Festival Forensische Zorg - Spanning

Jouw eigen programma
Hieronder zijn alle deelsessies per spanningsveld weergegeven. De kleuren corresponderen met de spanningsvelden. De sessies starten op verschillende tijden en hebben verschillende lengtes. Je hoeft je niet van te voren in te schrijven voor deze sessies, maar je stelt op de dag zelf je eigen programma samen. Het Evaringsterras en de stands in het Innovatielab zijn de gehele dag bezoeken. We hanteren op de dag het principe 'wie het eerst komt het eerst maalt'. Houd voor de zekerheid dus een alternatieve sessie in gedachten.

Favorietentool
Om je te helpen bij het samenstellen van jouw persoonlijke programma, kan je gebruik maken van de favorietentool.

  • Je klikt op de gekleurde balk met je muis. Alle informatie over de betreffende sessie wordt zichtbaar.
  • Wil je de sessie bewaren als 'favoriet', dan klik je op het sterretje aan het einde van de gekleurde balk.
  • Deze 'favoriet' wordt onthouden.
  • Klik op 'Print favorieten' en al jouw favorieten staan onder elkaar.

Doorsturen en liken van sessies
Denk je dat een sessie interessant is voor een collega of iemand uit jouw netwerk? Stuur deze dan naar hem of haar door! Dit kan door op het envelopje te klikken. Vind je een sessie leuk? Laat het ons weten door deze te 'liken'.

Vraag voor de spreker
Heb je een tip of vraag voor de spreker van een sessie? Stuur hem of haar dan een bericht door op het lampje te klikken. De spreker kan jouw tip of vraag meenemen in de voorbereiding van de sessie.

Blokkenschema
We hebben het totale programma opgenomen in een blokkenschema. Dit schema biedt een overzicht met daarin opgenomen waar welke sessies plaats vinden. Klik hier voor het blokkenschema.

Print uw favorieten

Anders

Titel: De Rechtbank
Spanningsveld: Anders
Type sessie: Rechtbank
Sprekers: Iris Nusselder (Rechtbank Amsterdam)
Xandra Tromp (Openbaar Ministerie)
Job Knoester (KVAK Advocaten)
Omschrijving: Een kijkje achter de schermen van de plek waar veel processen binnen de forensische zorg eindigen en beginnen. Stap in de schoenen van een officier van justitie, rechter of strafrechtadvocaat. Iemand staat terecht: wel of geen TBS? Jeugdwet of berecht als volwassene? Is de verdachte schuldig? U beslist! Rechter Iris Nusselder, OvJ Justine Beumer-Gronggrijp en advocaat Job Knoester nemen u mee in het strafrechtproces.
Deze sessie is interessant omdat: -
Titel: Townhall meeting: Spanning in de maatschappij
Spanningsveld: Anders
Type sessie: Townhall meeting
Sprekers: Sophie Koek (Fivoor)
Hyacinthe van Bussel (De Rooyse Wissel)
Edo de Vries (De Pompe Nijmegen)
Henk Korvinus (Inspectie Justitie en Veiligheid)
Omschrijving: In de townhall meeting praat iedereen mee over spannende thema’s binnen de forensische zorg. In een interactief gesprek met andere deelnemers, experts en ervaringsdeskundigen. In deze townhall meeting: de spanning in de maatschappij met betrekking tot TBS. Door een aantal ernstige incidenten ligt het verstrekken van verlof onder vuur in de maatschappij. Hoe verhoudt het verstrekken van verlof en de bijbehorende vrijheden zich ten opzichte van de gevoelens en angsten in de maatschappij? Met Sophie Koek, omgevingsmanager Den Dolder. Hyacinthe van Brussel, Algemeen directeur De Rooyse Wissel. Edo de Vries, Directeur De Pompe. Henk Korvenius, Inspecteur-Generaal Inspectie Justitie en Veiligheid.
Deze sessie is interessant omdat: -
Titel: Het kwaliteitskader forensische zorg: een benadering volgens het 3e generatie kwaliteitsdenken
Spanningsveld: Anders
Type sessie: Workshop
Sprekers: Stefan van Bokkum (Dienst Justitiële Inrichtingen)
Kirsten Fransen (Dienst Justitiële Inrichtingen)
Omschrijving: Spannend hoor: een nieuw kwaliteitskader forensische zorg! Dat roept de nodige vragen op:
1. Wat is het kwaliteitskader? Een uit verschillende bouwstenen bestaand groeimodel.
2. Hoe is het kwaliteitskader tot stand gekomen? Het kwaliteitskader is samen met het veld ontwikkeld.
3. Waar wordt dit kwaliteitskader voor gebruikt? Voor interne kwaliteitsverbetering en externe verantwoording.
4. Voor wie is het kwaliteitskader bestemd? Voor zorgaanbieders en het specialistisch inkoop centrum van ForZo/JJI.
5. Het 3e generatie kwaliteitsdenken, wat is dat? Om een beeld te krijgen van de kwaliteit van de forensische zorg is meer nodig dan meten.
6. Is het kwaliteitskader af? Nee, we nodigen je uit om mee te denken.

Nieuwsgierig geworden? In deze workshop krijg je informatie over het nieuwe kwaliteitskader forensische zorg van ForZo/JJI en wordt je uitgenodigd mee te denken over de doorontwikkelrichting.
Deze sessie is interessant omdat: Je je stem kunt laten horen en kwaliteit van de forensische zorg ons allemaal aan gaat. In de workshop wordt je geïnformeerd over het nieuwe kwaliteitskader forensische zorg en krijg je de mogelijkheid om mee te denken over de doorontwikkelrichting
Titel: Dilemma’s bij uitstroom en bij op- en afschalen
Spanningsveld: Anders
Type sessie: Talk
Sprekers: Sophie Koek ()
Omschrijving: Voor onze patiënt hebben we een prachtig traject. Echt maatwerk, met mooie bruggetjes, warme overdrachten en doorzettingsvermogen van alle kanten. Dat verdient hij, ook hij heeft recht op perspectief en een plek in de samenleving Toch zien we hem steeds weer binnen komen. We blijven proberen hem richting de maatschappij te brengen, wat levert het op eigenlijk?
Blijft hij altijd bij in forensische kliniek komen, al heeft hij geen titel meer?
Deze sessie is interessant omdat: In de workshop staan we stil bij de dilemma’s die je dan tegenkomt op het gebied van verantwoordelijkheid, maatschappelijk draagkracht en samenwerking. De trajecten richten zich op terugkeer en participatie, maar lukt dat wel of blijven we ze steeds terug zien? En wie is er dan voor deze patiënten?
Titel: Townhall meeting: Spanning op de werkvloer
Spanningsveld: Anders
Type sessie: Townhall meeting
Sprekers: Niek Heidanus (Heidanus Arnoldus Roosjen Advocaten)
Hyacinthe van Bussel (De Rooyse Wissel)
Edo de Vries (De Pompe Nijmegen)
Henk Korvinus (Inspectie Justitie en Veiligheid)
Omschrijving: In de townhall meeting praat iedereen mee over spannende thema’s binnen de forensische zorg. In een interactief gesprek met andere deelnemers, experts en ervaringsdeskundigen. In deze townhall meeting: de spanning op de werkvloer. Medewerkers en cliënten hebben intensief contact in het kader van behandeling. Wanneer wordt dat contact té intensief en grensoverschrijdend? Hoe werkt dit psychologisch? En wat vinden we hiervan? Met Niek Heidanus, TBS-advocaat. Hyacinthe van Brussel, Algemeen directeur De Rooyse Wissel. Edo de Vries, Directeur De Pompe. Henk Korvenius, Inspecteur-Generaal Inspectie Justitie en Veiligheid.
Deze sessie is interessant omdat: -
Titel: De Rechtbank
Spanningsveld: Anders
Type sessie: Rechtbank
Sprekers: Iris Nusselder (Rechtbank Amsterdam)
Xandra Tromp (Openbaar Ministerie)
Job Knoester (KVAK Advocaten)
Omschrijving: Een kijkje achter de schermen van de plek waar veel processen binnen de forensische zorg eindigen en beginnen. Stap in de schoenen van een officier van justitie, rechter of strafrechtadvocaat. Iemand staat terecht: wel of geen TBS? Jeugdwet of berecht als volwassene? Is de verdachte schuldig? U beslist! Rechter Iris Nusselder, OvJ Justine Beumer-Gronggrijp en advocaat Job Knoester nemen u mee in het strafrechtproces.
Deze sessie is interessant omdat: -

