dr. S. van Mesdag)
Swanny Kremer (FPC Dr. S. van Mesdag)
Omschrijving: “Veiligheid bouw je op, op momenten dat het veilig is, niet in een crisis. Bijvoorbeeld bij een potje schaak met X op vrijdagmiddag. Als er dan een crisis is weet je, jij bent X, ik ben Henk, we gaan dit samen oplossen.” Dienstdoend coördinator Beveiliging Henk Zigterman en ethicus en onderzoeker Swanny Kremer vertellen hoe de visie in FPC Dr. S. van Mesdag met betrekking tot veiligheid bij de geïntegreerde beveiliging eruit ziet, en wat dit te maken heeft met (zorg)ethiek. Wederkerigheid in het contact is de basis. Deze (ethische) basis wordt aangevuld met handvatten uit de vroegsignalering, waarmee we de samenwerking en de veiligheid tussen de betrokken patiënt, de beveiliging en de sociotherapie kunnen optimaliseren.
Deze sessie is interessant omdat: Juist een situatie van stabiliteit en veiligheid een goed moment is om te werken aan veiligheid. Deze talk laat je zien hoe dat in FPC Dr. S. van Mesdag gebeurt. We kraken daarbij ook enkele 'zelfkritische' noten. Want denk nooit ‘Dit is het’, maar blijf leren!
Titel: Prison Yoga: veiligheid van binnenuit
Thema: Veiligheid IN de instelling: cliënten
Werkvorm: Waarom trauma-sensitive yoga en mindfulness, en hoe werkt het? We nodigen je van harte uit voor deze interactieve sessie: een combi van een talk, workshop én debat. Over meer veiligheid van deelnemers en personeel, in de instelling en de maatschappij.
Sprekers: Disa Jironet (Prison Yoga Project The Netherlands)
Nzinga Sordam (Prison Yoga Project The Netherlands)
Merel Kuijper (Prison Yoga Project The Netherlands)
Carolien Pentinga (Prison Yoga Project The Netherlands)
Omschrijving: Prison Yoga is een lichaamsgerichte interventie voor gedetineerden ter ondersteuning van hun rehabilitatie. Tijdens deze sessie vertellen we over ons werk in Nederland en de VS. We delen video's van deelnemers en je ervaart zelf de eerste effecten van Prison Yoga. De meeste gedetineerden kampen met een onverwerkt trauma. In combinatie met langdurige stress laat dit afdrukken na in de hersenen en in het lichaam. Onderzoek heeft aangetoond dat trauma-sensitive based yoga en mindfulness, helpen om de symptomen van trauma te reduceren. Hierdoor ontstaat een veilige verbinding met het lichaam. Dit is een eerste stap in het proces van heling en ervaren van compassie, wat uiteindelijk invloed kan hebben op afname van delictgedrag. Een deelnemer: “Door yoga slaap ik beter. Ik voel me rustiger en denk na voordat ik reageer.” Een PIW'er: “Yoga heeft hem een push gegeven, energie om dingen anders te doen."
Deze sessie is interessant omdat: Prison Yoga een positieve uitwerking heeft op gedrag en omgeving. Zowel gedetineerden als medewerkers in penitentiaire instellingen ervaren voordelen, zoals een veiligere en meer ontspannen werkomgeving. Yoga voor personeel? Dat bieden we ook: “Na de les verlaat ik de ruimte met een andere mindset, ik voel rust.”
Titel: De ernst van agressie in de forensische zorg
Thema: Veiligheid IN de instelling: cliënten
Werkvorm: Talk
Sprekers: Anneloes Huitema (De Waag)
Nienke Verstegen (Van der Hoeven Kliniek)
Omschrijving: Iedereen die in de forensische zorg werkt weet dat patiënten tijdens de behandeling agressief kunnen zijn. Hoe vaak komt dit precies voor? Hoe ernstig is deze agressie? En welke gebeurtenissen gaan aan de agressie vooraf? Kennis hierover is nodig om gerichte en effectieve maatregelen te nemen om de agressie tegen te gaan. In de Van der Hoeven Kliniek is daarom een grote studie uitgevoerd, waarin meer dan 3600 incidenten zijn bestudeerd. Van al deze incidenten is de ernst en de aanleiding vastgelegd, evenals de maatregelen die zijn genomen om de agressie te stoppen. Ook is onderzocht of hierin verschillen bestaan tussen patiëntgroepen (leeftijd, geslacht, diagnose en juridisch kader). We gaan graag met je in gesprek over de resultaten van dit onderzoek en de betekenis ervan voor de klinische praktijk.
Deze sessie is interessant omdat: Ze inzicht biedt in de ernst van de agressie die patiënten tijdens hun behandeling laten zien. Iedereen heeft recht op een veilige werkomgeving, maar hoe veilig is het om te werken in de forensische zorg en wat kan er gebeuren om deze veiligheid te vergroten?
Titel: Schemagerichte meet-and-greet met Keano
Thema: Veiligheid IN de instelling: cliënten
Werkvorm: Workshop
Sprekers: Irene Bos (Aanmelding namens RJJI Den Hey-Acker en JJI Het Keerpunt )
Jolita de Veth (Rijks Justitiele JeugdInrichting (RJJI) Locatie Den Hey-Acker)
Omschrijving: Keano (20) heeft een moord gepleegd en krijgt hiervoor een PIJ-maatregel (maximaal zeven jaar). Op de groep komt het tot een groot conflict, waarbij hij een groepsgenoot en medewerker zwaar mishandelt. Keano wordt overgeplaatst naar een andere instelling. Ook hier veroorzaakt hij onrust. Hij wordt weer overgeplaatst. Bij deze instelling is Keano de leider van een groepsopstand waarbij een medewerker wordt mishandeld. Uit het gedrag van Keano en zijn voorgeschiedenis is duidelijk dat hij niet kan profiteren van een groepsdynamisch behandelklimaat. Hij wordt overgeplaatst naar de specialistische Individuele Traject Afdeling.
Landelijk zijn er twee ITA’s. Op beide afdelingen wordt gewerkt volgens schemagerichte benadering. Met schemagericht werken komen jongeren waarvan we eerst dachten dat ze niet behandelbaar waren, toch tot ontwikkeling. Zo ontstaat een behandelrelatie. Bij schemagerichte benadering leer je niet alleen hoe je de jongere kunt benaderen, maar ook hoe je jouw eigen emoties in deze setting aanpakt.
Deze sessie is interessant omdat: Schemagericht werken leidt tot een veiligere omgeving voor de jongere én voor jezelf. In deze workshop kun je oefenen met je eigen emoties en leer je die van Keano te hanteren.
Titel: Safe Path: minder drang en dwang in de gesloten jeugdzorg
Thema: Veiligheid IN de instelling: cliënten
Werkvorm: Workshop
Sprekers: David P Bernstein (Maastricht University)
Marjolein van Wijk-Herbrink (OG Heldringstichting / Conrisq Groep)
Omschrijving: Drang en dwang zijn essentiële elementen van de gesloten jeugdzorg, maar moeten we zo spaarzaam mogelijk inzetten. Geen enkele jeugdzorgwerker vindt het wenselijk om restrictief te handelen, maar in de praktijk gebeurt het meer dan nodig is. Safe Path is een methodiek om behandelteams te trainen en coachen om effectief te reageren op probleemgedrag. De methodiek combineert principes en technieken van schematherapie (een evidence-based therapie voor persoonlijkheidsstoornissen) met positieve psychologie en mindfulness. De focus ligt op gemoedstoestanden die snel kunnen escaleren in geweld. Safe Path coacht jeugdzorgwerkers om deze te herkennen en hierop aan te sluiten, met oog voor basisbehoeften van jongeren zoals gehechtheid en grenzen. Een recente studie toont aan dat Safe Path leidt tot een beter leefklimaat en minder restrictief handelen door jeugdzorgwerkers. In deze workshop gebruiken we live demonstraties, oefeningen en videomateriaal.
Deze sessie is interessant omdat: Het reduceren van drang en dwang in de gesloten jeugdzorg van belang is voor jongeren, personeel en instelling. Training en coaching in het reageren op moeilijk gedrag verhoogt de veiligheid en effectiviteit van behandeling, verbetert het behandelklimaat en vergroot gevoelens van veiligheid en welzijn bij de jongeren.
Titel: Relationele veiligheid: wat zie, denk en doe jij?
Thema: Veiligheid IN de instelling: cliënten
Werkvorm: Workshop
Sprekers: Meike de Vries (Pompestichting)
Hildur Pétursdóttir (Pompestichting)
Annet van den Broek (Pompestichting)
Omschrijving: Relationele veiligheid is een van de drie pijlers van veiligheid binnen de forensisch psychiatrische zorg. Maar wat bedoelen we daarmee en hoe geven we dat met elkaar vorm? See Think Act is een handreiking voor relationele veiligheid die veel wordt gebruikt in Engeland. Binnen de Pompestichting hebben we het afgelopen jaar ervaring opgedaan met het werken met See Think Act. Samen met het EFP werken we aan de Nederlandse versie: Zorgen voor veiligheid, wat zie denk en doe jij? Wij hebben ervaren dat het werken met STA aanzet tot reflectie en een inhoudelijk (multidisciplinair) gesprek over thema’s die er toe doen in het werk, dat het structuur geeft en inzicht en diepgang oplevert. Tijdens deze interactieve workshop ervaar je zelf de potentie van het werken met STA door samen met de methode aan de slag te gaan.
Deze sessie is interessant omdat: See Think Act zowel herkenning als iets nieuw brengt. STA introduceert geen nieuwe begrippen, het biedt een kader voor observatie, reflectie en handelen. STA helpt je het totaalplaatje te zien van het team, de patiëntengroep, de wereld in de kliniek en de buitenwereld.