Buitenwereld

Titel: Wandelen met je buren: het spanningsveld tussen binnen en buiten
Spanningsveld: Buitenwereld
Type sessie: Talk
Sprekers: Sophie Koek (Fivoor )
Omschrijving: In de acute fase van een crisis is het cruciaal om met een gedegen plan en hands-on aan het werk te gaan. Naast bezig zijn met interne processen, is het minstens zo belangrijk ‘beschikbaar’ te zijn voor de omgeving en zo transparant met alle stakeholders te communiceren. We leren van onze voorlichters en communicatieadviseurs hoe we met de media omgaan. Maar hoe verhouden wij ons tot de buurt? Het spanningsveld tussen ‘binnen’ en ‘buiten’ en een goede relatie met de buurt zijn voor een deel nog onontgonnen terrein. Vanuit de complexe infrastructurele projecten kennen we de term ‘omgevingsmanagement’. Wat kunnen wij als forensische instellingen hiervan leren? Je hoort het in deze talk.
Deze sessie is interessant omdat: We in Den Dolder veel leren van de omgang met onze buren. We horen hun signalen, geven toe en trekken een grens. Het is goed dit verhaal te vertellen aan iedereen die met dezelfde dilemma’s te maken heeft.
Titel: Drie jaar cel en tbs: een ervaringsverhaal
Spanningsveld: Buitenwereld
Type sessie: Talk
Sprekers: Jorg van der Vorm (GGZ Drenthe FPK Assen)
Omschrijving: Hoe kijkt de maatschappij aan tegen de forensische psychiatrie en een tbs-gestelde? Jorg van der Vorm ervaarde het zelf. Hij schreef een boek over zijn leven, veroordeling en zijn tbs-maatregel. Waarom? “Ik vind het belangrijk dat mensen niet alleen de negatieve kant zien van forensische psychiatrie maar dat behandeling meerwaarde heeft. Ik heb in mijn leven veel problemen gehad op alle maatschappelijke vlakken. Mijn leven maakte een grote draai toen ik veroordeeld werd voor een delict en hiervoor een tbs-maatregel kreeg opgelegd. De behandeling pakte voor mij goed uit, waardoor ik nu een heel ander leven heb.”
Wat hielp wel tijdens de behandeling en wat niet? Jorg vertelt erover tijdens deze talk.
Deze sessie is interessant omdat: Ik laat zien hoe ik van een heel leven vol problemen mijn leven een andere richting heb weten te geven dankzij een behandeling. Zeker interessant voor hulpverleners die willen weten wat wel en niet werkt in een behandeling.
Titel: Slachtoffer en dader: zoeken naar een kwetsbaar evenwicht
Spanningsveld: Buitenwereld
Type sessie: Workshop
Sprekers: Marijke van Genabeek (Rijks Justitiele Jeugdinrichting)
Liesbeth Erftemeyer (Perspectief Herstelbemiddeling)
Annet Slijkhuis (Perspectief Herstelbemiddeling)
Gre de Jong (Slachtofferhulp Nederland)
Omschrijving: Enkele jaren geleden deed zich binnen JJI De Hartelborgt een mediagevoelige casus voor, waarbij nabestaanden dreigden de media op te zoeken. Op basis van informatie van het Informatiepunt Detentieverloop werden zij opnieuw geconfronteerd met de dader en zijn behandeltraject. Dit riep veel vragen op. Op grond hiervan zocht de JJI contact met Perspectief Herstelbemiddeling. Enerzijds vanuit het belang van de dader, die zich aan het voorbereiden was op terugkeer in de samenleving. Door het belang van het slachtoffer te erkennen, kon de JJI een bijdrage leveren aan herstelgerichte detentie. Anderzijds vanwege de erkenning van het leed van de slachtoffers. Door hen op enigerlei wijze te betrekken bij de dader, kon de instelling mogelijk verdere schade voorkomen. Ook hier speelde het idee van herstelgerichte detentie, maar dan vanuit het perspectief van het slachtoffer. Het doel van dergelijke trajecten is niet zozeer een daadwerkelijke bemiddeling, maar een arrangement op maat, waar dader-slachtofferbemiddeling wel deel van uit kan maken. Cruciaal is de opstelling van de bemiddelaar. Die moet goed kunnen inschatten hoe je elke partij moet benaderen. Hoe overbrug je alle verschillende perspectieven en verwachtingen? In deze workshop hoor je meer over een gezamenlijke werkwijze van JJI’s, slachtofferorganisaties, OM, ministerie en de wetenschap.
Deze sessie is interessant omdat: Het onderwerp zowel in de (rechts)praktijk als de samenleving speelt. De maatschappelijke reactie op dader- en slachtofferschap is nauw verbonden met persoonlijke belangen van dader en slachtoffer. Met dit initiatief doen we een poging om spanning om te buigen tot een werkzaam alternatief, rekening houdend met de verschillende belangen.
Titel: Levend ganzenbord: COSA in vrijwillig kader
Spanningsveld: Buitenwereld
Type sessie: Spel
Sprekers: Mechtild Höing (Avans Hogeschool)
Audrey Alards (AvansHogeschool)
Robin van Rooij (Exodus)
Jens Thomassen (Exodus)
Omschrijving: De levensloop van zedendelinquenten verloopt vaak problematisch, zowel vóór als ná het delict. Justitie verwacht dat de zedendelinquent re-integreert, maar de samenleving keert zich af. Wanneer de straf erop zit en justitiële bemoeienis eindigt, staat hij er vaak alleen voor. Dat veroorzaakt spanningen, die tot verkeerde keuzes en recidive kunnen leiden.
Met ‘Cosa in vrijwillig kader’ willen we daar wat aan doen. In deze sessie maak je kennis met dit project via levend ganzenbord. We spelen het re-integratieproces van een zedendelinquent die geen justitieel kader (meer) heeft. Eén persoon neemt de rol van zedendelinquent (kernlid) waar en probeert het doel (desistance) te bereiken. Onderweg komt het kernlid allerlei lastige obstakels tegen, die om ander gedrag en verstandige keuzes vragen. Het kernlid wordt geholpen door een cirkel van drie tot vijf vrijwilligers, een professionele cirkelcoördinator en een aantal professionals. Hoe kunnen het kernlid, de vrijwilligers en de buitencirkel van professionals er samen voor zorgen dat de zedendelinquent zonder ‘ongelukken’ het doel bereikt? Welke vraagstukken komt de cirkel tegen wanneer er geen justitieel kader is? Al spelende ontdek je hoe ‘COSA in vrijwillig kader’ werkt, welke rol vrijwilligers kunnen spelen, en hoe professionals daarbij kunnen ondersteunen.
Deze sessie is interessant omdat: Dit spel laat zien hoe je vrijwilligers kunt inzetten voor zedendelinquenten met een grote ondersteuningsbehoefte en met een zeker risico op recidive, die zonder justitieel toezicht in de samenleving verblijven. Je ervaart hoe belangrijk het is dat de banden met de samenleving worden hersteld.
Titel: Tussen wet en werkelijkheid
Spanningsveld: Buitenwereld
Type sessie: Talk
Sprekers: Marleen Nagtegaal (WODC)
Omschrijving: Op 1 januari 2018 zijn de laatste twee wijzigingen van de Wet langdurig toezicht in werking getreden. De wetgever verwacht hiermee recidive van ex-tbs-gestelden en van ex-gedetineerden te voorkomen. Hoe zit dat in de praktijk? Wat is er nu eigenlijk veranderd? Welke gedachten had de beleidsmaker achter deze wet? Wat zijn de doelstellingen ervan? Zijn er al resultaten bekend over de toepassingen van de wet? Een talk over het spanningsveld tussen wet en werkelijkheid.
Deze sessie is interessant omdat: Je daarna op de hoogte bent van de meest recente wetgeving over toezicht en nazorg voor ex-tbs-gestelden en ex-delinquenten.
Titel: Verlof in de TBS: spanningsveld tussen veiligheid en resocialisatie
Spanningsveld: Buitenwereld
Type sessie: Workshop
Sprekers: Ellen Leentvaar-Loohuis (Adviescollege Verloftoetsing TBS)
Harry Stikkelbroeck (Adviescollege Verloftoetsing TBS)
Omschrijving: Hoe beoordeelt een lid van het Adviescollege Verloftoetsing TBS (AVT) of verlof voor een tbs-gestelde voldoende veilig is en hoe voelt deze verantwoordelijkheid? Beslis mee in een (fictieve) casus.
Verlof is een essentieel onderdeel voor resocialisatie van een tbs'er en de terugkeer in de maatschappij. Zonder verlof geen re-integratie. Het AVT beoordeelt alle verlofaanvragen van tbs’ers en brengt hierover advies uit aan de minister. Wil je weten wat het AVT doet? In deze workshop hoor je hoe deskundigen in een multidisciplinaire setting tegen een verlofaanvraag aankijken en welke afwegingen zij maken. De belangen van betrokkene en die van de samenleving kunnen met elkaar botsen, maar vallen soms ook samen. Kortom: spanning kan ook leiden tot evenwicht.
Deze sessie is interessant omdat: Deze workshop de afwegingen inzichtelijk maakt die een rol spelen bij het beoordelen van de veiligheid van verlof van tbs-gestelden. Je ervaart hoe deze verantwoordelijkheid voelt in een spanningsveld tussen de belangen van maatschappij en patiënt.
Titel: COHOST: theater met een boodschap
Spanningsveld: Buitenwereld
Type sessie: Optreden: een combinatie van scenes uit de voorstelling, de documentaire en in gesprek met de makers en spelers
Sprekers: Fons Diepenmaat (Van der Hoeven Kliniek / de Forensische Zorg Specialisten)
Petra van den Brand (Van der Hoevenkliniek)
Eva Luining (Van der Hoevenkliniek)
LIlian Vis Diepering (Stut Theater)
Omschrijving: Voor een tbs-patiënt is het spannend en ingewikkeld om weer terug te keren in een samenleving die hem eigenlijk niet meer wil. Wat kan kunst daaraan bijdragen? Met het project COHOST zoeken we via theater met een boodschap aansluiting in de samenleving.
COHOST is een samenwerkingsproject van de kunstvakdocenten van de Van der Hoeven Kliniek en twee theatergroepen uit Utrecht en Los Angeles. Alle drie organisaties maken een eigen theatervoorstelling met kwetsbare spelers. Het uitgangspunt is de mythe van Narcissus (de nemer) en Echo (de gever). Uiteindelijk komen de drie projecten samen in één voorstelling.
Tbs-patiënten ontwikkelen samen met hun hulpverleners en buurtbewoners een emotioneel uitdagend theaterstuk over hun eigen vraagstukken ter bevordering van resocialisatie. Ze staan zelf op het podium. Rondom de voorstelling en een documentaire over het proces in de kliniek ontwikkelen we een impactcampagne. In 2020 willen we een debat op gang brengen over de vraag of er nog ruimte is in de samenleving voor ex-tbs’ers. Kortom, we willen graag iets moeilijks op een mooie manier laten zien. Of dat kan? Kom vast kijken naar de eerste scènes en ga in gesprek met de makers!
Deze sessie is interessant omdat: Resocialisatie ons allemaal aangaat. We willen graag met dit project het land in. Collega's uit het veld kunnen ons helpen met tips over het verhaal, ons spel en over plekken om dit programma te laten zien. Misschien in hun eigen kliniek, organisatie of buurt.
Titel: Een spannende reis door forensisch psychiatrisch Europa
Spanningsveld: Buitenwereld
Type sessie: Talk
Sprekers: Peter Braun (Pompestichting)
Erik Berend Bulten (Pompestichting)
Omschrijving: In deze talk hoor je spannende verhalen van onze reis door forensisch psychiatrisch Europa. Deskundigen uit negentien landen schreven samen een boek over de opmerkelijkste zaken in hun land. Waarom zijn er geen forensisch psychiatrische patiënten meer in Italië? Hoe komt het dat de beste forensische universiteitsafdeling in Litouwen er in onze ogen uitziet als in ‘One flew over the Cuckoo’s nest’? We hebben de schrijvers persoonlijk leren kennen en veel van de voorzieningen bezocht. Dan durf je nooit meer te mopperen op de Nederlandse voorzieningen. Maar je ziet ook fantastische ontwikkelingen op onverwachte plaatsen. Denk maar aan België en Slovenië.
Luister en huiver als je over de enorme verschillen hoort.
Deze sessie is interessant omdat: Weinigen in de gelegenheid zijn om instellingen in andere landen uitgebreid te bezoeken en met collega's nauw samen te werken op het gebied van ethische vragen, onderzoek en klinische interventies.
Titel: Van incident naar inzicht: een nieuwe visie voor het PPC
Spanningsveld: Buitenwereld
Type sessie: Talk
Sprekers: Joost Walraven (DJI, PI Zwolle, PPC)
Omschrijving: De casus van Michael P. is de maatschappij en het forensische veld niet ontgaan. Het was een spannende en heftige tijd rond een groot en mediagevoelig incident. Dat gold ook voor het penitentiair psychiatrisch centrum waar Michael P. heeft gezeten. In drie intensieve landelijke onderzoeken is gezocht naar een nieuwe visie voor het PPC. De casus leidde daarbij tot nieuwe inzichten.
De directeuren zorg & behandeling van PPC Vught en PPC Zwolle nemen je in deze talk mee op de weg die zij hebben afgelegd. Ze vertellen je hoe hun nieuwe inzichten, ook gedeeltelijk los van de landelijke onderzoeksuitkomsten, tot stand zijn gekomen. En hoe dit heeft geleid tot een geheel nieuwe visie binnen het PPC.
Deze sessie is interessant omdat: Je in deze sessie ontdekt hoe een voor iedereen heftige gebeurtenis zich moet maar ook kan ombuigen naar een nieuwe visie en verandering gericht op de toekomst.
Titel: Slachtofferbewust werken: een nieuwe handreiking
Spanningsveld: Buitenwereld
Type sessie: Talk
Sprekers: Nienke Verstegen (Van der Hoeven Kliniek)
Mariette van Denderen (FPC dr. S. van Mesdag)
Vivienne de Vogel (Van der Hoeven Kliniek)
Omschrijving: Een forensische behandeling is gericht op het verminderen van het recidiverisico. Doel van alle inspanningen is het voorkomen van nieuwe slachtoffers. Maar hoe zit het met de positie van bestaande slachtoffers van tbs-patiënten? Is het mogelijk om tijdens een forensische behandeling ook te werken aan herstel met bestaande slachtoffers? Zitten slachtoffers daar eigenlijk wel op te wachten? Of hebben zij heel andere behoeften? Hoe kunnen forensisch maatschappelijk werkers daarop inspelen? Is het eigenlijk wel hun taak om dat te doen? Op deze en andere vragen gaan we in tijdens onze presentatie over slachtoffergericht werken in de tbs. Dit doen we aan de hand van een handreiking die we in opdracht van KFZ hebben ontwikkeld. Met deze handreiking leren forensisch maatschappelijk werkers stap voor stap hoe zij contacten met slachtoffers zorgvuldig kunnen voorbereiden en uitvoeren. Bij elke stap staat een praktijkvoorbeeld, waarvan er ook in deze talk een aantal aan bod komen. Zo lichten we toe hoe je in complexe situaties het contact met slachtoffers zorgvuldig kunt vormgeven.
Deze sessie is interessant omdat: Het inzicht geeft in de complexiteit van contacten tussen slachtoffers en daders en hoe je dit contact zorgvuldig organiseert. We laten zien waarom dit contact heel wenselijk en soms zelfs noodzakelijk kan zijn.
Titel: Vergeten slachtoffers: psychiatrie tijdens de Tweede Wereldoorlog
Spanningsveld: Buitenwereld
Type sessie: EFP academy
Sprekers: Cecile aan de Stegge ()
Omschrijving: Tijdens de Tweede Wereldoorlog stierven 1163 patiënten in de psychiatrische inrichting Willem Arntsz Hoeve in Den Dolder. Dit enorme aantal werd kort na de oorlog geweten aan de Hongerwinter. Nader onderzoek toonde aan dat er meerdere oorzaken waren, zoals een tekort aan goederen en goed opgeleid personeel, de opname van meer dan achthonderd evacués en politiek belang boven patiëntbelang stellen. Al met al zorgde dit voor een sneeuwbaleffect. De Hongerwinter gaf slechts de genadeklap.
Nabestaanden gaan er vaak van uit dat er een direct verband bestaat tussen massale sterfte en de overname van het gesticht eind 1942 door nationaalsocialisten. Op basis van archiefonderzoek, unieke egodocumenten en interviews met nabestaanden maakten Marco Gietema en Cecile aan de Stegge een reconstructie van de gebeurtenissen op de Hoeve tijdens de bezetting. In deze sessie laat Cecile aan de Stegge aan de hand van sterftecijfers en portretten van patiënten zien hoe een nieuwe, Nederlandse maar nazi-gezinde directeur en zijn bestuur politieke belangen boven de kwaliteit van patiëntenzorg stelden.
Deze sessie is interessant omdat: Het inzicht geeft in een donkere bladzijde in de geschiedenis van de psychiatrie tijdens de Tweede Wereldoorlog. Na afloop weet je meer over het onderzoek en een mogelijk vervolgonderzoek dat het NIOD momenteel opzet.

Client

Titel: Mindful achter tralies
Spanningsveld: Client
Type sessie: Workshop
Sprekers: Sanne Hillege (JJI Lelystad, Intermetzo)
Eva Mulder (Academische Werkplaats Risico Jeugd)
Neda Boin (Young in Prison)
José Montoya (Young in Prison)
Omschrijving: Behandeling van jongeren in JJI’s richt zich op terugdringen van delictgedrag met focus op factoren die direct in relatie staan tot dit gedrag. Bestaande behandelingen houden nog te weinig rekening met bijvoorbeeld een licht verstandelijke beperking en beperkte motivatie. Daarnaast ervaren jongeren in een JJI soms klachten die niet direct in relatie staan tot delictgedrag, maar wel ontwikkeling in de weg staan: spanning, stress, slaapproblemen of andere lichamelijke klachten. Is het niet zinvol om in te steken op iets dat zich niet direct richt op delictgedrag, maar mogelijk wel bijdraagt aan recidivevermindering?
Uit onderzoek blijkt dat mindfulness effectief is om deze klachten te verminderen. Wij hebben op basis van een combinatie van mindfulness-programma’s en ervaring met deze doelgroep een mindfulness-training ontwikkeld van acht weken. De resultaten van verschillende pilots zijn veelbelovend: jongeren gaven aan meer rust in hun hoofd te ervaren, afstand te kunnen nemen in lastige situaties en mindfulness een goed alternatief te vinden voor blowen.
Samen met Young in Prison werken we toe naar een bredere implementatie van deze training binnen JJI’s. Tijdens deze workshop gaan we niet praten maar ervaren. Ook krijg je praktische tips over de implementatie van mindfulness binnen onze sector.
Deze sessie is interessant omdat: Er tot nu toe in Nederland nog geen mindfulness-training op maat was gemaakt voor jongeren in een JJI. Wij laten zien dat je deze complexe doelgroep aan het mediteren (stil chillen) krijgt en dat zij hier zelf veel profijt van hebben.
Titel: Langdurige afzondering tussen twee kwaden
Spanningsveld: Client
Type sessie: Talk
Sprekers: Peer van der Helm (Hogeschool Leiden & Fier)
Omschrijving: We streven ernaar om cliënten zo min mogelijk af te zonderen in gesloten vormen van zorg. Afgelopen augustus 2019 werden we echter opgeschrikt door inspectierapporten en berichten in kranten dat het langdurig afzonderen juist toeneemt (zie Zembla 14 oktober 2019). Doel is om cliënten in leven te houden maar in de afzondering gaan ze iedere dag ook een beetje dood.
Aan de hand van ervaringsverhalen, geluidsfragmenten en tekeningen laat ik in deze talk zien wat de impact van afzondering is op cliënten en medewerkers. Vervolgens bespreken we samen strategieën om tot vermindering van langdurige afzondering te komen.