Titel: Ranking Security: zicht op relationele beveiliging
Thema: Veiligheid IN de instelling: cliënten
Werkvorm: Workshop
Sprekers: Fleur Souverein (Academische Werkplaats Risico Jeugd / VUmc)
Ruud Jacobs (Kleinschalige Forensische Voorziening, Spirit)
Fabienne Venecourt (Kleinschalige Forensische Voorziening, Spirit)
Henk Djojopawiro (Kleinschalige Forensische Voorziening, Spirit)
Omschrijving: Twee excentrieke spelmasters nemen je mee in een spannend en interactief uurtje Ranking Security, lichtjes gebaseerd op het tv-programma ‘Ranking the stars’. Acht deelnemers belichten het thema veiligheid in de instelling, vanuit hun eigen invalshoek: de jongere, de beveiliger, de pedagogisch medewerker, de gedragswetenschapper, de directeur, de wetenschapper, de beleidsmedewerker en de politicus. Op welke manieren kun je veiligheid vormgeven? En kunnen we veiligheid waarborgen zonder hoge hekken, detectiepoortjes of een separeer? Voor het beantwoorden van deze uitdagende vragen gaan we dieper in op ‘relationele veiligheid’. Daarbij delen we de nieuwste inzichten uit recent wetenschappelijk onderzoek en ervaringen uit de praktijk van de Kleinschalige Forensische Voorziening Spirit in Amsterdam. Dit sluit aan bij actuele ontwikkelingen zoals het afschaffen van de separeer en transforensisch werken.
Deze sessie is interessant omdat: De jongere aan het woord komt en het een actueel onderwerp betreft. In deze workshop krijg je zowel input vanuit de wetenschap als uit de praktijk: een kleinschalige voorziening voor preventief gehechte jongeren zonder separeer.
Titel: Veiligheid: durf je verhaal te vertellen
Thema: Veiligheid IN de instelling: cliënten
Werkvorm: Talk
Sprekers: Huub Beijers (Centrum voor Transculturele Psychiatrie Veldzicht)
Charlotte Clous (Centrum voor Transculturele Psychiatrie Veldzicht)
Michou Benoist (Centrum voor Transculturele Psychiatrie Veldzicht)
Omschrijving: Heb jij je wel eens afgevraagd wat veiligheid betekent voor patiënten? Als Centrum voor Transculturele Psychiatrie Veldzicht is het onze missie om aan te sluiten bij de belevingswereld van patiënten met complexe psychiatrische problematiek en een migratieachtergrond. Om een beter beeld te krijgen van de ideeën en behoeften van patiënten en medewerkers hebben we antropologen gevraagd onderzoek te doen met focusgroepen. Een bijzonder project in een instelling op het snijvlak van psychiatrische zorg, justitie en cultuur.
De patiënten van CTP Veldzicht vormen bij opname vaak een gevaar voor zichzelf en hun omgeving. Wat betekent veiligheid voor hen? En hoe kijken zij aan tegen leefklimaat en transculturele zorg en justitie? De ervaren veiligheid wordt gezien als het product van interactie tussen patiënten, medewerkers en organisatie. De uitkomsten van dit project dragen bij aan wederzijds begrip en aan beleid dat nauwer aansluit bij de situatie op de werkvloer.
Deze sessie is interessant omdat: Het patiëntenperspectief in onderzoeken over veiligheid vaak niet wordt meegenomen. Dit onderzoek exploreert en vergelijkt het perspectief op leefklimaat, veiligheid en transculturaliteit van patiënten en medewerkers door middel van kwalitatief onderzoek. De resultaten leveren belangrijke inzichten op voor verder beleid op het gebied van zorg en veiligheid.

Veiligheid IN de instelling: medewerkers

Titel: Op naar een rookvrije GGZ
Thema: Veiligheid IN de instelling: medewerkers
Werkvorm: Debat
Sprekers: Annette Bonebakker (Fivoor, Centrum Dubbele Problematiek)
Arjen Neven (Fivoor, Centrum Dubbele problematiek)
Omschrijving: Ondanks de toegenomen aandacht voor de schadelijke gevolgen van roken, zijn in ons land rookvrije ziekenhuisterreinen nog schaars. Ook binnen de GGZ, waar veel patiënten roken, wordt roken steeds meer ontmoedigd. In mei 2017 heeft GGZ Nederland samen met andere partijen een intentieverklaring ondertekend om de zorg rookvrij te maken, en in 2018 is besloten honderd instellingen rookvrij te maken.
Toch roept dit ook vragen op. Mogen we dit patiënten die vaak onvrijwillig zijn opgenomen wel ontzeggen? Op welke manier kan een rookvrij terrein gehandhaafd worden? Leidt een rookverbod niet tot verandering van gedrag en tot meer agressie onder patiënten?
Om een antwoord op deze vraag te vinden zijn wij de literatuur ingedoken. De uitkomsten van dit literatuuronderzoek delen we graag met je tijdens dit debat.
Deze sessie is interessant omdat: Er nog weinig onderzoek is gedaan naar de gevolgen van het rookvrij maken van de GGZ voor de veiligheid, terwijl roken zeer schadelijk is voor de gezondheid. Mensen bewust maken van de schadelijke gevolgen van roken is bovendien een sociaal-maatschappelijk streven.
Titel: FHIC: veilig werken bij een crisis
Thema: Veiligheid IN de instelling: medewerkers
Werkvorm: Talk
Sprekers: Sylvia Gerritsen (Amsterdam UMC, location VUmc)
Petra de Leede (Fivoor )
Tamar van Overmeir (FPK Assen, GGZ Drenthe )
Saskia Lemmen (FPC de Oostvaarderskliniek)
Omschrijving: Sinds 2016 werkt een aantal instellingen in de forensische zorg samen aan een nieuw model voor forensische patiënten die in crisis zijn: Forensische High en Intensive Care. Dit model – dat wordt geïmplementeerd binnen FPA's, FPK's, FPC's en een PPC – wil patiënten op een humane en veilige manier begeleiden tijdens een crisis. Continue risicotaxatie zorgt voor interne opschaling van de zorg en behoud van het contact met de patiënt. Uit dit contact komt veiligheid. Het model FHIC wil professionals ook de handvatten geven om op een goede manier met patiënten om te gaan en wil zo de veiligheid voor personeel vergroten.
De eerste audits zijn geweest en er is onderzoek gedaan naar de ervaring van veiligheid onder patiënten en personeel. Benieuwd naar de uitkomsten van het onderzoek en naar verhalen uit de praktijk? Kom naar deze talk!
Deze sessie is interessant omdat: FHIC een model is dat forensische zorgprofessionals handvatten wil geven om veilig te werken met mensen die in ernstige crisis zijn, zonder te gaan beheersen.
Titel: Taskforce veiligheid en kwaliteit: wat maakt het verschil?
Thema: Veiligheid IN de instelling: medewerkers
Werkvorm: Workshop
Sprekers: Jiske Lems (Ministerie Justitie en Veiligheid)
Jonathan Douma (GGZ Nederland)
Yolanda van Dun (FPC de Rooyse Wissel)
Omschrijving: Het Ministerie van JenV en de sector hebben met een meerjarenovereenkomst de handen ineengeslagen om de veiligheid en kwaliteit in de forensische zorg te verbeteren. Over verschillende thema's zijn afspraken gemaakt om onder andere arbeidsmarktproblematiek en administratieve lasten aan te pakken. De Taskforce kwaliteit en veiligheid in de forensische zorg gaat er de komende jaren voor zorgen dat deze afspraken worden uitgevoerd en dat medewerkers op de werkvloer daadwerkelijk het verschil merken. In deze workshop vertellen we over de plannen van de Taskforce. Daarnaast horen we graag van jou wat jij belangrijk vindt en wat voor jou het verschil kan maken in je dagelijkse werk.
Deze sessie is interessant omdat: Je direct invloed kunt uitoefenen op de invulling van de Taskforce. Zo kun je er voor zorgen dat de maatregelen uit de meerjarenovereenkomst ook echt verschil maken op de werkvloer.
Titel: Zelfzorg: voor de veiligheid van jezelf en de ander
Thema: Veiligheid IN de instelling: medewerkers
Werkvorm: Workshop
Sprekers: Lara van der Well (Exodus Zuid-Holland)
Simone Cramer (Exodus Zuid-Holland)
Omschrijving: Als zorgverleners zijn we gewend anderen te helpen. We zijn ook gewend aan ‘overleven en doen wat gebeuren moet’ in het werken met systemen en complexe mensen. Die gewenning kan een valkuil worden. We wennen aan routines en lopen soms over van drukte in de hectiek en waan van alledag. Hoe kom je tot stilstand om eens goed om je heen te kijken en met elkaar te analyseren wat jij en je team nodig hebben voor je eigen kracht? Om sterker te worden in zelfzorg en daarmee ook sterker te worden voor je privéleven, de organisatie waarvoor en de mensen voor wie je werkt? Ken jij je grenzen en wensen? Hoe kun je deze bespreken in een team? Hoe vraag je om hulp en hoe geef je hulp zonder het voor een ander te dóen? Ook deze aandacht voor zelfzorg biedt veiligheid.
Deze sessie is interessant omdat: Het belangrijk is ook aandacht te besteden aan de zachtere kant van het thema van dit festival: veiligheid door zelfzorg.
Titel: See, Think, Act: relationele veiligheid centraal
Thema: Veiligheid IN de instelling: medewerkers
Werkvorm: EFP Academy
Sprekers: Elisabeth Allen (Quality Network for Forensic Mental Health Services )
Omschrijving: Binnen de forensisch psychiatrische zorg is relationele veiligheid een veelgebruikte term. Maar wat is relationele veiligheid en hoe kunnen we daar samen zorg voor dragen? See Think Act (STA) is een methode die ontwikkeld is in Engeland en daar veelvuldig in instellingen (met een laag, middel tot hoog beveiligingsniveau) gebruikt wordt. De auteur van STA, Elizabeth Allen neemt je in deze talk mee naar het ontstaan van de methode, hoe het in haar land gebruikt wordt en wat wij daarvan kunnen leren. De voertaal in deze sessie is Engels.
Deze sessie is interessant omdat: Er sinds kort ook een Nederlandse versie van See Think Act is uitgebracht door het EFP in samenwerking met de Pompestichting. Kom luisteren naar de ontwikkelaar en ontdek wat de methode jou en jouw organisatie zou kunnen brengen.