Deze sessie is interessant omdat: Het een ernstig maatschappelijk probleem is als we in het kader van behandeling schade toebrengen.
Titel: Ontketen de (ont)spanning
Spanningsveld: Client
Type sessie: Workshop
Sprekers: Peter Monnee (NIFP/ Pieter Baan Centrum)
Arjen Schoute (NIFP/ Pieter Baan Centrum)
Omschrijving: Het Pieter Baan Centrum is een onderzoeksomgeving die altijd geladen is. Voor de gedetineerde: krijg ik tbs? Maar ook voor het PBC zelf: hoe doen we veilig, volledig en onbevooroordeeld onderzoek naar de talenten en gebreken van mensen die soms heel gevaarlijk zijn gebleken? Dat vraagt ruimte geven en dus risico aangaan. De groepsleiding van het PBC spant zich in om ontspanning te brengen in het verblijf van ernstig beheersgevaarlijke, onvoorspelbare gedetineerden. Door ze te ontketenen en autonomie terug te geven.
In deze workshop onderzoeken we de mens achter het monster dat uit de dossiers oprijst en vragen we ons af: wie is hier nou eigenlijk gespannen? Met casuïstiek en simulatie verkennen we de paradoxen, dilemma’s en instincten bij het hanteren van controle en risico in het dagelijkse werk met deze gedetineerden.

Deze sessie is interessant omdat: Het omgaan met beheersproblematische gedetineerden of cliënten voor veel professionals een uitdaging is.
Titel: Uit de comfortzone: de spanning tussen woord en spel
Spanningsveld: Client
Type sessie: Presentatie met audio en beeldmateriaal
Sprekers: Sara Bahha (FPC Gent)
Frederik de Pauw (FPC Gent)
Omschrijving: De verschillende spanningsvelden binnen de non-verbale therapie bieden kansen en uitdagingen waar therapeuten met zorg mee moeten omgaan. De problematiek verschijnt in het spel waarbij therapeuten via werkvormen en therapeutische speltechnieken intensief kunnen behandelen.
Sara Bahha en Frederik De Pauw geven therapie in het forensisch psychiatrisch centrum Gent in een traject van therapiemodules. De eerste modules richten zich op het motiveren, het geven van psycho-educatie en het in kaart brengen van de problematiek. Patiënten leren vaardigheden die ze in aansluitende modules in de praktijk kunnen toepassen. Bij terugval kan de patiënt terugschakelen in dit modulesysteem.
De therapeuten sturen het spel, analyseren ‘het spanningsveld’ in de interactie en dagen patiënten uit om hun comfortzone te verlaten. Zo ontstaat de mogelijkheid om te oefenen en inzichtelijk te werken. Het ‘doen’ en ‘beleven’ is hierom zo belangrijk. In deze presentatie krijg je in audio en beeld voorbeelden te zien van specifieke behandeltechnieken van muziektherapie en psychomotorische therapie.
Deze sessie is interessant omdat: Het inspiratie en reflectie kan bieden in het behandelen van de forensische patiënt. De presentatie is bedoeld voor elke behandelaar die geïnteresseerd is in de therapeutische speltechnieken en het specifieke spel van de forensische populatie.
Titel: Is contact het toverwoord?
Spanningsveld: Client
Type sessie: EFP academy
Sprekers: Sylvia Gerritsen (Amsterdam UMC, locatie VUmc)
Peter Braun (Pompestichting)
Omschrijving: Een aantal nieuwe initiatieven en behandelmethoden of -werkwijzen die de laatste jaren zijn ontwikkeld draaien om het principe ‘werken vanuit contact met de patiënt’. Bijvoorbeeld FHIC, de 5-minutenmethode, duurzame verbinding, en het open leefklimaat. Waarom lijkt dit werken vanuit contact zo succesvol te zijn? Wat houdt het precies in en welke verschillende modellen zijn er in de forensische psychiatrie? Waar vullen deze initiatieven elkaar aan, wat kunnen we van elkaar leren en wat weten we over onderzoek hiernaar? FHIC-onderzoeker Sylvia Gerritsen en Peter Braun van de Pompestichting schetsen achtergronden, geven een overzicht en gaan samen met een aantal van de ontwikkelaars en de zaal in gesprek over de magie van het werken vanuit contact.
Deze sessie is interessant omdat: Werken vanuit contact een succesvolle methode kan zijn. In deze sessie komt je meer te weten over een aantal ontwikkelingen in Nederland en raak je erover met elkaar in gesprek.
Titel: Inspanning, geduld en creativiteit: zo behandel je patiënten met een ontwikkelingsstoornis
Spanningsveld: Client
Type sessie: Talk
Sprekers: Hannemieke Wessels (Fivoor ambulant centrum Rotterdam)
Nathalie Kruit (Fivoor ambulant centrum Rotterdam)
Omschrijving: In de afgelopen jaren is in het forensische werkveld steeds meer aandacht gekomen voor patiënten met een neurobiologische ontwikkelingsstoornis (ADHD, ASS en LVB). En dat is terecht! 30-40% van de gedetineerden heeft een of meerdere ontwikkelingsstoornissen. Nu we ons meer bewust worden van de prevalentie van deze stoornissen, moeten we ons inspannen om de behandeling voor deze groep goed vorm te geven. Ons uitgangspunt is dat het probleem van deze groep patiënten in de eerste plaats een responsiviteitsprobleem is. Zij profiteren onvoldoende van reguliere, gedragsveranderende behandelingen. Een andere aanpak is nodig vanwege hun specifieke beperkingen. Bij Fivoor AC Rotterdam spannen we ons in om deze behandelingen vorm te geven. Belangrijke ingrediënten hierbij zijn geduld, doorzettingsvermogen en creativiteit. In onze talk laten we je kennismaken met voorbeelden uit onze praktijk en vertellen we over onze inspanningen voor deze belangrijke doelgroep.
Deze sessie is interessant omdat: Je leert wat je kunt doen om de behandeling van patiënten met een neurobiologische ontwikkelingsstoornis te verbeteren. Tijdens deze talk vergroot je niet alleen je kennis over de responsiviteit van deze doelgroep, je ontvangt ook praktische tips die je direct kunt toepassen.
Titel: Dilemma's over drugs
Spanningsveld: Client
Type sessie: Workshop
Sprekers: Cas Barendregt (Stichting IVO)
Lieke Knapen (Novadic-Kentron)
Omschrijving: Veel patiënten in de forensische geestelijke gezondheidszorg hebben een verleden van middelengebruik. Vaak is er een relatie met het delict. Middelengebruik in de kliniek mag niet, er zijn controles op indicatie en steekproefsgewijs. Tegelijkertijd verlangen veel patiënten naar het gebruiken van middelen en zijn ze bereid risico’s te nemen en consequenties te dragen. Middelengebruik en het verlangen ernaar zet de relatie patiënt en professional onder spanning. Schel e.a. geven in een studie twee adviezen over middelengebruik in de forensische zorg: 1. Pas de regels rond drugsgebruik zoveel mogelijk aan op de behoeften en de mogelijkheden van de patiënt. 2. Leg de nadruk op de beloning van geheelonthouding in plaats van op het bestraffen van drugsgebruik. Uitvoering van deze adviezen zou de kwaliteit van leven van patiënten kunnen verbeteren.
Voor het project 'Kwaliteit van leven en middelengebruik' hebben we voorbeelden verzameld waarin dilemma’s over (verlangen naar) drugsgebruik scherp worden gesteld. In deze workshop bespreek je in subgroepjes een aantal van deze casussen en dilemma’s. Hoe kunnen we deze spanning verlichten? En hoe geven we invulling aan de adviezen van Schel en collega’s?
Deze sessie is interessant omdat: Alle forensische behandelsettings te maken hebben met drugs en het spanningsveld dat het dagelijkse oplevert. Hoe ga je hiermee om: juridisch, menselijk, pragmatisch? Er bestaat geen one-size-fits-all aanpak. In deze workshop halen we de beste tips boven water.
Titel: Het brein onder spanning: zet je cognitieve bril eens op
Spanningsveld: Client
Type sessie: Interactieve klinische les met casus en quiz
Sprekers: Femke Kuipers (De Waag)
Christel Grimbergen (GGD Amsterdam)
Omschrijving: In deze interactieve klinische les kun je een interactieve quiz, een overzicht van de laatste wetenschappelijke inzichten en een casusbespreking verwachten. Doel is om je bewust te maken van de noodzaak van het ontwikkelen van een screening en behandeling waarbij cognitieve factoren meegenomen zijn. Dus ook factoren die te maken hebben met niet-aangeboren hersenletsel (NAH) en ontwikkelingsproblemen in het brein. Je doet nieuwe kennis op over verschijningsvormen van cognitieve stoornissen en hoe vaak ze voorkomen. En passant gaan we ook in op twee nieuwe onderzoeken. Een onderzoek naar een nieuw te ontwikkelen screener voor NAH en een onderzoek dat het effect van cognitieve problemen op behandeleffectiviteit aankaart. Waarschuwing: je gaat wijzer uit deze sessie weg dan je gekomen bent!
Deze sessie is interessant omdat: Het voor iedereen goed is eens een cognitieve bril op te zetten. Je gaat je vanzelf afvragen: wie van mijn cliënten heeft cognitieve problemen? Na deze sessie heb je een idee hoe je hiermee verder kunt.
Titel: Flip de spanning: op zoek naar flow
Spanningsveld: Client
Type sessie: Workshop
Sprekers: Lotte van Elp (Young in Prison)
Tobias Ponsioen (Young in Prison)
Neda Boin (Young in Prison)
Omschrijving: Young in Prison (YiP) streeft naar positieve spanning in contact met jongeren in JJI's. In die flow vergeet je even de tijd, ben je gefocust en lijkt het alsof iets vanzelf gaat. YiP gebruikt onder andere graffiti en theater (urban arts & sports) om in die staat te komen. Zo is ontspanning niet altijd de remedie tegen negatieve spanning, maar zoeken we naar flow.
De creatieve docenten van YiP zijn meester in het spelen met spanning. In 2019 verzorgden ze meer dan tweeduizend uren creatieve workshops in JJI’s. Als rolmodellen weten zij als geen ander dat spanning vaak nodig is om dingen te veranderen. En dat niet ontspanning, maar juist een aandachtige flow soms helpt bij negatieve spanning. Hoe leer je anders kijken naar spanning in je leven?
In deze interactieve workshop leer je met de docenten van YiP die flow te herkennen. Je krijgt praktische ideeën over het opzoeken en spelen met positieve spanning. We bespreken ook kort de flow-theorie met inzichten van de Hero’s Journey van Joseph Campbell en psycholoog Mihaly Csikszentmihalyi.
Deze sessie is interessant omdat: We geneigd zijn om naar spanning te kijken als iets negatiefs, met rust of ontspanning als remedie. Jongeren in JJI's ervaren soms dat ze ‘slapen’ of ‘bevroren zijn in de tijd’. Hierbij kan juist positieve energie of spanning helpen om een negatieve sfeer te doorbreken
Titel: Tbs-patiënten en slachtoffers: inzicht geven en werken aan herstel
Spanningsveld: Client
Type sessie: Workshop
Sprekers: Mariette van Denderen (FPC dr. S. van Mesdag)
Annemieke den Boer (Gevangenenzorg Nederland)
Michiel van der Wolf (Rijksuniversiteit Groningen)
Omschrijving: Tbs-patiënten richten met hun delict vaak grote schade aan bij slachtoffers. Tegelijkertijd zijn ze zelf (gedeeltelijk) ontoerekeningsvatbaar en vaak zelf ook in zekere mate slachtoffer. Hoe maak je patiënten in de forensische zorg bewust van de impact van hun daad op het leven van slachtoffers, en hoe motiveer je hen om concreet te werken aan herstel richting hun slachtoffer? In FPC dr. S. van Mesdag gaan medewerkers en vrijwilligers met tbs-patiënten in gesprek over dit onderwerp in een kortdurende cursus. Hoe spannend is het voor tbs-patiënten om in een groep na te denken en te praten over de gevolgen van hun delict voor slachtoffers? En hoe spannend is het voor ze om verantwoordelijkheid te nemen voor hun delict en te werken aan herstel met hun slachtoffer? Je hoort het in deze workshop.
Deze sessie is interessant omdat: De workshop concreet aangeeft hoe je mensen met forse problematiek bewuster kunt maken van de gevolgen van hun gedrag op slachtoffers. Kom en beleef het zelf!
Titel: De kracht van het systeem voor jongvolwassenen
Spanningsveld: Client
Type sessie: Interactief gesprek
Sprekers: Kees Mos (Stichting Jeugdinterventies en Forensisch centrum Teylingereind)
Omschrijving: Jongvolwassen delinquenten van 18 tot 24 jaar vormen een groot aandeel van de populatie binnen JJI’s en PI’s. En 75% van de psychiatrische stoornissen ontstaan voor de leeftijd van 25 jaar. Toch zijn voor forensische jongvolwassenen in het algemeen en jongeren in het adolescentenstrafrecht in het bijzonder nog geen behandelprogramma’s van bewezen waarde. De JJI’s Teylingereind en De Hartelborgt werken voor adolescenten tót 18 jaar al jaren met het behandelprogramma Multidimensionele Familietherapie (MDFT). MDFT is uitgebreid getest in Amerika en Europa en voor toepassing in Nederland erkend door het Nederlands Jeugdinstituut. Het helpt adolescenten om van een verslaving af te komen en aan criminaliteit te ontsnappen. Ook ouders van jongvolwassenen zijn nog steeds belangrijk, zelfs als de jongere al een partner of een kind heeft. Dat vraagt om aangepaste behandelsessies toegesneden op de 18+-werkelijkheid. Juridisch kan de jongere zelfs weigeren om belangrijke systeemleden te betrekken bij verblijf en bij behandeling. Via het KFZ/J loopt er een project om systeemtherapie en systeemgericht werken door te ontwikkelen voor jongvolwassenen. In deze workshop vertellen we je meer over de therapie en delen twee ervaringsdeskundigen (een jongvolwassene en een ouder) hun ervaringen.
Deze sessie is interessant omdat: Ervaringsdeskundigen zelf komen vertellen en omdat het systeem rondom de jongere een krachtige steunbron kan zijn, die nog te vaak 'over het hoofd' wordt gezien.