Titel: Herstel van vertrouwen en veiligheid na een grote calamiteit
Thema: Veiligheid IN de instelling: medewerkers
Werkvorm: Talk
Sprekers: Petra de Leede (Fivoor )
Omschrijving: In oktober 2017 werd Michael P., patiënt van FPA Utrecht, aangehouden in verband met een zeer ernstig delict. De Inspectie Justitie en Veiligheid en de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd hebben daarop een onderzoek gedaan naar de FPA en de manier waarop de veiligheid en de kwaliteit van zorg wordt vormgegeven. In dit onderzoek kwam naar voren dat de personeelstekorten en de aanwezigheid van zeer ernstige verslavingsproblematiek tot gevoelens van onveiligheid leidden bij personeel. De FPA heeft daarop een verbeterplan geschreven: ‘Roosenburg voor hersteld vertrouwen’. Nu, een jaar later, wil Petra de Leede graag de uitkomsten van dit verbeterplan en het proces met je delen. Ze laat je in deze talk zien hoe de verslavingsbehandeling is verbeterd, hoe de behandelstaf is versterkt en hoe gevoelens van veiligheid onder personeel en patiënten zijn toegenomen.
Deze sessie is interessant omdat: De situatie van onze FPA een zeer ingewikkelde is. Er ligt geen draaiboek klaar. Juist daarom zou het mooi zijn als andere instellingen kunnen leren van ons proces. Zo maken we samen de forensische zorg beter en veiliger voor patiënt, professional en de samenleving.
Titel: Omgaan met agressie: maak jezelf mentaal weerbaar
Thema: Veiligheid IN de instelling: medewerkers
Werkvorm: Workshop
Sprekers: Harrold Tingen (FPC Dr. S. van Mesdag)
Wim Hanzens (FPC Dr. S. van Mesdag)
Omschrijving: In deze interactieve workshop komen diverse onderwerpen rond mentale weerbaarheid binnen de forensische zorg aan bod. Tijdens de workshop kom je erachter of je de juiste handvatten bezit die je mentaal weerbaar maken. Welke condities worden van jou als werker binnen de forensische zorg gevraagd om goed je werk te kunnen doen? Krijg je daar voldoende tijd en ruimte voor van jouw organisatie? Wat doen intimidatie, agressie of geweld met jou? Omgaan met agressie is op sommige momenten best te vergelijken met het leveren van een topprestatie. Dus zorg dat je mentaal weerbaar bent.
Deze sessie is interessant omdat: Je inzicht krijgt in de competenties die nodig zijn om mentaal weerbaar te zijn tijdens het werken in de forensische zorg. En mentaal weerbaar zijn geeft meer werkplezier.
Titel: Veiligheid is teamsport
Thema: Veiligheid IN de instelling: medewerkers
Werkvorm: Workshop
Sprekers: Enna Butte (Fivoor, Trainingscentrum Wier)
Jeroen Wolfswinkel (Fivoor, Trainingscentrum Wier)
Omschrijving: Om met onze doelgroep te kunnen werken moet je wel een Mega Mindy of Superman zijn, toch? Er wordt heel wat van je gevraagd. En als je iets moeilijk vindt of eng, ben je misschien niet geschikt voor het vak. Helaas wordt er vaak zo gedacht en dat kan je werk behoorlijk onveilig maken. In onze visie is het niet het individu maar het (multidisciplinaire) team dat sterk moet zijn. Sterk in samenwerking en afstemming. Dit maakt dat het werken in deze sector veilig wordt voor ieder individu en waarborgt de continuïteit in de zorg voor de cliënt. In deze workshop laten we je kennismaken met uitgangspunten van de teamtraining Agressie en Veiligheid. Deze teamtraining richt zich, anders dan andere trainingen, niet op het aanleren van individuele vaardigheden maar op het verstevigen van het (multidisciplinaire) team.
Deze sessie is interessant omdat: Alleen in een team dat goed samenwerkt ieder individu zich veilig weet. Uiteindelijk is dat essentieel voor het leveren van goede zorg.
Titel: Forensische Leerlijn: werken aan vakmanschap
Thema: Veiligheid IN de instelling: medewerkers
Werkvorm: Talk
Sprekers: Ruud van der Horst (Expertisecentrum Forensische Psychiatrie (EFP))
Elise de Jong (Expertisecentrum Forensische Psychiatrie (EFP))
Omschrijving: Het EFP heeft in opdracht van KFZ en in samenwerking met de GGZ Ecademy de Forensische Leerlijn ontwikkeld. Met deze leerlijn hopen we de kennis en kunde van de professional in de forensische zorgsector een boost te geven.
Kennis, vaardigheden en attituden van de professional zijn een van de belangrijkste factoren voor het efficiënt en effectief inzetten van (therapeutische) interventies die moeten leiden tot gedragsverandering bij patiënten. Het vakmanschap van professionals is een voorwaarde voor het slagen van de behandeling. Dit komt rechtstreeks ten goede aan de veiligheid van deze professional en de patiënt, maar uiteindelijk ook aan de samenleving als geheel. Na een openingswoord van Goof van Gemert hoor je tijdens deze talk alles over de e-learning modules en andere trainingsvormen die samen de leertrajecten van de Forensische Leerlijn vormen.
Deze sessie is interessant omdat: Je als professional na deze talk direct aan de slag kunt met je eigen deskundigheidsbevordering. Na afloop heb je een goed beeld gekregen van de inhoud van de Forensische Leerlijn en hoe je daarvan gebruik kunt maken.
Titel: Onderhandelen tijdens een crisis: leren van gijzelingen
Thema: Veiligheid IN de instelling: medewerkers
Werkvorm: Workshop
Sprekers: Christina van Wagensveld (Opleidingsinstituut DJI)
Omschrijving: In deze workshop ondervind je aan den lijve wat de essentie is van omgaan met conflicten en weerstand. Dit doe je door te ervaren hoe het is om te onderhandelen in een gijzelingssituatie. Je voelt hoe het is om op het scherpst van de snede te werk te gaan en raakt intrinsiek overtuigd wat van essentieel belang is om je doel te bereiken. Aan de hand van filmmateriaal en simulaties met een acteur ga je als crisisonderhandelaar aan de slag en voel je waarom je bepaald gedrag of een bepaalde strategie moet inzetten, of juist niet. We gebruiken hierbij ook de onderzoeken van prof. Ellen Giebels. Deze leveren een aantal beïnvloedingsstrategieën op bekend onder de noemer Tafel van Tien.
Deze sessie is interessant omdat: Je door de urgentie van een crisis te ervaren vaardigheden en strategieën doelgerichter leert inzetten. Daarnaast zijn deze strategieën bewezen effectief en goed te vertalen naar meer reguliere conflictsituaties.
Titel: Hoe je geweld voorkomt als je ROMt
Thema: Veiligheid IN de instelling: medewerkers
Werkvorm: Talk
Sprekers: Erwin Schuringa (FPC Dr. S. van Mesdag)
Omschrijving: Welke patiënt vormt een risico en welke juist niet? Het inschatten van geweldsrisico’s is een dagelijkse bezigheid in de forensische zorg. Een moeilijke taak met potentieel enorme consequenties, waarbij vaak alleen de klinische blik wordt gebruikt. In het FPC Dr. S. van Mesdag is in 2010 het Instrument voor Forensische Behandelevaluatie (IFBE) geïntroduceerd. Dit multidisciplinaire forensische ROM-instrument is gebaseerd op de HKT-R, en is geschikt voor de gehele klinische tbs-populatie. Het IFBE verzamelt informatie van verschillende disciplines op meerdere momenten en combineert deze tot overzichtelijke grafieken. Deze beelden zeggen vaak meer dan duizend woorden.
In deze talk laten we zien hoe je het IFBE kunt gebruiken. Door het indelen van patiënten in de risicogroepen hoog en laag voor geweld op korte termijn, kun je maatregelen voor risicomanagement efficiënter inzetten. Daarnaast bespreken we praktijkvoorbeelden, waarbij beter gebruik van de beschikbare ROM-gegevens een incident wellicht had kunnen voorkomen.
Deze sessie is interessant omdat: ROM soms als belastend en niet nuttig voor de behandeling wordt gezien. Deze talk laat zien dat het regelmatig scoren van het IFBE zeer relevante en soms zelfs cruciale informatie oplevert. Hierbij zijn zowel patiënten als personeel gebaat, terwijl de invultijd nog geen 15 minuten is.
Titel: Moreel beraad en veiligheid: is er een connectie?
Thema: Veiligheid IN de instelling: medewerkers
Werkvorm: Talk
Sprekers: Swanny Kremer (FPC Dr. S. van Mesdag)
Omschrijving: Het is best aannemelijk dat moreel beraad, een gestructureerde en gefaciliteerde dialoog over een morele vraag, een positief effect heeft op de ervaren veiligheid van patiënten en medewerkers. Het lijkt logisch dat een gestructureerde dialoog leidt tot een betere kwaliteit van argumentatie, zodat de gemaakte afwegingen 'beter' zijn. Maar is dat ook zo? En maakt moreel beraad medewerkers gevoeliger voor morele knelpunten in het dagelijkse werk? Een betere afweging en morele sensitiviteit kunnen bij zowel patiënten als medewerkers mogelijk het gevoel van veiligheid vergroten. Het is tenslotte waarschijnlijk dat een 'onrechtvaardige' of onbegrepen afweging en 'niet gezien of gehoord worden' onveiligheid vergroten. In deze talk deelt Swanny Kremer enkele van haar onderzoeksresultaten. Ze laat daarbij zien welke invloed moreel beraad heeft op de kwaliteit van argumentatie en de morele sensitiviteit van medewerkers in de sociotherapie.
Deze sessie is interessant omdat: In de forensische zorg steeds meer interesse is voor moreel beraad. Het is mooi om deze ontwikkeling te zien, maar we moeten ook de vraag blijven stellen wat moreel beraad precies oplevert. Laat je bijpraten!

Veiligheid VAN de instelling

Titel: Kleine Ambassade: Architectuur
Thema: Veiligheid VAN de instelling
Werkvorm: Kleine Ambassade - interactieve vragensessie met moderator Ruben Maes
Sprekers: Erik Fokkema (EGM Architecten)
Omschrijving: Hoe belangrijk is daglicht voor gedetineerden én medewerkers? Heeft de kleur van een cel invloed op het gedrag van een gedetineerde? En hoe integreer je de laatste technologieën en beveiligingseisen? Een ontwerp heeft effect op gedrag, werkprocessen en op veiligheid. Erik Fokkema, partner architect bij EGM architecten, was verantwoordelijk voor het ontwerp van Justitieel Complex Zaanstad, de grootste en modernste gevangenis van Nederland.