Collega

Titel: De psychometrische kwaliteiten van de FARE
Spanningsveld: Collega
Type sessie: Talk
Sprekers: Mara Eisenberg (De Waag)
Juliette Hutten (De Waag onderdeel van De Forensische Zorg Specialisten)
Omschrijving: Cliënten binnen het ambulante forensische veld worden voortdurend blootgesteld aan risicosituaties en verleidingen. Om de kans op recidive goed in te schatten was er dan ook lange tijd grote behoefte aan een risicotaxatie-instrument dat geschikt is voor de forensische woonbegeleiding. Dat kwam er in 2019 met de Forensische Ambulante Risico Evaluatie (FARE).
De eerste onderzoeksresultaten over de psychometrische kwaliteiten van de FARE zijn bekend. De psychometrische kwaliteiten van de FARE zijn in het forensische ambulante veld niet het spannendste onderwerp. Toch zijn ze essentieel om met vertrouwen beslissingen te nemen in het primaire proces.
In deze talk presenteren twee onderzoekers van De Waag hun resultaten. Ze gaan in op de voorspellende waarde van de FARE, of je de FARE als ROM-instrument kan gebruiken, en hoe goed beoordelaars overeenstemmen op de FARE-scores en inschatting van het recidiverisico.
Deze sessie is interessant omdat: Iedereen die met de FARE werkt op de hoogte moet zijn van de psychometrische kwaliteiten van de FARE.
Titel: Ervaringsdeskundigen zijn van onschatbare waarde
Spanningsveld: Collega
Type sessie: EFP academy
Sprekers: Savannah van Bodegom (EFP)
Omschrijving: Ervaringsdeskundigen zijn van grote waarde voor de behandeling van cliënten en maken de zorg completer. Zij kunnen een groot voorbeeld zijn in het herstelproces van de cliënt en zijn als geen ander in staat een brug te slaan tussen de cliënt en zijn behandelaars. De hele sector heeft in 2018 de afspraak gemaakt om de inzet van ervaringsdeskundigen te stimuleren, maar hoe doe je dat en wat betekent dat voor ervaringsdeskundigen zelf? Het EFP heeft het initiatief genomen om alle forensische ervaringsdeskundigen samen te brengen om kennis te bundelen en van elkaar te leren. In meerdere bijeenkomsten hebben ze gesproken over hun werk, de uitdagingen die zij iedere dag tegenkomen en ze hebben uitgewisseld wat juist wél werkt. Al deze kennis en ervaringen zijn nu geïnventariseerd en beschikbaar gemaakt voor het veld.
Deze sessie is interessant omdat: Ervaringsdeskundigen veel kunnen betekenen. Na afloop van deze presentatie weet je meer over het werk van ervaringsdeskundigen en hoe zij binnen jouw instelling een aanvulling kunnen zijn op de behandeling.
Titel: Let’s talk about sex
Spanningsveld: Collega
Type sessie: Talk
Sprekers: Joos Gesthuizen (ZorgPlus GGZ)
Omschrijving: Laten we het eens over seks hebben. Iedereen doet het, denkt erover na, fantaseert erover, kijkt naar films, maar niemand praat erover. Door seksualiteit bespreekbaar te maken draag je bij aan een cultuur waarin praten over seksualiteit normaal is. Je kan zo helpen taboes te doorbreken, waardoor mensen minder last hebben van schaamte en vooroordelen.
Seksualiteit heeft ook een relatie met normen en waarden, cultuur, opvoeding, godsdienst, media, economie en mode. Waarom is het belangrijk seksualiteit bespreekbaar te maken en hoe doe je dat? Hoe neem je hiermee spanning weg bij de cliënt met een zedendelict en de maatschappij? Seksuoloog Joos Gesthuizen, ambulant begeleider bij ZorgPlus vertelt hoe zij dit doet in haar werk met (forensische) cliënten. Ze vertelt ook hoe je dit onderwerp een plek geeft in de samenwerking met andere partijen.
Deze sessie is interessant omdat: Seks een levensbehoefte is waar je zonder schaamte over moet kunnen praten. Maak jij seksuele gezondheid bespreekbaar? Durf jij het aan om over deze spanning na te denken?
Titel: Door de bomen het bos: onderzoek naar forensische scherpte
Spanningsveld: Collega
Type sessie: Talk
Sprekers: Maartje Clercx (FPC de Rooyse Wissel)
Omschrijving: Forensische scherpte is een van de meest illustere begrippen in de hedendaagse forensische psychiatrische zorg. De term wordt enorm veel gebruikt, maar kent even zoveel duidingen. Forensische scherpte lijkt dé kerncompetentie te zijn van de forensische zorgprofessional om veilige forensische zorg te bieden. Maar wat is forensische scherpte precies? Is het een eigenschap of een competentie? Kun je het trainen of hangt dit samen met ervaring?
Onderzoeker Maartje Clercx presenteert de resultaten van een eerste studie, een online enquête die bijna achthonderd Nederlandse en internationale professionals hebben ingevuld. Heb jij meegedaan aan dit onderzoek en ben je nieuwsgierig naar de uitkomsten? Of wil je meer weten over forensische scherpte en de problemen met dit begrip? Kom dan naar deze talk.
Deze sessie is interessant omdat: Forensische scherpte iedereen in de forensische zorg raakt.
Titel: Hoogspanning in de zedendagbehandeling
Spanningsveld: Collega
Type sessie: Workshop
Sprekers: Jan Willem van den Berg (Transfore, polikliniek De Tender)
Funda Sanci (Transfore, polikliniek De Tender)
Omschrijving: In de polikliniek De Tender in Deventer is zedendagbehandeling voortdurend spannend. In deze workshop staan we stil bij de spanningen die je als professional ervaart bij het werken met deze therapiegroep. We schetsen eerst wat de één- en vierdaagse zedengroepsbehandeling inhoudt en welke spanningen deze groepstherapie bij ons oproept. Daarna werken we samen met jullie een aantal casussen uit, die ons en onze collega’s nerveus, zenuwachtig of onzeker maken.
Aan de hand van deze casussen staan we stil bij (morele) dillema’s vanuit onze groepsbehandeling. Vanuit een framework, een manier van denken, kijken we naar spannende en lastige kwesties en problemen. Centraal staat de vraag: waarom zou je dat doen? Je zult ervaren dat dit framework je helpt de spanningen de baas te blijven en jouw professionaliteit vergroot.
Deze sessie is interessant omdat: Je met collega’s de spanning kunt delen die jij ervaart in de omgang met plegers van seksueel grensoverschrijdend gedrag. In deze workshop krijg je handvatten om professioneel om te gaan met deze spanning en met morele dilemma’s.
Titel: Fysieke agressie in de kliniek: wat zijn de voorspellers?
Spanningsveld: Collega
Type sessie: Talk
Sprekers: Nienke Verstegen (Van der Hoeven Kliniek)
Vivienne de Vogel (Van der Hoeven Kliniek)
Omschrijving: Professionals in de forensische zorg zetten zich elke dag in voor een veilige terugkeer van daders in de maatschappij. In dat proces worden zij soms zelf slachtoffer van fysiek geweld. De gevolgen van deze incidenten zijn ernstig. Ernstiger dan bij andere vormen van agressie. Professionals die slachtoffer zijn van fysieke agressie melden zich bijvoorbeeld vaker en langer ziek en hebben meer burn-outklachten. Het is daarom belangrijk om te weten hoe vaak fysieke agressie tijdens een daderbehandeling voorkomt en bij welke patiëntgroepen. In de Van der Hoeven Kliniek is hier langlopend onderzoek naar gedaan. Wij brachten meer dan duizend situaties waarin fysieke agressie plaatsvond in kaart. Welke patiënten hebben het grootste risico om fysiek agressief gedrag te vertonen tijdens hun behandeling? Welke factoren voorspellen ernstige incidenten het best? We gaan graag met je in gesprek over de resultaten van dit onderzoek en de betekenis ervan voor de klinische praktijk.
Deze sessie is interessant omdat: Het inzicht geeft in een aspect dat het werken in de forensische zorg soms heel moeilijk maakt. Iedereen heeft recht op een veilige werkomgeving, maar hoe veilig is het om te werken in de forensische zorg en wat kan er gebeuren om deze veiligheid te vergroten?
Titel: Professioneel handelen onder stress: zo doe je dat
Spanningsveld: Collega
Type sessie: Workshop
Sprekers: Elmar van Hoevelaak (HVO-Querido)
Cecilia Petit (Cecilia Petit)
Mike Tuijn (HVO-Querido)
Omschrijving: Incidenten of de dreiging ervan veroorzaken spanning. Het raakt je als mens. Wat betekent dat voor je rol als professional? Het werken met forensische cliënten in de opvang vraagt meestal niet veel extra kennis en kunde van de begeleiders. De handelingsverlegenheid ontstaat vaak pas als forensische cliënten zich ontwrichtend gedragen. Er is veel onderzoek gedaan naar wat werkt en wat niet werkt om een veilig leefklimaat te creëren in de forensische zorg. Ook in de maatschappelijk opvang en beschermd wonen is onderzocht wat je als begeleider kunt doen om krachtgericht te werken aan veiligheid. We weten dat stress over het algemeen geen goede basis is voor effectief handelen. Wat is wel professioneel handelen in onveilige situaties? Hoe wordt dat beïnvloed wanneer de spanning oploopt? En wat kan of moet je daarmee doen?
In deze interactieve bijeenkomst laten we je een aantal manieren zien waarop je in theorie veiligheid kunt bevorderen. Daarna onderzoeken we onder begeleiding van twee ervaren veiligheidstrainers van HVO-Querido wat dat voor jou als individu in jouw functie betekent. Samen gaan we oefenen. We laten je zien hoe je constructief kunt blijven handelen, ook als je bij (dreigende) incidenten onder grote spanning staat.
Deze sessie is interessant omdat: Er vaak een spanningsveld ontstaat tussen de ‘mens’ en de ‘professional’ als je te maken hebt met (dreigende) agressie. Onveiligheid raakt je als mens. Hoe ga je daar als professional mee om? En wat kan je daarbij helpen?
Titel: De belichaamde organisatie in de forensische zorg
Spanningsveld: Collega
Type sessie: Workshop
Sprekers: Monique Rietveld (DJI Dienst Geestelijke Verzorging)
Henk van’t Hof (Pluryn)
Omschrijving: Een interactieve workshop over de natuurlijke verbindingen tussen maatschappij, media, instelling, medewerker en patiënt in de forensische zorg. Ruimte maken voor ontspanning strekt in deze verbindingen veel verder dan kortstondig individueel welbevinden. Een onalledaagse uitnodiging tot ervaren, ademen en verhelderen. De belichaamde organisatie als bron van voelen wat nodig is.
In de workshop beschrijven we het systemische effect van de ervaren druk van buiten (maatschappij en media) en van binnenuit (de forensische zorg). We laten zien hoe deze druk verder naar binnen dringt in organisaties en welke collectieve spanningsreacties zich voordoen. We trekken een parallel met het fysiek-energetische menselijk lichaam. We beargumenteren het belang van hervinden van de eigen kern wanneer de aandacht voortdurend naar buiten wordt gericht. Dat kan door zorg te dragen voor heelheid en inclusiviteit, levendigheid (energie en gevoed worden) en belichaming. Kom naar deze workshop en ervaar het zelf.
Deze sessie is interessant omdat: De workshop een andere kijk biedt op spanning. Door ruimte te maken voor die spanning maken we kennis met een nieuwe bron van ervaren en voelen wat nodig is.
Titel: Spanningen in de forensische zorg: een educatief filmpakket
Spanningsveld: Collega
Type sessie: Workshop
Sprekers: Ruud Mertens (PI/PPC Zwolle)
Remco vd Ploeg (PPC Zaanstad)
Omschrijving: MAD & BAD HOUSE heeft een educatief filmpakket ontwikkeld voor zowel beginnende als ervaren beroepskrachten in de forensische psychiatrie. Het gaat om authentiek educatief materiaal dat kennis, inzicht en vaardigheden vergroot. We gebruiken daarvoor filmscènes uit de bekroonde documentaire Paviljoen 7 van Z films Rotterdam. De scènes zijn illustratief voor dilemma’s in de praktijk van de forensische psychiatrie.
De films en begeleidende teksten nodigen je uit om je in te leven in de positie van de medewerkers en patiënten, om naast ze te gaan staan en hun gedrag te begrijpen. De interviews met medewerkers en experts bieden duiding, verdieping en abstractie. De films geven geen pasklare antwoorden op complexe vraagstukken uit de forensische psychiatrie, maar inspireren om samen met collega’s te reflecteren op het eigen handelen.
Deze sessie is interessant omdat: Het een educatief filmpakket is gericht op scholing van beginnende PPC-medewerkers, ZBIW’ers, verpleegkundigen, vaktherapeuten, GZ-psychologen en artsen. En voor ervaren zorgprofessionals binnen de forensische psychiatrie, die worden opgeleid door het NIFP en het DJI Opleidingsinstituut.
Titel: Zet je gekleurde bril eens af: mindfulness meets transcultureel werken
Spanningsveld: Collega
Type sessie: Workshop
Sprekers: Charlotte Clous (CTP Veldzicht)
Hanneke Koenjer (CTP Veldzicht)
Omschrijving: Een patiënt reageert onvoorspelbaar, je collega zegt iets wat je irriteert, een vergadering gaat alle kanten op. In de forensische zorg kennen we allemaal situaties waarin de spanning hoog oploopt. Grote kans dat je dan vanuit je eerste impuls reageert. Daardoor kan het verder escaleren. Hoe kun je dan helderder waarnemen en een bewuste respons kiezen? Soms reageer je zonder écht te luisteren, of vul je de ervaring van een ander in vanuit jouw ervaring. Dit kan leiden tot gevoelens van onbegrip. Heb jij dat niet? Ervaar het maar eens. We nemen allemaal onze bagage mee, hebben onbewust een gekleurde bril op.
In CTP Veldzicht volgde een aantal medewerkers een cursus mindfulness. Het bewust leren omgaan met stress en emotie kan in hun veeleisende werk behulpzaam zijn. De basis van deze methodiek sluit aan op de kernboodschap van transculturele psychiatrie: rekening houden met de invloed van je eigen ‘gekleurde bril’ en die van ‘de ander’ op de dagelijkse interactie. De diversiteit in de samenleving groeit, dat zien we terug in ons werkveld. Kan mindfulness de eerste stap zijn in cultuursensitief werken? Kom het ervaren en praat met ons mee.
Deze sessie is interessant omdat: Je ervaart hoe sterk je automatische piloot is, vooral onder spanning, en hoe sterk jouw ervaringen je interpretatie van situaties kleuren. Het is bewezen dat mindfulness spanning weg kan nemen. Experts van Veldzicht nodigen je uit raakvlakken te zoeken met diversiteit in jouw werk.
Titel: En toch is het prachtig werk
Spanningsveld: Collega
Type sessie: Workshop
Sprekers: Vincent Hubner (Van der Hoeven Kliniek (De Forensische Zorgspecialisten))
Eva Rasch (Van der Hoeven Kliniek (De Forensische Zorgspecialisten))
Omschrijving: Als jonge groepsleiding ervaren wij dagelijks spanning in ons werk. Weet jij jouw eerste jaar nog? “Jij komt net pas kijken”, klinkt je dan vast bekend in de oren. Met zulk spannend en dynamisch werk is de weerbaarheid erg belangrijk. In deze workshop delen we onze ervaring. De ontmoeting met elkaar staat centraal. We beginnen met een aangepaste vorm van de oefening ‘over de streep’. Op het podium trekken wij één streep, waarna we een aantal vragen stellen over jouw ervaring. Je mag aan één kant van de streep staan en naar de overkant lopen wanneer jij een ervaring hebt meegemaakt. Normaal gesproken blijft deze oefening hierbij, maar in deze workshop volgt een interactief deel en sluiten we af met de bevindingen van de hele groep. Een spannend spel, met als doel elkaar te inspireren, helpen en een stap te zetten naar de verkenning en vergroting van onze weerbaarheid. Ben jij weerbaar genoeg?
Deze sessie is interessant omdat: Wij onze eigen ervaring van jonge groepsleiding meenemen. Daarmee willen we je bewust maken van de spanningen tijdens het werk in jouw organisatie en hoe je hiermee omgaat.
Titel: 1 tegen 100: lekker spannend
Spanningsveld: Collega
Type sessie: Quiz
Sprekers: Hannah van Meel (Novadic-Kentron)
Evelien Tulp (Novadic-Kentron)
Dirk van Stokkom (Novadic-Kentron)
Aniek van Wijk (Novadic-Kentron)
Omschrijving: Zodra je een alarm hoort afgaan neemt de spanning toe. De forensische medewerker herkent dit als geen ander. Maar is deze spanning wezenlijk anders dan wanneer je in de quiz ‘1 tegen 100’ naast Caroline Tensen staat?
In onze eigen ‘1 tegen 100’ kan het zomaar gebeuren dat je tegenover je collega’s komt te staan en er na een spannende wedstrijd met de prijs vandoor gaat. Tijdens de quiz stellen we allerhande vragen die met spanning te maken hebben, maar daar blijft het niet bij. We meten ook jouw spanning met behulp van een spanningsthermometer. Weet jij de spanning onder controle te houden en er met de felbegeerde prijs vandoor te gaan? Of leg je het af tegen je collega’s en ga je met lege handen naar huis? Wat je kunt winnen? Dat blijft nog even spannend!
Deze sessie is interessant omdat: We met deze quiz op een originele manier naar spanning kijken en daarmee dit begrip gaan normaliseren. Zo krijgt spanning een minder negatieve lading.
Titel: Dilemma's in de forensische zorg: durf jij te kiezen?
Spanningsveld: Collega
Type sessie: Stellingen op het scherpst van de snede
Sprekers: Marieke Buter (FPC Oostvaarderskliniek)
Judith van der Wurf (FPC Oostvaarderskliniek)
Thomas Graaff (FPC Oostvaarderskliniek)
Evelyn Klein Haneveld (FPC Oostvaarderskliniek)
Omschrijving: Hoe verhouden medewerkers in de forensische zorg zich tot ingewikkelde dilemma’s? Om daarover op een speelse manier duidelijkheid te krijgen zetten we in deze sessie een aantal scherpe stellingen neer. We dagen je uit om een keuze te maken en deze toe te lichten. We stellen daarbij confronterende vragen als ‘Dus als het jouw buurman wordt, is het ook oké’? We dagen je uit taboes op tafel te leggen en je eerlijk af te vragen op grond van welke overtuigingen je keuzes maakt in je werk. Zijn dit de juiste? Zijn ze gebaseerd op gevoel of inschatting van risico’s? Wanneer houdt het op met het geven van kansen? Dit is spannend: waar ga jij voor staan en wat als je recht tegenover elkaar komt te staan? Een discussie op het scherpst van de snede!
Deze sessie is interessant omdat: We hebben gemerkt dat een scherpe discussie nieuwe inzichten en wederzijds begrip oplevert. Omdat de dilemma’s voor medewerkers in de forensische zorg een dagelijkse worsteling zijn, gunnen we iedereen deze ervaring. Het heeft bij ons bewustwording en een intensievere multidisciplinaire samenwerking gebracht.