Deze sessie is interessant omdat: Zie bovenstaand
Titel: Kleine Ambassade: Cybersecurity
Thema: Veiligheid VAN de instelling
Werkvorm: Kleine Ambassade - interactieve vragensessie met moderator Ruben Maes
Sprekers: Huib Modderkolk (Volkskrant / zzp)
Omschrijving: Camera’s op elke straathoek, poortjes bij de ingang: digitale middelen worden steeds vaker ingezet om ons veilig te laten voelen. Mensen werkzaam in de forensische sector werken vaak met digitale systemen, maar hoe veilig zijn deze? Wat zijn de voor- en nadelen van het digitaliseren van de samenleving in het algemeen, en forensische zorg in het bijzonder? Huib Modderkolk, cybersecurity expert en onderzoeksjournalist, neemt je mee in de digitale wereld.
Deze sessie is interessant omdat: Zie bovenstaand
Titel: Beveiligd vervoer in een forensische omgeving
Thema: Veiligheid VAN de instelling
Werkvorm: Talk
Sprekers: Fred Woppenkamp (Dienst Vervoer & Ondersteuning)
Marijke Haring (Dienst Vervoer & Ondersteuning)
Omschrijving: Het eerste deel van deze sessie is een presentatie over het beveiligd vervoer van Dienst Vervoer & Ondersteuning (DV&O) binnen de forensische zorg. Daarna volgt een discussie
aan de hand van drie stellingen. 1. De huidige wijze van transport en bejegening sluit aan bij de klantvraag en behandelplan van de patiënt. 2. De betaler bepaalt. 3. Veiligheid gaat voor behandeling.
Deze sessie is interessant omdat: Er wederzijds begrip nodig is om de wereld van veiligheid en behandeling nader tot elkaar te brengen. Dit samenspel is continue onderwerp van discussie.
Titel: Wel of geen IBT of BCT?
Thema: Veiligheid VAN de instelling
Werkvorm: Workshop
Sprekers: Corinne Peeters (Rijks Justitiele JeugdInrichting (RJJI))
John Ruts (Rijks Justitiele JeugdInrichting (RJJI))
Hans Nijenhuis (Rijks Justitiele JeugdInrichting (RJJI))
Omschrijving: Tussen veiligheid en behandeling zit van nature een spanningsveld. Veiligheid betreft immers risico’s beperken en behandelen vraagt juist om risico’s nemen. Hoe los je dat spanningsveld op? De Rijks Justitiële JeugdInrichting heeft daar een weg in gevonden. Waar binnen de forensische sector via duaal management inhoud en bedrijfsvoering elkaar al veel beter treffen, zoeken wij de spanning ook op met veiligheid. Dat is spannend, maar leidt wel tot prachtproducten, zoals de 'veilige behandeling' van een radicale jongere en ons pedagogische Interne Bijstandsteam. In deze workshop nemen we je op interactieve wijze mee in onze aanpak.
Deze sessie is interessant omdat: Veilig behandelen een maatschappelijk en politiek relevant thema is. Het bewust opzoeken van de spanning die er van nature is tussen veiligheid en behandelen is de enige weg om te komen tot veilig behandelen. Wij laten zien dat het kan en dat het aanbod er beter van wordt!

Veiligheid: de dilemma's

Titel: Veiligheid en vrijheid: de dilemma's
Thema: Veiligheid: de dilemma's
Werkvorm: Talk
Sprekers: Hyacinthe van Bussel (FPC de Rooyse Wissel)
Hans Gilissen (Gemeente Venray)
Omschrijving: Het veiligheidsgevoel in de maatschappij en de resocialisatie van patiënten in diezelfde maatschappij staan vaak op gespannen voet met elkaar. Welke dilemma's kom je als forensisch psychiatrisch centrum en als gemeente tegen? Hoe ga je om met die dilemma's en hoe communiceer je erover? In deze talk gaan Hyacinthe van Bussel (algemeen directeur van FPC de Rooyse Wissel) en Hans Gilissen (burgemeester van de gemeente Venray) op deze onderwerpen in.
Deze sessie is interessant omdat: We het onderwerp vanuit verschillende perspectieven belichten en best practices en aandachtspunten bespreken .
Titel: PPC: 10 jaar veiligheid en zorg
Thema: Veiligheid: de dilemma's
Werkvorm: Debat
Sprekers: Femmy van der Bend (Dienst Justitiële Inrichtingen / PPC Zwolle)
Eric Nijman (Dienst Justitiële Inrichtingen)
Carsten Herstel (Ministerie van Justitie en Veiligheid)
Omschrijving: Het Penitentiair Psychiatrisch Centrum (PPC) is een setting binnen een PI waar zorg wordt verleend aan gedetineerden met (ernstige) psychische problemen en psychiatrische stoornissen. Tien jaar geleden werd in Nederland het PPC ontwikkeld binnen vier vestigingen in het gevangeniswezen. Met welke visie begon het allemaal? Hoe heeft het PPC zich ontwikkeld? Is dat wat we beoogden ook gerealiseerd? Daarover gaan we in debat met Carsten Herstel, ontwikkelaar van het eerste uur en destijds regiodirecteur gevangeniswezen, Eric Nijman, plv. directeur gevangeniswezen en Femmy van der Bend, plv. vestigingsdirecteur PPC Zwolle. Welke bijdrage levert het PPC nu aan de veiligheid van patiënten, medewerkers en de maatschappij? Samen kijken we ook naar de laatste ontwikkelingen en bespreken we wensen voor de toekomst.
Deze sessie is interessant omdat: In een debat met deze aansprekende sprekers verschillende ideeën en kennis over de behandeling in het PPC aan bod komen vanuit verschillende invalshoeken. Je kunt meepraten over dilemma's, ontwikkelingen en wensen voor de toekomst.
Titel: Forensische Scherpte: het snijdt hout
Thema: Veiligheid: de dilemma's
Werkvorm: Workshop
Sprekers: Henk Nijman (Pompestichting)
Anke van Vliet (Pompestichting)
Omschrijving: Forensische Scherpte is de basishouding geworden in de Pompestichting. Op alle niveaus, voor alle medewerkers en voor veiligheid in de breedste zin. In deze workshop vertellen we over onze aanpak, wat werkt, wat we leren en waar (onze) valkuilen liggen. Er ontstaan verbindingen: tussen onderbuik en theorie, tussen medewerkers, tussen routine en innovatie. We delen onze bevindingen en komen graag met deelnemers in interactie. Wat raakt? Wat adviseer je ons? Heb je zelf voorbeelden? Zo kunnen we samen leren van onze ervaringen om weer een stap verder te komen met Forensische Scherpte.
Deze sessie is interessant omdat: We concreet werken met een begrip dat vaak abstract lijkt. En omdat de kern van forensisch werken aan de orde komt: zorg voor veiligheid van medewerkers én cliënten én samenleving.
Titel: Dilemma's op de werkvloer: een moreel beraad
Thema: Veiligheid: de dilemma's
Werkvorm: Workshop
Sprekers: Guy Widdershoven (VUmc)
Yolande Voskes (VUmc)
Omschrijving: Veiligheid: buiten dat kader kunnen wij niet denken in de forensische zorg. Maar wat is veiligheid en voor wie? Wiens belang weegt het zwaarst als er een knelpunt is? Veiligheid voor de patiënt, voor de medewerker, de samenleving? In deze workshop verkent de Commissie Ethiek in de Forensische Psychiatrie samen met de deelnemers door middel van een moreel beraad welke dilemma’s op de werkvloer kunnen ontstaan rondom het thema 'Veiligheid' . We bespreken onder andere een bestaande casus binnen de beveiliging van een FPC. Dit maakt duidelijk waar veiligheid soms onder vuur ligt zowel in de ogen van de patiënt als die van de professional en die van de samenleving. Kom en denk mee!
Deze sessie is interessant omdat: Je aan de hand van een concrete casus een ethisch dilemma in de forensische zorg bespreekt. Je ervaart hoe je daarop gestructureerd kunt reflecteren via de methode van het moreel beraad.
Titel: De Rechtbank - ronde I
Thema: Veiligheid: de dilemma's
Werkvorm: Workshop
Sprekers: Justine Beumer-Gonggrijp (Parket Midden-Nederland)
Wilma van den Berg (Rechtbank Amsterdam)
Job Knoester (Knoester Van der Hut Alberts & Korteling Advocaten)
Omschrijving: Een kijkje achter de schermen van de plek waar veel processen binnen de forensische zorg eindigen en beginnen. Stap in de schoenen van een officier van justitie, rechter of strafrechtadvocaat. Iemand staat terecht: wel of geen TBS? Jeugdwet of berecht als volwassene? Is de verdachte schuldig? U beslist! Rechter Wilma van den Berg, OvJ Justine Beumer-Gonggrijp en advocaat Job Knoester nemen u mee in het strafrechtproces.

*LET OP: plek voor maximaal 30 deelnemers
Deze sessie is interessant omdat: Zie bovenstaand
Titel: Een zedenincident in de wijk: rust of onrust?
Thema: Veiligheid: de dilemma's
Werkvorm: Workshop
Sprekers: Guus Wilbers (Reclassering Nederland )
Lei Seuren (Politie Limburg )
Michel Limpens (GGD Zuid Limburg )
Marjan Klaassen (GGD Limburg Noord )
Omschrijving: Een scenarioteam maatschappelijke onrust (SMO) is een unieke samenwerking tussen het OM, de politie, de reclassering, slachtofferhulp, GGD en gemeenten. In deze interactieve workshop neemt neemt een SMO in Limburg je mee in hun aanpak, bijvoorbeeld als er een veroordeelde zedendelinquent in een woonwijk komt wonen. Hoe maak je de juiste keuzes om onrust te kanaliseren, terug te dringen of liever nog te voorkomen? Durf jij over je professionele grens te stappen? Hoe verzorg je de in- en externe communicatie?
Deze sessie is interessant omdat: Een SMO laat zien dat je ondanks verschillende belangen en vanuit een gemeenschappelijk doel een eenduidig advies kunt geven aan de lokale driehoek: politie, OM en burgemeester.
Titel: Een veiliger gevoel? Contact helpt
Thema: Veiligheid: de dilemma's
Werkvorm: Workshop
Sprekers: Manon Elbersen (Perspectief Herstelbemiddeling)
Silvia Zuidgeest (Perspectief Herstelbemiddeling)
Omschrijving: Na een delict zijn slachtoffers en nabestaanden vaak bang voor de dader. Als ze horen dat de dader op vrije voeten komt, kunnen zij zich erg onveilig voelen. “Wat als ik hem (of haar) toevallig tegenkom?” De reactie is vaak het vermijden van het contact tussen betrokkenen na een delict. Denk bijvoorbeeld aan een contact- of locatieverbod. Perspectief Herstelbemiddeling heeft inmiddels twaalf jaar ervaring met slachtoffer-daderbemiddeling. Daaruit weten we dat juist contact met de dader kan bijdragen aan een gevoel van veiligheid bij slachtoffers of nabestaanden. En ook de dader kan zich door contact veiliger gaan voelen. Dat kan helpen bij terugkeer in de samenleving.
Tijdens onze workshop vertellen we hoe herstelbemiddeling het gevoel van veiligheid voor alle deelnemers kan vergroten. Met prikkelende stellingen en aansprekende voorbeelden gaan we in op twijfels van professionals, dilemma’s, (on)mogelijkheden en voorwaarden voor een bemiddeling met een forensisch (psychiatrisch) patiënt. Welkom!
Deze sessie is interessant omdat: Professioneel begeleid contact tussen betrokkenen van een delict kan bijdragen aan een (groter) gevoel van veiligheid voor álle deelnemers. Een bemiddelingstraject kan zowel de professional als de cliënt nieuwe inzichten en handvatten geven voor het proces van resocialisatie.
Titel: Omgaan met ontwrichtend gedrag in de maatschappelijke opvang
Thema: Veiligheid: de dilemma's
Werkvorm: Workshop
Sprekers: Cecilia Petit (HVO Querido)
Peer van der Helm (Hogeschool Leiden en Fier)
Omschrijving: Met enige regelmaat vangen we in de opvang cliënten op die door agressie en ontwrichtend gedrag een risico zijn voor de veiligheid. Drang- of dwangmiddelen zijn er niet of nauwelijks. Duidelijke structuur, eensgezinde handhaving van de regels en het consequent afkeuren van ongewenst gedrag zijn dan belangrijk om een leefklimaat te scheppen waarin mensen de kans krijgen om te herstellen. Anderzijds toont onderzoek aan dat het maken van contact, het bieden van autonomie en het focussen op wat goed gaat, net zulke belangrijke voorwaarden zijn voor herstel en het beperken van recidivekansen. Hoe bieden we veiligheid en structuur zonder in repressie te vallen? Hoe zorgen we voor maatwerk en ruimte om te oefenen, zonder dat er onveiligheid en chaos ontstaat? Na een kort informatief gedeelte, beleef je in deze workshop met behulp van regietheater wat werkt en niet werkt bij het creëren van relationele veiligheid.
Deze sessie is interessant omdat: De producten die zijn voortgekomen uit de KFZ-call ‘Krachtgericht werken aan veiligheid in de opvang’ bruikbare handvaten biedt. Ze helpen bij het creëren van een positief leefklimaat op plaatsen met cliënten die onveilig en ontwrichtend gedrag vertonen.
Titel: De Rechtbank - Ronde II
Thema: Veiligheid: de dilemma's
Werkvorm: Workshop
Sprekers: Justine Beumer-Gonggrijp (Parket Midden-Nederland)
Wilma van den Berg (Rechtbank Amsterdam)
Job Knoester (Knoester Van der Hut Alberts & Korteling Advocaten)
Omschrijving: Een kijkje achter de schermen van de plek waar veel processen binnen de forensische zorg eindigen en beginnen. Stap in de schoenen van een officier van justitie, rechter of strafrechtadvocaat. Iemand staat terecht: wel of geen TBS? Jeugdwet of berecht als volwassene? Is de verdachte schuldig? U beslist! Rechter Wilma van den Berg, OvJ Justine Beumer-Gonggrijp en advocaat Job Knoester nemen u mee in het strafrechtproces.

*LET OP: plek voor maximaal 30 deelnemers
Deze sessie is interessant omdat: Zie bovenstaand

Ervaringsterras (doorlopend)

Titel: Leef. Veilig. Samen
Thema: Een veilige samenleving
Werkvorm: Ervaringsterras
Sprekers: Milo Oudenhoven (De Forensische Zorgspecialisten)
Monique Uijen (De Forensische Zorgspecialisten)
Omschrijving: Leef. Veilig. Samen. Dat is het motto van de Forensische Zorgspecialisten. Het is onze missie om een belangrijke bijdrage te leveren aan een veiligere samenleving. Wij spelen in op de groeiende vraag naar maatwerk. Een vraag naar longcare-voorzieningen voor tbs-gestelden bijvoorbeeld. En de vraag naar intensieve outreachende zorgprogramma's voor jeugd (FAST). We dragen bij aan kwaliteitsverbetering van de forensische zorg door de innovatie en implementatie van nieuwe producten, zoals de FARE: het risicotaxatie-instrument voor de ambulante forensische zorg.
Dit voorstel is interessant omdat: Onze enthousiaste medewerkers voor je klaar staan om je meer te vertellen over De Forensische Zorgspecialisten.
Titel: Veilige maatschappij door ketensamenwerking
Thema: Een veilige samenleving
Werkvorm: Ervaringsterras
Sprekers: Pauline Mastbergen (GGNet)
Evelien Wiersma (RIBW Overijssel)
Omschrijving: Als Forensisch Circuit Oost-Nederland werken we al drie jaar samen met verschillende ketenpartners uit de regio. Deze samenwerking, middels individuele patiëntentrajecten, waarborgt de continuïteit van zorg. Maandelijks hebben we een casuïstiekoverleg. Als het nodig is nemen we patiënten van elkaar over om het individuele patiëntentraject te realiseren. De patiënt op het juiste moment op de juiste plaats met het juiste zorg/behandelaanbod: zo werken wij aan veiligheid. Je bent welkom op het ervaringsterras met al je vragen over onze werkwijze.
Dit voorstel is interessant omdat: Wij graag met het veld delen hoe wij ketensamenwerking vormgeven. We laten positieve resultaten zien, maar ook onze leermomenten en nieuwe uitdagingen.
Titel: Dutch Cell Dogs: beloning in plaats van straf
Thema: Een veilige samenleving
Werkvorm: Ervaringsterras
Sprekers: Betty Buitels (Stichting Dutch Cell Dogs)
Marlies de Bats (Stichting Dutch Cell Dogs)
Omschrijving: Dutch Cell Dogs helpt patiënten, cliënten en andere justitiabelen door samen met asielhonden te trainen voor een nieuwe toekomst in vrijheid. Ruim 550 patiënten, cliënten en justitiabelen namen al deel aan dit unieke en succesvolle trainingsprogramma. De trainers van de honden worden socialer, accepteren beter hulpverlening (ook tijdens opname of detentie), nemen verantwoordelijkheid en doen iets terug voor de maatschappij. De meestal getraumatiseerde honden weerspiegelen vaak het gedrag van een justitiabele en laten zien dat agressie of dwang niet de oplossing is voor problemen. Moeilijk plaatsbare asielhonden veranderen in lieve gezinshonden en de patiënten, cliënten en justitiabelen helpen de samenleving veiliger maken. Een win-winsituatie die bijdraagt aan veiligheid voor mens én dier, zowel achter de tralies als in de maatschappij.
Dit voorstel is interessant omdat: Dutch Cell Dogs werkt met een specifieke, positieve trainingsmethode. Deze methode gaat uit van belonen van gewenst gedrag en werkt niet vanuit straf, dreiging of dwang. We denken dat dit zeer effectief is in het bereiken van gedragsverandering en een bijdrage levert aan ons einddoel: een veilige samenleving.
Titel: DIZ: voor elke justitiabele de juiste plek
Thema: Een veilige samenleving
Werkvorm: Ervaringsterras
Sprekers: Wil Oerlemans (DJI-DIZ)
Anna Nijstad (DJI-DIZ)
Omschrijving: De Divisie Individuele Zaken is sinds 2015 verantwoordelijk voor alle plaatsingen van justitiabelen in een penitentiaire inrichting, tbs-instelling of andere forensische instelling. De Divisie levert op deze manier een bijdrage aan de veiligheid van de samenleving door vrijheidsstraffen en vrijheidsbenemende maatregelen uit te voeren. De Divisie zorgt ervoor dat een justitiabele op het juiste moment op de juiste plaats zijn straf of maatregel ondergaat. Bij elke beslissing van DIZ over de justitiabele, staat een goede balans tussen de belangen van de justitiabele, de maatschappij en slachtoffers centraal. Forensische zorg beweegt zich op het snijvlak van twee werelden. Die van het strafrecht en die van de zorg. Het doel van forensische zorg is het voorkomen van recidive. Dit doen we door patiënten te behandelen en begeleiden zodat zij weer kunnen functioneren in de maatschappij. Het is daarom van belang om de justitiabele te plaatsen een voor hem meest geschikte plaats.
Dit voorstel is interessant omdat: Veel ketenpartners met de Divisie Individuele Zaken te maken hebben of krijgen en het van belang is dat zij ons kennen en weten wat we voor hen kunnen betekenen.