Ketenpartners

Titel: Keuzehulp bij cannabisgebruik door forensische cliënten
Spanningsveld: Ketenpartners
Type sessie: Talk
Sprekers: Arie Uyterlinde (SVG)
Elske Wits (IVO)
Gaby de Nooijer (Fivoor)
Omschrijving: De verslavingsreclassering en programmagroep zorg en veiligheid van verslavingskunde NL hebben een beslishulp ontwikkeld bij cannabisgebruik. Deze helpt professionals bij de afweging hoe ze kunnen omgaan met het cannabisgebruik van de cliënten.
In de praktijk zien we dat persoonlijke opvattingen over het gebruik sterk meespelen bij het inschatten van risico's die met het gebruik samenhangen. De beslishulp ondersteunt de professional door gebruik te maken van wetenschappelijke literatuur, persoonlijkheidskenmerken van de gebruiker en samenhang met psychische problematiek. De keuzehulp bestaat uit een achtergrondartikel en een beslisboom. Na invulling daarvan bespreken de behandelaar of reclasseringswerker samen met de cliënt hoe het cannabisgebruik samenhangt met de forensische problematiek, en welke interventies nodig zijn om dit controleerbaar te maken.
Deze sessie is interessant omdat: Er binnen de forensische zorg en reclassering zeer verschillend wordt gedacht over de rol van cannabisgebruik bij forensische en reclasseringscliënten. Cliënten krijgen daardoor niet altijd de juiste interventies en bejegening die nodig is bij de behandeling en toezicht.
Titel: Help, de toezichthouder doorkruist de behandeling (of andersom)
Spanningsveld: Ketenpartners
Type sessie: Workshop
Sprekers: Anja Stevens (Transfore)
Mirjam Keuls (Transfore)
Swanita Kuperus (Reclassering Nederland)
Omschrijving: De toezichthouder en de behandelaar: ze hebben hetzelfde doel, maar hun rol is anders. De toezichthouder ziet toe op het naleven van voorwaarden en de behandelaar behandelt de psychische problematiek. Deze samenwerking vanuit een andere rol kan behoorlijk spannend zijn.
In deze workshop praten we aan de hand van casuïstiek over de spanning in deze samenwerkingsrelatie en het voorkomen van een kink in de samenwerking tussen toezichthouder en behandelaar. Wat doe je als door een misverstand het behandelbeleid moet worden aangepast? Of als vooruitgang in de behandeling stagneert door de toezichthoudende opstelling van de reclassering? Of omgedraaid, als een behandelaar het wel heel positief ziet en het recidiverisico wat uit het oog verliest?
We staan stil bij dilemma’s die kunnen ontstaan nu het beleid defensiever lijkt na een aantal ernstige incidenten. Voorop staat een vruchtbare samenwerking met, naast voorkomen en verminderen van recidive, een toekomstperspectief voor de patiënt.
Deze sessie is interessant omdat: Er makkelijker frictie ontstaat in de samenwerking tussen toezichthouder en behandelaar. Zeker nu de forensische zorg onder een vergrootglas ligt. Het is belangrijk dat die samenwerking vooral professioneel en prettig blijft en niet spannend of spanningverhogend.
Titel: Forensisch of regulier? Who (takes) care(s)?
Spanningsveld: Ketenpartners
Type sessie: Talk
Sprekers: Thomas Marquant (INFORSA)
Rogier van Bemmelen (FAZ Inforsa)
Omschrijving: Forensische patiënten zijn anders dan reguliere psychiatrische patiënten. Dat weten we. Maar evengoed weten we dat 90% van de forensische patiënten een mislukt traject in de reguliere zorg achter de rug heeft. Ergens onderweg ‘worden’ ze dus forensisch. Niet zelden loopt dit traject ook via forensische FACT-teams.
In deze talk bespreken we een project dat een brug slaat tussen de reguliere en forensische zorg. We proberen daarbij patiënten die richting forensische zorg gaan te ondervangen. In 2019 is hiervoor een nieuwe afdeling op de FPK ingericht die forensische expertise aanbiedt aan niet-forensische patiënten. Patiënten kunnen er voor maximaal zes weken terecht wanneer ze in reguliere zorg vastlopen op patiëntgebonden kenmerken die typisch en herkenbaar zijn voor forensische populaties. Agressie is daarvan de belangrijkste. Ze kunnen ook rechtstreeks vanuit forensische FACT-teams opgenomen worden. Daarmee voorkomen we nodeloze spanningen op reguliere spoeddiensten. De methodiek van de afdeling is gebaseerd op de FHIC-methodiek, maar wel met forensische know-how.
Deze sessie is interessant omdat: Een goede samenwerking tussen reguliere psychiatrische diensten en forensische diensten cruciaal is om te voorkomen dat reguliere patiënten afglijden tot forensische patiënten.
Titel: Ketenveldnorm: de do's en don'ts van een reisstekker
Spanningsveld: Ketenpartners
Type sessie: Talk
Sprekers: Marloes van Es (GGZ Nederland)
Willemijn Verhave (Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland)
Omschrijving: Niet alle landen in de wereld hebben dezelfde stopcontacten. Daarom is er de reisstekker: het verbindingsstukje om de elektriciteit te laten stromen. Samenwerkende partijen in een regio kunnen elkaar ‘missen’ als ze de juiste verbinding niet kennen. Dat is desastreus voor patiënten. Wil je ook de continuïteit van zorg verbeteren voor de patiënten die dat nodig hebben? Wil je van onze ervaringen leren? Wil je horen hoe wij met de juiste reisstekkers het netwerk op poten hebben gekregen? Hoe we levensloopteams hebben gevormd die verbindingen leggen tussen het veiligheidshuis, het sociaal domein, het zorgdomein, de verstandelijk-gehandicaptensector, de ggz en de forensische expertise? Kom dan naar deze talk. We vertellen je alle do’s en don’ts van de reisstekker en je komt meer te weten over de Ketenveldnorm die we in vier regio’s uitproberen. Professionals blijven zo lang als nodig is bij de patiënt betrokken, signaleren tijdig een mogelijke terugval en schalen zorg snel op en af. Daarvoor is beveiligde intensieve zorg in de regio aanwezig.
Deze sessie is interessant omdat: De werkwijze van de 'Ketenveldnorm levensloopfunctie en beveiligde intensieve zorg' dé norm wordt voor de voorbereidingen van de invoering vanaf 1 januari 2020. Daar wil je je patiëntengroep en je samenwerkingspartners toch op aansluiten!
Titel: LVB-cliënten in detentie: een nieuwe aanpak
Spanningsveld: Ketenpartners
Type sessie: panel
Sprekers: Julia Braun (Middin)
Han Huizinga (Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland)
Christiaan Slooff (Gemeente Rotterdam)
Evert van Balen (Middin)
Dirk Jan van Blankenstein (Middin)
Omschrijving: Recidive voorkomen, meer levensgeluk voor de cliënt, meer bevredigend werk voor de begeleider én ook nog met minder kosten. Het klinkt als een utopie, maar uit onderzoek van de Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland (VGN) met medewerking van onder andere zorgorganisatie Middin blijkt dat het kan.
Uit de ‘Integrale aanpak voor mensen met een licht verstandelijke beperking in detentie’ blijkt dat het voor alle partijen voordelen heeft als een cliënt met LVB al tijdens zijn detentie begeleiding krijgt bij de terugkeer naar de maatschappij. Concreet: elke euro die wordt geïnvesteerd in de begeleiding van mensen met een licht verstandelijke beperking tijdens hun detentie, levert ruim drie euro op. LifeWise, een methodisch kader voor de begeleiding van cliënten met LVB en bijkomende complexe problematiek, is een werkwijze die ook bij forensische cliënten wordt ingezet.
In deze workshop gaan we met betrokkenen van Middin, de VGN en de gemeente Rotterdam in gesprek over vragen als: wat zijn knelpunten binnen de huidige praktijk? Hoe ga je om met het spanningsveld tussen zorg en veiligheid? Hoe werkt LifeWise voor LVB’ers in detentie? Wat levert het jou, de cliënt én de samenleving op?
Deze sessie is interessant omdat: Je leert wat begeleiding in detentie en direct erna bij gedetineerden met een licht verstandelijke beperking op lange termijn oplevert. Na afloop van dit panelgesprek weet je hoe het methodisch kader LifeWise kan ondersteunen bij het begeleiden van LVB-cliënten met bijkomende complexe problematiek.

Organisatie

Titel: Hoezo geen bed? Op zoek naar een betere doorstroming
Spanningsveld: Organisatie
Type sessie: Talk
Sprekers: Inge den Outer (Dienst Justitiele Inrichtingen)
Annette Libau (Dienst Justitiele Inrichtingen)
Leon Feijen (Transfore)
Omschrijving: Er is schaarste aan beschikbare plekken binnen de forensische zorg. Hoe kunnen we de door- en uitstroom optimaliseren? Kunnen we gezamenlijk manieren bedenken om elkaar hierin te ondersteunen? Aan de hand van uitdagende stellingen en praktijkvoorbeelden gaan we met je in gesprek over onder andere afwijzingsredenen, problematiek bij afschaling, continuïteit van zorg, effecten van plaatsingsproblematiek op de patiënt, dossierinformatie en de uitwisseling van gegevens, en de opdracht van het OM versus beschikbare plekken.
Deze sessie is interessant omdat: Iedereen in de keten hiermee te maken heeft. Dagelijks maken mensen de afweging: wat gebeurt er als mijn cliënt op een ‘second best locatie’ geplaatst wordt? Of op straat dreigt te komen door een gebrek aan beveiligde bedden of specialistische plekken binnen verblijfszorg?
Titel: Minder administratie, meer tijd voor je werk
Spanningsveld: Organisatie
Type sessie: Talk
Sprekers: Jiske Wallace-Lems (Taskforce forensische zorg)
Bas Eenhoorn (Taskforce forensische zorg)
Omschrijving: Sinds oktober 2018 is de ‘Taskforce kwaliteit en veiligheid in de forensische zorg’ aan de slag. Onder leiding van Bas Eenhoorn onderzoeken we onder andere hoe we de administratieve lastendruk in de sector kunnen terugdringen. Bijvoorbeeld door een betere informatie-uitwisseling en overdracht. Door niet steeds dezelfde informatie te hoeven invoeren en door niet bij iedere stap een nieuwe indicatie aan te hoeven vragen, kunnen medewerkers veel tijd besparen. Zo blijft er meer tijd over voor de patiënt. We praten je tijdens deze sessie bij over de voortgang van de Taskforce. En heb jij een idee hoe we nog meer winst kunnen behalen? We horen het graag.
Deze sessie is interessant omdat: Minder administratieve lastendruk winst betekent voor iedereen op de werkvloer. Nieuwe ideeën zijn ook welkom!
Titel: De forensische zorg kijkt verder, jij ook?
Spanningsveld: Organisatie
Type sessie: Talk
Sprekers: Yolanda van Dun (De Rooyse Wissel)
Jeroen van den Brink (Publicis)
Omschrijving: Eind 2019 is de arbeidsmarktaanpak van de Taskforce forensische zorg gelanceerd. En nee, dit is geen glimmende publiekscampagne, maar een aanpak om duurzaam mensen te werven en te behouden in de forensische zorg. Hoe zorgen we dat medewerkers met trots vertellen over hun werk op een verjaardag? En hoe zorgen we dat mensen van buiten de sector met de juiste vaardigheden en affiniteit een baan in de forensische zorg overwegen? De Taskforce presenteert haar arbeidsmarktaanpak en vraagt aan jou mee te denken over de vervolgstappen. Wat kunnen we nog meer doen? En welke rol kun JIJ hierin betekenen?

Deze sessie is interessant omdat: Iedereen belang heeft bij voldoende geschoolde collega’s. Wat werkt wel en wat niet bij werving en behoud van goede medewerkers? Na afloop van deze talk ken je onze aanpak en heb je ons wellicht op nieuwe ideeën gebracht.
Titel: Slimmer communiceren over risico's
Spanningsveld: Organisatie
Type sessie: Workshop
Sprekers: Kasia Uzieblo (De Forensische Zorgspecialisten, Universiteit Gent, Vrije Universiteit Brussel)
Vivienne de Vogel (De Forensische Zorgspecialisten, Hogeschool Utrecht)
Omschrijving: Iedereen in het forensische werkveld krijgt te maken met risicotaxatie. Maar begrijpen we de uitkomst van deze taxaties voldoende? Wat verstaan we eigenlijk onder laag, matig of hoog risico? De beschrijvingen van deze uitkomsten worden vaak als vaag beschouwd en een verkeerd begrip ervan kan leiden tot een onder- of overschatting van het recidiverisico. De kans is dan reëel dat beslissingen over vrijheden van patiënten op onjuiste gronden worden genomen. In deze workshop focussen we ons daarom op het helder communiceren van risico’s. Met praktijkvoorbeelden illustreren we wat daarbij mis kan gaan en welke invloed dit heeft op bijvoorbeeld een besluit van de rechter. Je gaat aan de slag met casuïstiek om zelf te ervaren wat nodig is voor een goede communicatie over risico’s. We geven tips & tricks om mee te nemen naar je eigen praktijk.
Deze sessie is interessant omdat: Het helder communiceren van risico’s tot nu toe een onderbelicht thema is, terwijl het wel grote impact heeft op de praktijk. Aan de hand van oefeningen, praktijkvoorbeelden en kennis bieden we handvatten aan om de risicocommunicatie in de praktijk te bevorderen.
Titel: Kwaliteit van leven: een nieuw handelingsprotocol
Spanningsveld: Organisatie
Type sessie: Talk
Sprekers: Anke van Vliet (Pompestichting)
Omschrijving: Het verhogen van de ervaren kwaliteit van leven van forensisch psychiatrische patiënten is een beschermde factor voor recidive. De laatste jaren is er steeds meer aandacht voor het optimaliseren van de kwaliteit van leven. KFZ zette een call uit voor het ontwikkelen van een handelingsprotocol voor het verbeteren van de kwaliteit van leven van forensisch psychiatrische patiënten.
In deze talk presenteren de Pompestichting en Transfore het handelingsprotocol voor organisaties, dat zij kunnen gebruiken om structureel en systematisch te werken aan de kwaliteit van leven van patiënten. We hebben de checklist op vier locaties getest. Daarom beschikken we over praktijkvoorbeelden met knelpunten en mogelijke oplossingsrichtingen.
De focus op kwaliteit van leven komt uit het ‘Good Lives Model’ (GLM). Dat betekent: het welzijn van de patiënt bevorderen, kijkend naar zijn sterke eigenschappen en mogelijkheden. Kwaliteit van leven kan onder andere bijdragen aan het therapeutische klimaat, de therapeutische relatie en behandeleffecten.
Deze sessie is interessant omdat: Het handvatten biedt om te werken aan kwaliteit van leven in de organisatie en in individuele contacten met de patiënt. Deze workshop geeft een eerste inkijk in het nog op te leveren eindproduct: het handelingsprotocol. Praat mee over jouw ideeën en doe inspiratie op over het thema kwaliteit van leven.
Titel: Spanning op de unit: een moreel beraad
Spanningsveld: Organisatie
Type sessie: Workshop
Sprekers: Swanny Kremer (Commissie Ethiek in de Forensische Psychiatrie/FPC Dr. S. van Mesdag)
Peter Hettema (Pompestichting)
Omschrijving: Een patiënt heeft een sociotherapeut geslagen. Na enige tijd keert de patiënt terug op de afdeling. Voor het sociotherapeutisch team is dit erg lastig werken. Het slachtoffer geeft aan dat hij er nog niet aan toe is om weer op de afdeling te kunnen verkeren met deze patiënt. Mag de patiënt worden overgeplaatst naar een andere afdeling/kliniek of moet de medewerker op een andere afdeling gaan werken?
Een dergelijke vraag komt helaas vaker voor in tbs. Het is dan erg lastig om een afweging te maken die zo goed mogelijk recht doet aan alle betrokkenen. Moreel beraad kan dan behulpzaam zijn. Moreel beraad neemt het probleem niet weg, maar helpt wel om gestructureerd samen naar een moeilijke vraag te kijken en die gezamenlijk te onderzoeken.
In deze workshop werken we het geschetste dilemma uit in een moreel beraad. Schuif jij aan om mee te denken?
Deze sessie is interessant omdat: In de forensische zorg dag in, dag uit, dilemma's spelen. Moreel beraad biedt handvatten om gestructureerd samen te onderzoeken welke waarden er bij een dilemma op het spel staan en welke argumenten er zijn. Vervolgens kiezen we de minst kwalijke ‘oplossing’.
Titel: Meten, weten, en dan...?
Spanningsveld: Organisatie
Type sessie: Workshop
Sprekers: Yvonne Bouman (Transfore)
Joan van Horn (De Waag)
Juliette Hutten (De Waag)
Omschrijving: In het World Café Risicomanagement praat je samen met collega’s uit de forensische zorg aan een statafel over de vraag: meten, weten en dan…? Aan het begin van een behandeling of begeleiding ligt er een organisatorisch kader, een zorglijn, een individueel beeld van de patiënt, een risicotaxatie en een delict-analyse. Vervolgens begin je met de behandeling of begeleiding. Hoe doe je dat en welke informatie gebruik je daarbij? Instinctief, op basis van theorie of ervaring, systematisch, delictgericht, cliëntgericht? Tijdens minisessies in ons World Café reflecteer je samen op een deelonderwerp. Daarna schuif je door naar een volgend onderdeel. Jouw kennis en ervaring gebruiken we graag voor het KFZ-project ‘Van Risicotaxatie naar Risicomanagement.’
Deze sessie is interessant omdat: u samen met uw collega’s handen, voeten en richting kunt geven aan geïndividualiseerde zorg- en begeleidingsplannen, met andere woorden … aan risicomanagement.
Titel: Negen spanningsvelden: hoe ga je daarmee om?
Spanningsveld: Organisatie
Type sessie: EFP academy
Sprekers: Sjaak Khonraad (Veiligheid Avans Hogeschool)
Jan Kort ()
Omschrijving: Iedereen die werkt met kwetsbare groepen weet dat het spannend, uitdagend en ook dankbaar is. Het stelt hoge eisen aan de professional. Niet alleen in de omgang met de cliënt maar met tal van andere partijen, waaronder het thuisfront, collega’s of de manager. Sjaak Khonraad laat samen met oud-politiecommissaris Jan Kort zien hoe professionals die werken in de rafelranden van de samenleving moeten laveren en manoeuvreren om in dit complexe krachtenspel betekenisvol te handelen. Khonraad en Kort gaan ook in op onderzoek waaruit blijkt dat er maar liefst negen spanningsvelden zijn waartoe professionals die in de ‘frontlinie’ werken zich hebben te verhouden.
Deze sessie is interessant omdat: Je in deze actieve lezing verhelderende inzichten en handvatten krijgt hoe je in je dagelijkse werk met negen spanningsvelden kunt omgaan, en wat betekenisvol handelen inhoudt.
Titel: FHIC: werken vanuit contact in spannende situaties
Spanningsveld: Organisatie
Type sessie: Talk
Sprekers: Sylvia Gerritsen (Amsterdam UMC, locatie VUmc)
Omschrijving: Een aantal jaren geleden is het Forensische High & Intensive Care (FHIC) model ontwikkeld. FHIC biedt tijdelijk opgeschaalde zorg in crisistijd. Doel van het model is veiligheid vanuit contact in plaats vanuit controle. FHIC kent een open leefklimaat waarbij contact, groei, ondersteuning en het voorkomen van repressie, verdere ontwrichting en dwangtoepassingen centraal staan.
Momenteel brengt een aantal instellingen het FHIC-model in praktijk. Maar hoe doe je dit? Hoe ga je om met spannende situaties op de afdeling en hoe blijf je in contact met de patiënt? Hoe pak je de implementatie van het FHIC-model aan? In deze sessie nemen we je mee in deze ontwikkeling en de praktijk. We maken daarbij gebruik van veel voorbeelden en er is voldoende ruimte om met elkaar ervaringen uit te wisselen. Ben je geïnteresseerd in het FHIC-werken? Ben je binnen je eigen instelling bezig met FHIC of zou dit mogelijk iets kunnen zijn? Kom dan naar deze talk!
Deze sessie is interessant omdat: Het een interactieve sessie is over het in de praktijk brengen van een nieuw model: FHIC. Er is volop ruimte voor eigen ervaringen en ideeën, zodat we met elkaar het FHIC-model weer verder kunnen brengen.
Titel: De Forensische Leerlijn: samen werken aan forensisch vakmanschap
Spanningsveld: Organisatie
Type sessie: EFP academy
Sprekers: Ruud van der Horst (EFP)
Daniek Nellissen (EFP)
Omschrijving: ‘De Forensische Leerlijn heeft als doel om de kennis en kunde van de professional in de forensische zorgsector een boost te geven. Deze leerlijn bestaat uit een diversiteit aan e-learningmodules, die in combinatie met andere trainingsvormen blended leertrajecten moeten gaan vormen.’ Met deze aankondiging lanceerden we vorig jaar de Forensische Leerlijn. Alle professionals uit het forensische zorgveld kregen in één klap gratis toegang tot 24 e-learningmodules. Vakmanschap van forensische zorgprofessionals is voorwaardenscheppend voor het slagen van behandeling van patiënten. Nu, een jaar later, werken we hard aan de verdere ontwikkeling en worden nieuwe thema’s uitgewerkt tot modules. Zodat er een volwaardige leerlijn staat waarin alle belangrijke thema’s uit het forensische veld zijn belicht. Daarnaast zijn de voorbereidingen voor het opzetten van een breder forensisch opleidingsprogramma in volle gang. Wat kan de Forensische Leerlijn voor het veld betekenen? Welke modules en trainingen kun je verwachten die jouw vakmanschap vergroten? We praten je bij, inspireren je om aan de slag te gaan en lichten een tip van de sluier op van wat nog komen gaat.
Deze sessie is interessant omdat: De Forensische Leerlijn jou kan helpen je vakmanschap te vergroten, wat kan leiden tot gedragsverandering en het terugdringen van delictgedrag. Daarmee draagt de Forensische Leerlijn bij aan de veiligheid van jou, de patiënt en de samenleving.
Titel: ECT voor tbs-gestelden: kansen voor optimale behandeling
Spanningsveld: Organisatie
Type sessie: Talk
Sprekers: Valentijn Holländer (Arkin/Inforsa)
Arthur Dernison (Arkin/Inforsa)
Lisette van Grasstek (Arkin/Inforsa)
Omschrijving: In tbs-klinieken bevinden zich patiënten met ernstige vormen van psychose, depressie en bipolaire stoornis. Bij een deel hiervan schiet het effect van medicatie tekort. Elektroconvulsietherapie (ECT) is dan volgens de richtlijn de volgende stap in de biologische behandeling. ECT is in de meeste gevallen niet beschikbaar in tbs-klinieken. Dit terwijl het effect op stoornisgerelateerde agressie en vrijheidsinperkingen redelijk tot verbluffend groot kan zijn.
Sinds 2018 beschikt de FPK van Inforsa in Amsterdam over een inpandig hoogbeveiligd ECT-centrum. Dwangbehandeling of agressief verzet zijn voor dit centrum geen beletsel om ECT uit te voeren. Maanden- tot jarenlange insluitingen door psychose of stemmingsstoornis kunnen door de inzet van ECT worden afgebouwd en beëindigd. Inmiddels maken ook andere tbs-klinieken gebruik van het ECT-aanbod van Inforsa. Toch rijst de vraag waarom ECT zo weinig wordt benut in Nederland. De tbs-sector vormt daarop geen uitzondering. Staat ECT op gespannen voet met onze behandelethiek?
Deze sessie is interessant omdat: Optimale behandeling van tbs-gestelden met ernstige psychiatrische aandoeningen iedere hulpverlener in de sector aangaat. ECT is een onderbenut behandelmiddel in Nederland.
Titel: Kwaliteit van leven versus veiligheid: dilemma of niet?
Spanningsveld: Organisatie
Type sessie: Talk
Sprekers: Alex Op den Buijsch (Pompestichting)
Liza Wijgers (Pompestichting)
Omschrijving: In de langdurige forensisch psychiatrische zorg (LFPZ) is de heersende attitude ‘Ja, tenzij’. Binnen deze setting verblijven patiënten waarbij meerdere behandelpogingen ineffectief waren. Binnen de LFPZ is geen behandeldruk. De focus ligt vooral op het verbeteren van de kwaliteit van leven, binnen de grenzen en mogelijkheden van het tbs-systeem. Door een aantal gebeurtenissen in de recente jaren is het tbs-systeem meer onder druk komen te staan. Als reactie op incidenten legt een instelling of het ministerie vaak maatregelen op die de autonomie meestal beperken. Dergelijke maatregelen treffen alle patiënten, ook diegenen die wél goed samenwerken. Dit leidt tot een vermindering van de kwaliteit van leven. Uiteindelijk kan het zelfs leiden tot een vorm van aangeleerde hulpeloosheid bij patiënten. De patiëntenpopulatie binnen de LFPZ (en de tbs in het algemeen) reageert hierop vaak met agressief en ongecontroleerd gedrag. Leiden maatregelen, bedoeld voor veiligheid op korte termijn, juist tot minder veiligheid op de lange termijn?
In deze talk schetsen we eerst een casus om daarna met de aanwezigen in discussie te gaan. Laat de voors en tegens maar komen!
Deze sessie is interessant omdat: Dit spanningsveld niet alleen in de LFPZ-setting, maar ook in de ‘gewone’ tbs-setting en daarbuiten speelt. Iedere hulpverlener in het forensische veld ervaart dat hij keuzes die hij liever wel zou maken, niet kan maken vanwege opgelegde beperkingen. Neemt het gevoel van onveiligheid hierdoor toe of af?
Titel: Think BIC!
Spanningsveld: Organisatie
Type sessie: Talk
Sprekers: Anne-Marie Terpstra (Pompestichting )
Omschrijving: Spanning all over the place. Het werken met een zeer complexe doelgroep zet je op scherp. De kunst is om op humane wijze de spanning te verminderen in de dagelijkse begeleiding van patiënten, zodat zij stabiliseren en vandaaruit verder kunnen met hun behandeling.
De beveiligde intensive care (BIC) in Wolfheze is een gesloten kliniek binnen de GGZ voor patiënten die niet in andere gesloten settingen passen. Vooral vanwege forse agressie, groepsontwrichtend gedrag en terugkerende meervoudige problematiek. Deze patiënten kampen vaak ook met verslavingen, NAH en LVB. Is de BIC een antwoord op alle lastige casuïstiek in de GGZ?
De BIC is sinds 1 oktober 2019 operationeel en draait op volle toeren. Wat ging eraan vooraf en waarom willen zoveel mensen werken op de BIC? Welke dilemma’s brengt een nieuwe setting in een gesloten kader met zich mee en wat vergt dit van managers en professionals? Tegen welke muren loop je op bij de implementatie van een nieuw zorgaanbod? Met een duidelijke inhoudelijke visie in een beveiligde setting kunnen we ruimte geven in de zorgketen.
Deze sessie is interessant omdat: Het veel energie geeft om met een nieuw zorgaanbod en een nieuw team bij te dragen aan de levensloopfunctie. De levensloopfunctie zou antwoord moeten geven op de vraag waar de zorg tekortschiet binnen de GGZ voor patiënten die forensische expertise nodig hebben.
Titel: (Be)handelen onder hoogspanning
Spanningsveld: Organisatie
Type sessie: Talk
Sprekers: Nicolette Key (Rijks Justitiele Jeugdinrichtingen)
Lieve Hehenkamp (JJI Intermetzo)
Omschrijving: Specialistische afdelingen van JJI’s bieden zorg aan een zeer complexe doelgroep: jongeren met een licht verstandelijke beperking én psychiatrische problematiek die een ernstig delict hebben gepleegd. Binnen RJJI locatie Den Hey-Acker en JJI Lelystad Intermetzo, zijn we trots op de manier waarop we de behandeling vormgeven. Tijdens deze talk nemen we je graag mee in onze visie op de behandeling en resocialisatie van deze jongeren. Dit alles om het recidiverisico te verminderen en ze op verantwoorde wijze terug te laten keren in de maatschappij.
In het stapsgewijs en verantwoord resocialiseren van deze jongeren lopen we tegen een spanningsveld aan. Binnen de hoge muren van de inrichting zetten we stevig in op structuur, duidelijkheid en veiligheid en werken we aan stabilisatie en het terugdringen van probleemgedrag. Het is vervolgens de kunst om deze gestructureerde omgeving beetje bij beetje los te laten en de vrijheden en verantwoordelijkheden stapsgewijs te vergroten. Dit alles om toe werken naar een eventuele overstap naar een vervolginstelling. Dit is maatwerk en vaak een zeer kwetsbare balans. Een te grote verstoring van deze balans kan verstrekkende gevolgen hebben.
Deze sessie is interessant omdat: Het forensisch veld steeds meer te maken krijgt met mensen met zowel een verstandelijke beperking én psychiatrische of ernstige persoonlijkheidsproblematiek. Steeds vaker klinkt de vraag hoe je deze mensen op een verantwoorde manier laat terugkeren in de maatschappij.