Titel: ZorgPlus GGZ staat voor expertise
Thema: Een veilige samenleving
Werkvorm: Ervaringsterras
Sprekers: Astrid Brinkhoff (ZorgPlus GGZ)
Cecile Nitert (ZorgPlus GGZ )
Lisa Tunnesen (ZorgPlus GGZ)
Tom Holsbeek (ZorgPlus GGZ)
Omschrijving: ZorgPlus GGZ biedt ambulante begeleiding binnen het forensisch kader. Wij sluiten aan bij de risico-inventarisatie die de reclassering of het NIFP opmaakt. Vanuit de intake maken we optimaal gebruik van de doelen uit de risico-inventarisatie en kijken we op welke levensgebieden de cliënt zich onvoldoende heeft ontwikkeld. Binnen dit gedwongen kader zien wij kansen. Op basis van de psychopathologie zoeken we een match met de juiste expertise van twee hbo-geschoolde begeleiders. Het werken in duo’s (het vierogenprincipe) waarborgt de veiligheid. Het expertiseteam coacht de ambulant begeleiders, monitort de doelen, en kijkt of de kansen voor de cliënt optimaal worden benut.
In samenwerking met reclassering, behandelaar en wijkagent heeft ieder zijn eigen taak en verantwoordelijkheid. Daardoor kan ieders expertise tot zijn recht komen. Wij delen graag onze ervaringen over deze werkwijze.
Dit voorstel is interessant omdat: Wij binnen de ambulante begeleiding effectief samenwerken, maar dan wel in een andere jas: minder vanuit de traditionele hiërarchie, meer vanuit horizontale samenwerking. Gezond boerenverstand, betrokkenheid en gedrevenheid zijn de dominante blikvangers van ZorgPlus.
Titel: High on safety
Thema: Een veilige samenleving
Werkvorm: Ervaringsterras
Sprekers: Hannah van Meel (Novadic-Kentron)
Evelien Tulp (Novadic-Kentron)
Omschrijving: Wat doet middelengebruik met iemand? En wat is het effect op de veiligheid van jou, van de cliënt en van de maatschappij? Hoe staat dit in relatie met het plegen van delicten?
Ervaar het op het ervaringsterras. Door middel van een VR-bril voel je hoe het is om onder invloed te zijn. Naast deze ervaring kun je in gesprek gaan met onze forensische ervaringsdeskundige die als geen ander weet hoe gebruik en veiligheid samenhangen. Collega’s van de Forensische Verslavingszorg staan klaar om al je vragen te beantwoorden. Deel jouw ervaring met wat jij belangrijk vindt op onze Wall of Safety!
Dit voorstel is interessant omdat: Dit een unieke kans is om te ervaren hoe het is om door middelengebruik of verslaving (niet) te functioneren in onze samenleving.
Titel: Vast beginnen: een veilige start voor vrouwen
Thema: Een veilige samenleving
Werkvorm: Ervaringsterras
Sprekers: Gerjanne Voorsljs (Stichting Ontmoeting)
Ingeborg Plasmans (Stichting Ontmoeting)
Omschrijving: Wij bieden vrouwen na detentie een vorm van kleinschalig begeleid wonen: een veilige plek in een woonwijk. Hierin werken wij nauw samen met gemeenten. We beginnen vast met nazorg in de PI. Op die manier komen juist ook kortgestrafte vrouwen (en mannen) vroeg in beeld. Terwijl ze nog in de PI verblijven begeleiden wij ze op verschillende levensgebieden. Een goede voorbereiding op een nieuwe start. In verschillende plaatsen in Nederland kunnen wij vrouwen zo een veilige plek bieden: een Thuishaven. Indien mogelijk komen ook kinderen weer ‘thuis’ wonen. Een goede basis om weer mee te doen in de samenleving.
Dit voorstel is interessant omdat: Niet alleen mannen, maar ook vrouwen na detentie een veilige woonplek nodig hebben. We realiseren dit in samenspraak met de wijk en vrijwilligers uit de wijk! Hoe wij dit mogelijk maken? Vraag het ons!
Titel: DOORgaan met zorg op maat
Thema: Een veilige samenleving
Werkvorm: Ervaringsterras
Sprekers: Vincent Bakker (Stichting DOOR & Tragel)
Sjoerd van Dullemen (Stichting DOOR & Tragel)
Marja de Bakker (Stichting Tragel)
Omschrijving: De Zeeuwse stichtingen DOOR en Tragel bundelen hun krachten in de intensieve zorg rond justitiabelen. Beiden helpen mensen door te gaan met hun leven en maken zo de samenleving een stukje veiliger. We zijn al jaren actief in de forensische zorg. Tragel richt zich op mensen met een verstandelijke beperking, DOOR op forensisch beschermd wonen.
Vanuit de 24-uurs woonvoorziening in Middelburg bieden wij vanaf januari 2019 samen een compleet pakket intensieve zorg. Wij helpen de mensen door te gaan: van begeleiding in de PI via resocialisatie in de woonvoorziening, begeleiding bij zelfstandig wonen, dagbesteding als opstap naar werk en waar nodig behandeling. Ons doel is succesvolle resocialisatie, het voorkomen van recidive en werken aan een veilige samenleving.
De ondersteuningsvragen worden steeds complexer. Met zorg op maat is de meeste winst te behalen. Daarom gaan wij voor een persoonlijke, intensieve aanpak ondersteund door psychiatrische, verslavings- en LVB-expertise.
Dit voorstel is interessant omdat: Het resocialiseren van forensische cliënten risico’s met zich meebrengt. Met onze zorg op maat dragen we bij aan de veiligheid in de forensische zorg, aan het voorkomen van recidive en een veiligere maatschappij.
Titel: #leren van elkaar
Thema: Een veilige samenleving
Werkvorm: Ervaringsterras
Sprekers: Renske de Zwart (Expertisecentrum Forensische Psychiatrie (EFP))
Gijs Bakkum (Expertisecentrum Forensische Psychiatrie (EFP))
Omschrijving: Het Expertisecentrum Forensische Psychiatrie (EFP) is voor en door het veld in het leven geroepen om te zorgen dat de kwaliteit van zorg doorlopend wordt bewaakt en verbeterd. Dat doen we graag, en met enthousiasme. Maar hoe doen we dat? En wat zijn hierin de laatste ontwikkelingen? Welke projecten voeren we uit om het forensische veld te ondersteunen? Deskundigheidsbevordering en forensisch vakmanschap, het leren van, en mét elkaar is een steeds groter wordend thema binnen ons werk. Hoe bevorderen we vakmanschap en zorgen we dat forensische professionals met actuele kennis en werkwijzen aan de slag kunnen? Van schoolbord tot e-learning: op het ervaringsterras laten we zien hoe we met elkaar en van elkaar kunnen leren. Je vindt bij ons ook informatie over de forensische leerlijn die we, in opdracht van KFZ, samen met GGZ-Ecadamy hebben ontwikkeld.
Dit voorstel is interessant omdat: Je de werkwijze en verschillende projecten van het EFP leert kennen, van KFZ tot kwaliteitsnetwerken en van zorgprogramma tot forensische leerlijn. Het wordt duidelijk wat we doen om deskundigheid en vakmanschap te bevorderen, en er is veel informatie beschikbaar over alle projecten en opgeleverde resultaten.
Titel: Fivoor: zeer intensieve zorg
Thema: Een veilige samenleving
Werkvorm: Ervaringsterras
Sprekers: Marianne Bouman (Fivoor)
Willeke van der Eijk (Fivoor)
Omschrijving: Fivoor heeft een maatschappelijke opdracht: mensen behandelen die voor anderen om hen heen, voor de samenleving of voor zichzelf een gevaar vormen en ernstig grensoverschrijdend of ontwrichtend gedrag vertonen. We behandelen mensen met een psychiatrische stoornis met als doel het maatschappelijk risico op delictgedrag te voorkomen. Zo dragen we bij aan de veiligheid van de samenleving en kunnen we het perspectief voor onze patiënten op een betekenisvol bestaan verbeteren. Dat is waarom we er zijn!
Dit voorstel is interessant omdat: Fivoor is gespecialiseerd in psychiatrische zorg voor enerzijds patiënten met een forensische indicatie en anderzijds patiënten die een specifieke behandeling nodig hebben vanwege een hoog intensieve zorgbehoefte.
Titel: Wet forensische zorg
Thema: Een veilige samenleving
Werkvorm: Ervaringsterras
Sprekers: Minke Poppens (Projectteam implementatie Wfz, namens betrokken ketenorganisaties ZM/OM/DJI/aanbieders forensische zorg / 3RO / NIFP )
Aldo Janse de Jonge (Projectteam implementatie Wfz van JenV, in samenwerking met betrokken ketenorganisaties ZM/OM/DJI/aanbieders forensische zorg / 3RO / NIFP )
Omschrijving: Een groot gedeelte van de Wet forensische zorg treedt per 1 januari 2019 in werking. Op andere onderdelen zal dit later gebeuren, uiterlijk 1 januari 2020. De Wet gaat over alle vormen van forensische zorg: ambulant en klinisch, begeleiding en behandeling. De Wet regelt indicatiestelling en plaatsing in forensische zorg, capaciteit en diversiteit van aanbod en kwaliteit van de te leveren zorg. Ook is de Wet bedoeld om continuïteit van zorg te waarborgen door de aansluiting tussen forensische en niet-forensische zorg te verbeteren.
Wat verandert er voor cliënten? En voor jouw organisatie en jouw dagelijkse werk? Bij ons kun je terecht met al je vragen over de inhoud, de implementatie en het wetgevingsproces en wat dit betekent voor de praktijk. Je kunt de informatie interactief raadplegen en uiteraard staan wij klaar voor een nadere toelichting.
Dit voorstel is interessant omdat: De Wet forensische zorg het werk raakt van vele professionals én patiënten in dit werkveld. Op het ervaringsterras zijn mensen aanwezig met ieder hun eigen expertise, zodat al je vragen beantwoord kunnen worden.
Titel: De waarheid rond de enkelband
Thema: Een veilige samenleving
Werkvorm: Ervaringsterras
Sprekers: Daan Lelieveld (Dienst Vervoer &Ondersteuning)
Hellen Huizing (Namens 3RO, werkzaam bij RN)
Omschrijving: De enkelband heeft technisch allerlei mogelijkheden en kan worden ingezet om cliënten te controleren en te begeleiden bij een veiliger terugkeer in de maatschappij. Op het ervaringsterras vertellen we over de mogelijkheden en welke partijen allemaal betrokken zijn bij het inzetten van een enkelband. Maar ook de enkelband heeft zijn grenzen. In de media en de politiek is het een hot topic. Waar lopen we zoal tegenaan? Waarom plegen cliënten met een enkelband alsnog delicten? Waarom kan een enkelband zo makkelijk afgeknipt worden? We horen ook graag jouw ervaringen en gedachten. Heb je ervaring met cliënten met een enkelband? Waar liep je tegenaan? Zou jij een enkelband willen dragen als je cliënt zou zijn? We horen het graag!