Ervaringsterras

Titel: Koorddansen: clean blijven én aan de toekomst bouwen.
Spanningsveld:
Type sessie: Ervaringsterras
Sprekers: Rik Grondel (De Binnenvest)
Janneke Oude Groen (De Binnenvest)
Omschrijving: Wie in een Cleanhouse komt is al clean, maar wil dit ook graag blijven. De bewoners bouwen onder begeleiding zelfstandig aan hun toekomst. Eigen regie, vertrouwen en het zoeken naar een passie staan voorop. Steekproefsgewijze urinecontroles zijn een stok achter de deur, maar zorgen ook voor veiligheid. Bewoners verblijven tussen de negen maanden en twee jaar in een Cleanhouse. Ze staan er niet alleen voor en geven elkaar steun en begrip. Dat is nodig want: clean worden is niet zo moeilijk, clean blijven wel.
Deze sessie is interessant omdat: Het een vrij uniek concept is dat werkt en de recidive verlaagt.
Titel: Uitspanning BIJTransfore
Spanningsveld:
Type sessie: Ervaringsterras
Sprekers: Leon Feijen (Transfore)
Joanne Snijder (St. Transfore)
Omschrijving: Op het ervaringsterras kun je met Transfore in gesprek over spanning in en om de forensische zorg. Of het nu de overspanning op de arbeidsmarkt is, de inspanning van het forensische veld, de hooggespannen verwachtingen van de maatschappij. Allerlei vormen van spanning kun je bij ons bespreken. We laten je zien hoe wij op een creatieve, optimistische en samenwerkingsgerichte wijze de vele spanningsvelden in en om de forensische zorg het hoofd bieden. De focus blijft daarbij onze corebusiness: verminderen van recidive en bijdragen aan een veiliger maatschappij.
Deze sessie is interessant omdat: Wij op een creatieve, optimistische en samenwerkingsgerichte manier elke spanning het hoofd bieden. We vertellen je graag hoe we dat doen.
Titel: Kicks of katers
Spanningsveld:
Type sessie: Ervaringsterras
Sprekers: Mona van Roij (Novadic-Kentron Verslavingsreclassering)
Amanda Verhoof (Novadic-kentron)
Lisette Willigenburg (Novadic-Kentron)
Leoniek Cornelissen (Novadic-Kentron)
Omschrijving: Vanaf het moment dat cliënten bij ons in aanraking komen met de forensische zorg verwachten we dat ze hun spanningsopbouw in kaart brengen. Maar kennen we die van onszelf eigenlijk wel? Op het ervaringsterras nemen we onze eigen spanning onder de loep én die van de forensische cliënt. Wat doet middelengebruik met iemands spanning? Wat doet spanning met middelengebruik? En welk effect heeft nuchter zijn op je spanning?
Kom naar het ervaringsterras en ga hierover in gesprek met de verslavingsreclassering, forensische zorg en ervaringsdeskundigen.
Deze sessie is interessant omdat: We samen met de verslavingsreclassering dit thema belichten. Bovendien kunnen ervaringsdeskundigen als geen ander vertellen hoe belangrijk het is om aandacht te besteden aan spanning.
Titel: Kwintes: Forensische zorg binnen de RIBW
Spanningsveld:
Type sessie: Ervaringsterras
Sprekers: Elske Kamp (Kwintes)
Don Slijkhuis (Kwintes)
Omschrijving: Kwintes biedt begeleiding in alle levensdomeinen aan cliënten met een justitiële maatregel.
Zoals forensisch (beschermd) wonen, dagbesteding, trajectbegeleiding, budgetbeheer en ambulante begeleiding. In de begeleiding komen diverse spanningsvelden samen. Hoe verhoud je je tot de samenleving bij het plaatsen van cliënten met complexe forensische problematiek? Hoe ga je om met meningsverschillen tussen ketenpartners? Hoe zorgen we voor voldoende gekwalificeerd personeel? Op het ervaringsterras komen we graag met je in gesprek over de resocialisatiemogelijkheden binnen onze organisatie voor jou cliënten.
Deze sessie is interessant omdat: We expertise kunnen delen over de verschillende spanningsvelden tijdens het resocialisatieproces van cliënten met complexe forensische problematiek. Wie weet kunnen we ook voor jou cliënten iets betekenen.
Titel: Een VR-blik bij FVK Basalt
Spanningsveld:
Type sessie: Ervaringsterras
Sprekers: Sylvana Pieterson (FPC de Oostvaarderskliniek)
Marieke Langendijk (FPC de Oostvaarderskliniek)
Bettina Vargas Rivera (FPC Oostvaarderskliniek)
Omschrijving: Hoe kun je het spanningsveld verlagen tussen motivatie en het forensisch kader bij een opname in een forensische verslavingskliniek? Bij de verslavingsbehandeling van Basalt (in de Oostvaarderskliniek) doen ze dat met behulp van Virtual Reality. Hoe? Ervaar het zelf op het ervaringsterras. Via een VR-bril kun je een blik werpen in de kliniek. Medewerkers van Basalt staan klaar voor verdere uitleg.
Deze sessie is interessant omdat: Middelenmisbruik en verslaving actuele onderwerpen zijn binnen het forensisch werkveld.
Titel: Bruggen bouwen met Lister
Spanningsveld:
Type sessie: Ervaringsterras
Sprekers: Chantal Epe (Lister)
Wietske Vetkamp (Lister)
Hilde Koelmans (Lister)
Maarten Dokter (Lister)
Omschrijving: Lister werkt al 25 jaar samen met de Van der Hoeven Kliniek. In die 25 jaar hebben we vanuit onze herstelvisie gewerkt aan het optimaliseren van de terugkeer van patiënten/cliënten in de maatschappij door hen onderdeel te maken van de wijk. Van tbs-kliniek naar de wijk: dat brengt de nodige spanningen met zich mee. Hoe zorg je voor inbedding in de wijk en word je onderdeel van de samenleving? We delen graag onze ervaringen met andere organisaties en nodigen je uit met ons in gesprek te gaan over de praktijk.
Deze sessie is interessant omdat: Wij vanuit onze jarenlange verhalen anderen kunnen inspireren over de terugkeer van tbs-patiënten naar een woonwijk. Andersom horen wij ook graag praktische informatie vanaf andere werkvloeren.
Titel: Cliënten die spanning oproepen? ZorgPlus staat ervoor
Spanningsveld:
Type sessie: Ervaringsterras
Sprekers: Tom Holsbeek (ZorgPlus GGZ)
Astrid Brinkhoff (ZorgPlus GGZ)
Cécile Nitert (ZorgPlus GGZ)
Marise Molthoff (ZorgPlus GGZ)
Omschrijving: Bij ZorgPlus is iedereen welkom, ook cliënten die spanning oproepen. Naast de verplichte behandeling bieden wij ambulante begeleiding binnen het forensisch kader. Daarvoor sluiten we aan bij de risico-inventarisatie van de reclassering of het NIFP. Daaruit blijkt onder andere op welke levensgebieden de cliënt zich nog onvoldoende heeft ontwikkeld. Op basis van de psychopathologie maken we een match met de juiste expertise van twee hbo-geschoolde begeleiders. Het werken met duo’s (vierogenprincipe) waarborgt de veiligheid. Het expertiseteam coacht de ambulante begeleiders, monitort de veiligheid en houdt in de gaten of de kansen van de cliënt optimaal worden benut. Dit doen we in nauwe samenwerking met reclassering, behandelaar en wijkagent. Wil je meer weten over onze werkwijze? Op het ervaringsterras delen we onze ervaringen en komen we graag in contact met nieuwe samenwerkingspartners.
Deze sessie is interessant omdat: De ambulante begeleiding onze expertise is. We sluiten nauw aan bij onze ketenpartners, zoals behandelorganisaties. We werken minder samen vanuit de traditionele hiërarchie en meer vanuit horizontale samenwerking. Met gezond boerenverstand, betrokkenheid en gedrevenheid.
Titel: Snap jij het nog? LVB herkennen en erkennen
Spanningsveld:
Type sessie: Ervaringsterras
Sprekers: Anne-May Van Toorn (GGNET)
Jill Leers (De Rooyse Wissel)
Omschrijving: Mensen met een licht verstandelijke beperking (LVB) hebben drie tot vier keer zoveel kans om psychopathologie te ontwikkelen dan normaal begaafde mensen. Denk daarbij aan gedrags- en agressieproblemen, persoonlijkheidsstoornissen, depressie en angstproblematiek, maar ook aan schizofrenie en psychoses.
Geen wonder dat patiënten met een LVB geregeld opgenomen worden binnen een forensische behandelsetting. Zorgverleners herkennen en erkennen deze doelgroep steeds beter. Maar hoe sluiten we goed aan bij hun zorgvraag? Hoe voorkom je dat iemand met LVB ‘op zijn tenen’ loopt om zijn beperking te verbergen? Wat zijn de gevolgen van langdurige overvraging van de LVB-patiënt? En welke tools zijn beschikbaar voor deze groep?
Op de Forensische Studiedag 2020 staan we stil bij de uitdagingen van het werken met LVB-patiënten binnen de forensische psychiatrie. We laten je zien hoe je kunt omgaan met mensen die met deze complexe problematiek door het leven gaan.
Deze sessie is interessant omdat: Wij al 25 jaar met plezier en succes een studiedag organiseren door en voor begeleiders, sociotherapeuten en verpleegkundigen werkzaam binnen de forensische psychiatrie in Nederland.
Titel: Ervaringsdeskundigheid: een mooie aanvulling op de behandeling
Spanningsveld:
Type sessie: Ervaringsterras
Sprekers: Linda Janssen (Fivoor)
Sarah van IJzendoorn (Fivoor)
Omschrijving: Bestuurders en professionals in de forensische zorg raken langzaam doordrongen van de meerwaarde van ervaringsdeskundigen. Hun verhalen vormen een mooie aanvulling op de behandeling van forensisch psychiatrische patiënten. Hoe kun je ervaringsdeskundigen het beste inzetten in je organisatie? En hoe kan de ervaringsdeskundige zich het beste profileren? Aan bod komen onderwerpen als takenpakket, positie binnen de organisatie, omgaan met collega’s en het krijgen van een VOG. Onderwerpen die nog niet overal duidelijk zijn uitgewerkt, maar waar ervaringsdeskundigen zelf het afgelopen jaar met elkaar over hebben gesproken.
Deze sessie is interessant omdat: Iedereen de wens heeft om gelijkwaardig contact te maken met patiënten. Maar hoe je dat doet? Praat hierover met ervaringsdeskundigen op het ervaringsterras.
Titel: Spanning binnen de PPC-muren
Spanningsveld:
Type sessie: Ervaringsterras
Sprekers: Sylvia Middendorp - van Dijk (PPC Zwolle )
Christy Brandjes (PPC Zaanstad)
Omschrijving: Al meer dan tien jaar weken we binnen de PPC’s met psychiatrische gedetineerden. Deze patiënten verblijven achter tralies binnen justitiemuren. Hoe gaan onze medewerkers samen met de patiënten om met de spanning die zij ervaren in de balans tussen detentie (veiligheid) en zorg? Zij krijgen te maken met allerlei vormen van spanning. Met patiënten die in afwachting van het besluit van de rechter niet altijd met de behandeling willen meewerken. Met de spanning vanuit het thuisfront: de grote emotionele impact van een partner of kind in detentie en de spanning bij kinderen. Wanneer komt papa of mama weer thuis? Of wat denk je van de ontlading van patiënten die vol spanning en emotie agressief kunnen worden op de afdeling. En van de impact die dat op de betrokken collega’s heeft.
Het lukt onze collega’s en patiënten iedere dag weer opnieuw om met elkaar om te gaan in dit spanningsveld en om hun grenzen te benoemen en vast te leggen in een signaleringsplan.
Deze sessie is interessant omdat: Er veel stigma’s zijn over zorg binnen detentie. In de PPC’s hebben wij aangetoond dat wij dankzij de unieke combinatie van mensen en middelen, gedetineerde patiënten effectief kunnen helpen te stabiliseren binnen een setting die veiligheid biedt voor medewerker en patiënt.
Titel: De juiste patiënt op de juiste plek
Spanningsveld:
Type sessie: Ervaringsterras
Sprekers: Sarah van Roemburg (NIFP)
Fred Oudenbroek (NIFP)