Dit voorstel is interessant omdat: Enkelbanden veel emoties oproepen in de maatschappij. Wat is nu eigenlijk de waarheid?
Titel: Mobiele identiteitsvaststelling: te mooi om waar te zijn?
Thema: Een veilige samenleving
Werkvorm: Ervaringsterras
Sprekers: Ernst Herman Eilering (Dienst Justitiële Inrichtingen / SSC-I)
Jasper Peterse (BPI )
Omschrijving: Het inzicht geeft in de ernst van de agressie die patiënten tijdens hun behandeling laten zien. Iedereen heeft recht op een veilige werkomgeving, maar hoe veilig is het om te werken in de forensische zorg en wat kan er gebeuren om deze veiligheid te vergroten?


Forensische zorginstellingen zijn wettelijke verplicht om de identiteit van patiënten bij een eerste opname te verifiëren met behulp van biometrie. In de praktijk blijkt deze biometrische identiteitsvaststelling een hele uitdaging. Er is niet altijd sprake van een ‘warme overdracht’, en de ID-consoles zijn soms lastig te integreren in de ICT-infrastructuur en het logistieke proces. SSC-i en BPI presenteren een alternatief: een mobiel verificatie-device gekoppeld aan een smartphone. De identiteit kan hiermee onafhankelijk van tijd en plaats worden geverifieerd. Te mooi om waar te zijn? Ontdek het zelf!
Dit voorstel is interessant omdat: We een oplossing bieden voor de wettelijk verplichte verificatie met behulp van biometrie, een vraagstuk dat speelt in menig forensische zorginstelling.
Titel: Tbs'ers terug in de maatschappij: deal with it
Thema: Een veilige samenleving
Werkvorm: Ervaringsterras
Sprekers: Miriam Idserda (Reclassering Nederland)
Audrey Alards (Reclassering Nederland)
Janneke van Wely (Reclassering Nederland)
Bart Vloet (Reclassering Nederland)
Omschrijving: Tien jaar COSA: een aanpak om zedendaders te begeleiden bij hun terugkeer in de maatschappij met behulp van vrijwilligers. Wat heeft het ons en de maatschappij opgeleverd? Wat kunnen we ervan leren? Hoe dealen we met de weerstand tegen deze uiterst impopulaire doelgroep? We laten je graag zien hoe wij binnen een gedwongen kader controle en begeleiding succesvol combineren. Wij inspireren je graag met verhalen uit de reclasseringspraktijk.
Dit voorstel is interessant omdat: COSA een succesvolle methode is om vrijwilligers in te zetten in het voorkomen van recidive. En omdat onze ervaringen met het werken met de zwaarste categorie cliënten professionals inspireert en doet excelleren.
Titel: Veilig vervoer: zo doen we dat
Thema: Een veilige samenleving
Werkvorm: Ervaringsterras
Sprekers: Matthijs den Dulk (Dienst Vervoer & Ondersteuning)
Willem van der Wiel (Dienst Vervoer & Onderstening)
Omschrijving: De Dienst Vervoer & Ondersteuning (DV&O) zet de zevenpersoonscellenbus in voor het vervoeren van verdachten en gedetineerden. De dienst beschikt over een groot wagenpark, maar deze bussen zijn het meest zichtbaar voor iedereen. Op het ervaringsterras vertelt een transportgeleider je alles over deze bus en is informatie beschikbaar over het vervoeren van vreemdelingen, slachtoffers van mensenhandel, civielrechtelijke jeugdigen, enzovoort.
Dit voorstel is interessant omdat: Je een goed beeld krijgt hoe wij in Nederland het vervoer van verdachten en gedetineerden van uiteenlopende doelgroepen uitvoeren.
Titel: Piet Roordakliniek: blijven ontwikkelen voor de cliënt
Thema: Veiligheid IN de instelling: cliënten
Werkvorm: Ervaringsterras
Sprekers: Agnes de Vries (Tactus Verslavingszorg - FVK Piet Roordakliniek)
Erica Haneveld (Tactus Verslavingszorg - FVK Piet Roordakliniek)
Omschrijving: We staan niet stil. Dat lukt ook niet in een steeds veranderende wereld van forensische zorg. De zorg is voor de cliënt, en hierin blijven we zoeken naar de beste aansluiting, het juiste tempo, en de best passende benadering. Enkele voorbeelden: ons aanbod voor LVB is flink uitgebreid en beter ingebed, en we werken inmiddels met ervaringsdeskundigen en herstelgericht. Kom langs en denk met ons mee: hoe sluiten we aan bij de cliënt, en zorgen we voor een efficiënte en effectieve behandeling? We doen ons best, maar het kan altijd beter!
Dit voorstel is interessant omdat: Wij na lange ervaring in de forensische zorg op zoek zijn en blijven naar ontwikkeling, verbetering en samenwerking. Samen maken we de forensische zorg!
Titel: De Borg: bejegenen, behandelen, beveiligen
Thema: Veiligheid IN de instelling: cliënten
Werkvorm: Ervaringsterras
Sprekers: Marjet van Baggum (Expertisecentrum De Borg)
Iris Bresser (Expertisecentrum De Borg)
Omschrijving: Expertisecentrum De Borg ontwikkelt en implementeert zorg voor cliënten met een verstandelijk beperking, psychische problematiek en gedragsproblemen. Veiligheid is een van de kernwaarden van De Borg. De Borg-instellingen hebben het programma Grip op Agressie ontwikkeld. In vervolg op het onderzoek van Peter de Looff naar biosensoren en agressie – vorig jaar te horen op dit festival – zijn we een implementatietraject gestart. Daarnaast bieden we informatie over onze workshops: Seksueel Grensoverschrijdend Gedrag (SSG) en FACT-teams.
Dit voorstel is interessant omdat: De Borg veiligheid altijd in het vizier heeft en we hier op het ervaringsterras graag meer over vertellen.
Titel: STEVIG en het Rad van Veiligheid
Thema: Veiligheid IN de instelling: cliënten
Werkvorm: Ervaringsterras
Sprekers: Lieke Nouwen (Dichterbij STEVIG)
Geertje Wijnen (Dichterbij STEVIG)
Lotte Sanders (Dichterbij STEVIG)
Steffie Claassen (Dichterbij STEVIG)
Omschrijving: Het behandelaanbod van STEVIG is speciaal afgestemd op cliënten met een licht verstandelijke beperking met daarnaast psychiatrische stoornissen of gedragsproblematiek.
Op het ervaringsterras ontdek je onze manier van werken en wat wij voor jouw cliënten kunnen betekenen. We nodigen je uit om met verschillende disciplines in gesprek te gaan over onze expertise. We vertellen graag meer over onze FPA, Forensische RIBW, het Forensisch FACT-team en het unieke behandelaanbod. Draai aan het ‘Rad van veiligheid’ en ga gericht in gesprek over het waarborgen van veiligheid binnen zowel de ambulante als klinische zorg. Kom langs en ontdek zelf wat de verschillen zijn met de reguliere forensische psychiatrie.
Dit voorstel is interessant omdat: STEVIG een nog relatief bescheiden speler is binnen het forensische werkveld. We willen onze kennis en expertise graag met je delen om optimale zorg te kunnen bieden voor cliënten.
Titel: Hoe blijven vrijwilligers enthousiast?
Thema: Veiligheid IN de instelling: medewerkers
Werkvorm: Ervaringsterras
Sprekers: Herma van Essen (Gevangenenzorg Nederland)
Henriëtte Rijneveld (Gevangenenzorg Nederland)
Omschrijving: De waarde van vrijwilligerswerk in de forensische zorg is na een aantal jaren praktijkervaring duidelijk gebleken. In onderzoeken van onder andere het WODC en de Stichting Presentie hebben onze zorgvragers het bezoekwerk van Gevangenenzorg Nederland positief gewaardeerd. Bezoeken in de forensische zorg betekent voor vrijwilligers vaak een kwestie van een lange adem. Hoe houden zij dit vaak jarenlang vol en blijven ze hun enthousiasme houden? Wij vertellen hier over op het ervaringsterras en bespreken graag de mogelijkheid om ook in jouw kliniek iets te betekenen voor (eenzame) patiënten.
Dit voorstel is interessant omdat: Vrijwilligerswerk staat of valt met goede afstemming met de medewerkers van de forensische zorginstellingen. Het helpt om elkaar, zoals vandaag, te ontmoeten.
Titel: Taskforce veiligheid en kwaliteit: breng je ideeën!
Thema: Veiligheid IN de instelling: medewerkers
Werkvorm: Ervaringsterras
Sprekers: Jiske Lems (Ministerie Justitie en Veiligheid)
Yolanda van Dun (FPC de Rooyse Wissel)
Omschrijving: Het Ministerie van JenV en de sector hebben met een meerjarenovereenkomst de handen ineengeslagen om de veiligheid en kwaliteit in de forensische zorg te verbeteren. Over verschillende thema's zijn afspraken gemaakt om onder andere arbeidsmarktproblematiek en administratieve lasten aan te pakken. De Taskforce veiligheid en kwaliteit in de forensische zorg gaat er de komende jaren voor zorgen dat deze afspraken worden uitgevoerd en dat medewerkers op de werkvloer daadwerkelijk verschil merken. Op het ervaringsterras kun je in gesprek met de projectleiders om input te leveren voor de uitvoering. Aan welke ondersteuning heeft jouw instelling behoefte? Wat zou een expertpool kunnen betekenen? Welke maatregelen maken echt verschil voor medewerkers en patiënten? We verzamelen alle ideeën op een ideeënbord.
Dit voorstel is interessant omdat: Je direct invloed kunt uitoefenen op de invulling van de Taskforce. Zo kun je er voor zorgen dat de maatregelen uit de meerjarenovereenkomst ook echt verschil maken op de werkvloer.
Titel: Minder handelingsverlegenheid en houvast met LifeWise
Thema: Veiligheid IN de instelling: medewerkers
Werkvorm: Ervaringsterras
Sprekers: David Lane (Middin)
Jennifer Zuiderwijk (Middin)
Omschrijving: Het methodisch werken volgens LifeWise levert een belangrijke bijdrage aan het veilig werken voor medewerkers: ze ervaren minder handelingsverlegenheid en krijgen houvast door middel van een begrippenkader.
LifeWise is een handreiking voor begeleiders om de ondersteuning van de cliënt zo goed mogelijk en dus veilig vorm te geven. Centraal staan 4 pijlers van ondersteuning: Verbinden, Stabiliseren, Ontwikkelen en Inbedden en 16 Handvatten met concrete handelingsrichtlijnen. Van Streetwise naar LifeWise.
LifeWise is het methodisch kader voor de begeleiding van mensen met een LVB en bijkomende complexe problematiek in de grote stad. Ontwikkeld door Middin en Cordaan. Zo’n 30% van de mensen die in het criminele circuit terecht komen, heeft een licht verstandelijke beperking (LVB). Door hun beperking zijn ze makkelijk beïnvloedbaar. Met name het leven in de (dynamische) grote stad maakt hen kwetsbaar en gevoelig voor het plegen van strafbare activiteiten.
Dit voorstel is interessant omdat: Je wisselt met begeleiders van ervaringen uit over de werkpraktijk. Mensen met LVB die uit detentie komen hebben vaak een complexe hulpvraag. Bovendien hebben deze cliënten vaak weinig vertrouwen in mensen en zijn ervaringen met hulpverleners meestal negatief en beladen. Hoe ga jij daar mee om?
Titel: Aan de slag met de Forensische Leerlijn
Thema: Veiligheid IN de instelling: medewerkers
Werkvorm: Ervaringsterras
Sprekers: Natasja van Voorst (GGZ Ecademy)
Margreet Botter (GGZ Ecademy)
Omschrijving: Tijdens dit festival lanceren we de Forensische Leerlijn. Hiermee komt een enorm scholingsaanbod beschikbaar dat forensische zorgprofessionals gratis kunnen gebruiken. De Forensische Leerlijn bevat bij aanvang 25 e-learning modules verdeeld over drie thema's: 'Forensisch werk- en leefklimaat', 'Waarnemen en analyseren van gedrag' en 'Risicotaxatie en -management'. De Forensische Leerlijn is, in samenwerking met EFP en KFZ, ontwikkeld door GGZ Ecademy, een coöperatieve vereniging waarin zeventig ggz-instellingen en scholen samenwerken aan scholing voor zorgprofessionals. Maak kennis met GGZ Ecademy, de Forensische Leerlijn en de beschikbare modules! Wil je nu al meer weten, bezoek dan de website: https://forensischeleerlijn.nl.
Dit voorstel is interessant omdat: Goede forensische zorg start bij goed opgeleide professionals. De Forensische Leerlijn maakt het je door middel van e-learning makkelijker om je kennis en vaardigheden op peil te houden.
Titel: Helende muren: 10 jaar PPC
Thema: Veiligheid IN de instelling: medewerkers
Werkvorm: Ervaringsterras
Sprekers: Lisa Otterspoor (DJI, GW, PPC, Haaglanden)
Sylvia Middendorp (DJI, GW, PPC, Zwolle)
Laura Kemper (DJI, GW, PPC, Vught)
Rick Otto (DJI, GW, PPC, Zaanstad)
Omschrijving: De PPC’s begonnen in 2009 binnen een penitentiaire setting met medewerkers met een beheersmatige achtergrond in samenwerking met verpleegkundigen uit de GGZ. Dit was een behoorlijke omschakeling voor beide groepen, die zeer waardevol is gebleken. Door het unieke karakter van onze organisatie en de combinatie van mensen hebben wij een balans gevonden tussen veiligheid en zorg. Het ene kan niet zonder het andere. Door de bijzondere combinatie van medewerkers zijn we in staat met zeer complex gedrag te ‘handelen’ en patiënten gestabiliseerd door te verwijzen naar een volgende setting . We zeggen ook wel: ‘De muren helen’. Graag delen wij onze kennis en ervaringen van de afgelopen tien jaar. Laat je verrassen door onze unieke samenwerking tussen zorg en veiligheid.
Dit voorstel is interessant omdat: Er veel stigma’s zijn over zorg binnen detentie. De unieke combinatie van mensen en middelen in PPC’s toont aan dat we gedetineerde patiënten effectief kunnen helpen te stabiliseren binnen een setting die veiligheid biedt voor medewerker en patiënt.
Titel: Bekijk het eens door een andere bril
Thema: Veiligheid IN de instelling: medewerkers
Werkvorm: Ervaringsterras
Sprekers: Guntur Sandino (CleVR)
Roos Paris (FPC de Oostvaarderskliniek)
Omschrijving: FPC de Oostvaarders zet Virtual Reality in om de veiligheid te verhogen, zowel bij de training van medewerkers als in de behandeling van patiënten. We zitten nog midden in de fase van kennis en ervaring opdoen, maar delen onze bevindingen graag met andere collega’s. Tijdens onze demonstratie op het ervaringsterras kun je ook zelf de mogelijkheden van VR-ervaren.
Dit voorstel is interessant omdat: De inzet van Virtual Reality als behandel- en trainingsmiddel op dit moment een ‘hot topic’ is. Voor een succesvolle, brede implementatie is het nodig om gebruik te maken van elkaars kennis en ervaring.
Titel: Nazorg en veiligheid binnen de RIBW
Thema: Veiligheid IN de instelling: medewerkers
Werkvorm: Ervaringsterras
Sprekers: Elske Kamp (Kwintes)
Nathalie Snijders (Kwintes)
Omschrijving: Hoe geef je goede nazorg vorm? Op het ervaringsterras vertellen we over de mogelijkheden voor plaatsing van cliënten met een maatregel binnen de RIBW. Speciale aandacht is er voor nazorg en veiligheid. Hoe blijf je de veiligheid garanderen voor de cliënt zelf, maar ook de medewerkers en medebewoners? En wat is helpend in de begeleiding en wat juist niet?
Dit voorstel is interessant omdat: We graag met je in gesprek gaan over het vormgeven van goede nazorg, ook in de periode na de maatregel.
Titel: Hoe maak JIJ contact op de werkvloer?
Thema: Veiligheid IN de instelling: medewerkers
Werkvorm: Ervaringsterras
Sprekers: Fieke Jansen (Pompestichting)
Dinie Koenen (Pompestichting)
Omschrijving: Dagelijks zijn we in contact met onze doelgroep. Tenminste, dat is de bedoeling. Want hoe doe je dat eigenlijk? En zijn we überhaupt wel in contact? Door als personeelslid op een afdeling bezig te zijn met de bewoners of patiënten, maar ook gewoon in de leefomgeving van deze doelgroep. Door bijvoorbeeld een appeltaart te bakken, te koken, een spelletje te spelen of samen dingen uit de krant bespreken. Als je als personeelslid een goede basis neerzet komen bewoners en patiënten op hun eigen manieren met je in contact, is de ervaring. Bijvoorbeeld tijdens de maaltijdbereiding. De een vraagt of hij je mag helpen, iemand dekt de tafel, de ander komt kijken, weer een ander heeft op een afstand door dat je bezig bent en komt later mee-eten. Hoe pak jij het aan? Kom contact maken!
Dit voorstel is interessant omdat: Contact alles te maken heeft met veiligheid. We willen graag visies op patiëntcontact, vanuit de patiënten, behandelaren, sociotherapeuten, beveiligers en management met jullie bespreken.
Titel: Forensische Studiedag 2019
Thema: Veiligheid: de dilemma's
Werkvorm: Ervaringsterras
Sprekers: Lydia te Bos van Lentis (Justiteel Centrum Zaanstad PPC)
Herbert Wemelink (GGZ Noord-Holland Noord FPA Heiloo)
Omschrijving: De forensische studiedag wordt al meer dan 25 jaar georganiseerd door en voor werkers in de forensisch psychiatrische zorg, zoals sociotherapeuten, verpleegkundigen en zorgbehandelinrichtingswerkers. Ieder jaar weer behandelen we een nieuw thema dat aansluit bij de actuele zaken op ons werk. Kennis opdoen en netwerken staan centraal. De dag is opgedeeld in een ochtendprogramma met sprekers en een middagprogramma met verschillende workshops. Tussendoor is er genoeg tijd om met elkaar kennis te maken, ervaringen te delen en tips uit te wisselen met collega’s. Na het bezoeken van onze presentatie weet je helemaal wat deze unieke dag voor je kan betekenen.
Dit voorstel is interessant omdat: Wij tijdens de studiedag – net als tijdens het het FFZ – kijken vanuit de ogen van de werkers in het vakgebied naar de verbinding tussen professionals en samenwerkende klinieken. Al meer dan 25 jaar lang!
Titel: Hoe zetten we een verwantenraad op?
Thema: Veiligheid: de dilemma's
Werkvorm: Ervaringsterras
Sprekers: Mirthe van Montfort (Pomepstichting)
Kaylee Pijnenburg (Pompestichting)
Omschrijving: In de Pompestichting is geen verwantenraad, dat wil zeggen geen vertegenwoordiging van de familie of verwanten die voor de belangen van hun familielid of verwant kan opkomen. Doordat de patiënten uit het hele land komen is het leggen en onderhouden van het contact lastig. Vanuit het maatschappelijk werk en het management wordt daarom geprobeerd toch een dergelijke vertegenwoordiging te realiseren. Spanningsveld daarbij is dat het ook veilig moet. Vaak hebben de delicten in de familiekring plaatsgevonden. Heb jij tips en ervaringen? Laat het ons weten. Help ons en je helpt ook onze bewoners en hun familieleden.
Dit voorstel is interessant omdat: In andere instellingen mogelijk al ervaringen zijn opgedaan die we kunnen uitwisselen. Onze positie – bewoners mogen slechts beperkt of helemaal niet met verlof – maakt het onderhouden van contact extra ingewikkeld. Hoe pakken we dit op een veilige manier aan?