Omschrijving: Het NIFP Indicatiestelling Forensische Zorg geeft de klinische indicatiestelling af. Daarbij oordeelt het NIFP welke (klinische) zorg aangewezen is voor de problematiek van een cliënt, binnen forensisch kader. De meeste indicaties worden gesteld voor een veroordeling met een voorwaardelijk strafdeel. Ook zorg vanuit detentie naar klinische behandeling of beschermd wonen valt onder onze reikwijdte. Ons doel daarbij is altijd 'de juiste patiënt op de juiste plek.' Dilemma's liggen op het vlak van motivatie, draaglast en draagkracht en responsiviteit. Kom langs en discussieer mee!
Deze sessie is interessant omdat: NIFP IFZ dé plek is waar expertise en ervaring samen komen en leiden tot een indicatiestelling forensische zorg óf een goed advies! Altijd deskundig en raadpleegbaar.
Titel: Hoe word ik weer een normale burger? Ontmoeting helpt
Spanningsveld:
Type sessie: Ervaringsterras
Sprekers: Trijnke Mooiweer (Stichting Ontmoeting)
Miranda de Kruijff (Stichting Ontmoeting)
Omschrijving: Na detentie weer een ‘normale’ burger worden. Hoe doe je dat? Iedereen voelt aan dat dit niet zonder spanning kan. Er zijn toch ook risico’s en verplichtingen? Ontmoeting zorgt voor de balans tussen persoonlijk contact en het gedwongen kader, tussen de belangen van de wijk en mensen met een detentie-achtergrond. Met oog voor de persoonlijke mogelijkheden en beperkingen en tegelijk de veiligheid in de buurt. Wij slagen erin om steeds weer nieuwe thuishavens te starten in gewone buurten, door samen met de buurt de uitdagingen aan te gaan die dat met zich meebrengt. Dit doen we omdat we geloven in mensen en echte ontmoetingen.
Deze sessie is interessant omdat: Wij veel ervaringen kunnen delen over forensische zorg, in de instelling en in en met de wijk. Van intramurale tot informele zorg.
Titel: De Forensische Leerlijn: scholing voor zorgprofessionals
Spanningsveld:
Type sessie: Ervaringsterras
Sprekers: Ingrid Meuwissen (GGZ Ecademy)
Margreet Botter (GGZ Ecademy)
Omschrijving: In onze maatschappij lijkt iedereen een oordeel te hebben over het forensische veld. Daarom is het belangrijker dan ooit om te werken aan deskundigheidsbevordering op de werkvloer door middel van evidence based kennis. Met de Forensische Leerlijn is een enorm scholingsaanbod beschikbaar die forensische zorgprofessionals gratis kunnen gebruiken. Er zijn inmiddels 24 e-learningmodules verdeeld over de thema’s ‘Forensisch werk- en leefklimaat’, ‘Waarnemen en analyseren van gedrag’ en ‘Risicotaxatie en -management’. De Forensische Leerlijn is ontwikkeld door GGZ Ecademy, in samenwerking met EFP en KFZ. In GGZ Ecademy werken zeventig ggz-instellingen en scholen samen aan scholing voor zorgprofessionals. Maak kennis met GGZ Ecademy en de beschikbare e-learningmodules. We vertellen je graag hoe je aan de slag kan met de Forensische Leerlijn.
Deze sessie is interessant omdat: Goede forensische zorg start bij goed opgeleide professionals. Met de Forensische Leerlijn is het voor forensische zorgprofessionals makkelijker om kennis en vaardigheden op peil te houden.
Titel: Het EFP geeft nieuwe energie
Spanningsveld:
Type sessie: Ervaringsterras
Sprekers: Renske de Zwart (Expertisecentrum Forensische Psychiatrie)
Gijs Bakkum (Expertisecentrum Forensische Psychiatrie)
Omschrijving: In deze tijden van hoogspanning moeten we de nodige ontspanning niet vergeten. Daarom laat het Expertisecentrum Forensische Psychiatrie zien hoe wij jou kunnen ondersteunen in je werk en welke projecten wij doen die energie en inspiratie geven. Ons motto is immers: ‘Het EFP faciliteert van idee tot resultaat, altijd proactief, gericht op samenwerken en het bundelen van krachten.’
Het programma KFZ en KFZ Jeugd, de Kwaliteitsnetwerken, FHIC, de Forensische Leerlijn: het zijn maar een paar van de projecten die wij voor en samen met het veld uitvoeren. Bezoek onze stand en ervaar de rust en ontspanning die deze samenwerking geeft. Doe nieuwe energie op, en zie welke bestaande kennis en resultaten beschikbaar zijn om je werk te vergemakkelijken. Of leg vraagstukken waar je in je werk tegenaan loopt bij ons neer. Wij zoeken een oplossing terwijl jij je ondertussen kunt opladen, ontspanningsoefeningen kunt doen of lekker kan wegdromen op rustgevende muziek.
Deze sessie is interessant omdat: Veel van onze projecten kant-en-klare producten opleveren waar je direct mee aan de slag kan. Door kennis en krachten te bundelen werkt het EFP aan kwaliteitsverbetering in de forensische zorg.
Titel: Daders die de voorpagina's halen
Spanningsveld:
Type sessie: Ervaringsterras
Sprekers: Miriam Idserda (Reclassering Nederland)
Janneke van Wely (Reclassering Nederland)
Omschrijving: Reclasseringswerkers hebben dagelijks te maken met een spanningsveld. Aan de ene kant moeten ze toezicht houden op tbs’ers, jongeren met een PIJ-maatregel, zedendaders en terroristen. Aan de andere kant hebben ze te maken met media-aandacht, maatschappelijke onrust, privacyregels en het waarborgen van veiligheid. Dit vraagt om goede in- en externe ondersteuning. Hoe ziet de dagelijkse praktijk van reclasseringswerkers eruit?
Deze sessie is interessant omdat: Ketenpartners van de reclassering, zoals DJI, forensische zorginstellingen en gemeenten, belang hebben bij onze specifieke kennis, ervaring en deskundigheid.
Titel: De Borg: biosensoren en kennisdeling versterken
Spanningsveld:
Type sessie: Ervaringsterras
Sprekers: Marjet van Baggum (Expertisecentrum De Borg)
Petra Sterken (Expertisecentrum De Borg)
Omschrijving: Expertisecentrum de Borg praat je bij over twee projecten: Biosensoren en het opleidingstraject SGLVG(+). De afgelopen jaren is het gebruik van draagbare biosensoren onderzocht voor het voorspellen van agressief gedrag bij cliënten en werkstress bij begeleiders. Het gebruik van biosensoren kan bijdragen aan de veiligheid op de werkvloer voor zowel cliënten als begeleiders. Gegevens van biosensoren kunnen inzicht geven in signalen die wijzen op een naderende agressieve uitbarsting van cliënten, de hoeveelheid stress die begeleiders ervaren, hoe sterk zij reageren op agressief gedrag en hoe zij kunnen voorkomen dat stress overgaat in burn-outsymptomen. Doel van het implementatietraject ‘Biosensoren voor iedereen’ is om het gebruik van biosensoren voor zowel begeleiders als cliënten vrij beschikbaar en hanteerbaar te maken en te implementeren in de dagelijkse praktijk.
Er is een nieuw opleidingstraject SGLVG(+) ontwikkeld voor Borgmedewerkers en medewerkers die verderop in de zorgketen met deze doelgroep te maken hebben. Voor een soepele overgang en eenduidige benadering is het van essentieel belang dat deze kennis ook bij de andere zorgaanbieders terecht komt. Het beoogde effect is dat de begeleiders naast een stevige persoonlijkheid ook adequate kennis over deze doelgroep in huis hebben.
Deze sessie is interessant omdat: Het implementatieproject Biosensoren ook bruikbaar is in de GGZ en gespecialiseerde instellingen voor verstandelijk gehandicapten. De cursus over de SGLVG(+)-doelgroep zorgt voor kennisverbreding, veiligheid en kwaliteitsverbetering van de behandeling. Laat je informeren over deze projecten door deskundigen op het ervaringsterras.
Titel: Vrijwilligers in de forensische zorg
Spanningsveld:
Type sessie: Ervaringsterras
Sprekers: Henriette Rijneveld (Gevangenenzorg Nederland)
Herma van Essen (Gevangenenzorg Nederland)
Omschrijving: De waarde van het vrijwilligerswerk in de forensische zorg is na jaren praktijkervaring duidelijk gebleken. Onze zorgvragers waarderen het bezoekwerk van Gevangenenzorg Nederland positief, zo blijkt onder andere in onderzoeken van het WODC en Stichting Presentie. Bezoek van een vrijwilliger kan voor patiënten een stuk ontspanning brengen, een moment om te kunnen ontladen en weer op te laden. We vertellen je graag hoe je ook in jouw kliniek iets kan betekenen voor (eenzame) patiënten.
Deze sessie is interessant omdat: Vrijwilligerswerk staat of valt met goede afstemming met de medewerkers van de forensische zorginstellingen. Het helpt om elkaar te ontmoeten, dus kom naar het ervaringsterras!
Titel: Verbeter je kennis over forensische cliënten
Spanningsveld:
Type sessie: Ervaringsterras
Sprekers: Rachael Stoll (RIBW Nijmegen & Rivierenland)
Martijn Kalk (Limor)
Tonny van Hensbergen (Vereniging Valente)
Omschrijving: Professionals binnen beschermd wonen en de maatschappelijke opvang werken samen met hun cliënten aan herstel op diverse levensgebieden, en een succesvolle terugkeer naar de maatschappij. Op zich al een precaire aangelegenheid, waarvoor veel vertrouwen nodig is. Steeds vaker krijgen deze professionals te maken met cliënten met een forensische titel. Voor deze cliënten moeten zij niet alleen vertrouwen winnen maar ook rekening houden met het extra risicoprofiel. Een bijzonder werkveld, en daar is kennis voor nodig.
Wat verandert er voor een cliënt met een forensische titel als hij de stap maakt naar beschermd wonen? Welke begeleiding heeft hij nodig? Wat moet de professional in ieder geval weten over de wet- en regelgeving in de forensische zorg?
Vereniging Valente werkt samen met het Expertisecentrum Forensische Psychiatrie aan deskundigheidsbevordering voor professionals in het forensische werkveld, en in het bijzonder binnen beschermd wonen en de maatschappelijke opvang. Zo zijn er een stappenplan, een begrippenlijst, e-learningmodules, en een boekje over kfz-producten voor bw/mo. Ben je als professional voldoende alert, heb je voldoende kennis en schat je de risico's goed in? Kom langs, test je kennis en laat je bijspijkeren.
Deze sessie is interessant omdat: Veel medewerkers incidenteel werken met forensische cliënten of met een groep waar forensische cliënten en reguliere cliënten gemengd zijn. Dit kan spanning opleveren. Met ons materiaal leer je daarmee omgaan. Ook voor medewerkers die nieuw zijn in het forensische werkveld is het een goede eerste kennismaking.
Titel: Beter een goede buur...
Spanningsveld:
Type sessie: Ervaringsterras
Sprekers: Bianca Roelofsen (GGZ Noord-Holland-Noord)
Janneke van Beek (GGZ Noord-Holland-Noord)
René Wubs (GGZ Noord-Holland-Noord)
Michiel Bahler (GGZ Noord-Holland-Noord)
Omschrijving: FPA Heiloo staat al ruim twintig jaar midden in het dorp. In haar lustrumjaar verwierf de FPA landelijke bekendheid als ‘vuurwapenhandelkliniek’. De hausse aan negatieve berichtgeving zorgde voor onrust in de omgeving. Daarom opende de FPA op Nationale Burendag haar deuren voor omwonenden en andere geïnteresseerden. Hiermee wilden we het draagvlak in het dorp behouden en heersende vooroordelen wegnemen. Wil je weten wat het effect was? We vertellen er graag over op het ervaringsterras.
Deze sessie is interessant omdat: Negatieve media-aandacht voor veel professionals in de forensische zorg een bekend onderwerp is. Wij laten je zien hoe je dit kunt ombuigen door je als instelling open op te stellen.
Titel: Van rechter naar regie
Spanningsveld:
Type sessie: Ervaringsterras
Sprekers: Sandie Lemmers (GGZ Delfland)
Wishal Sewbalak (GGZ Delfland)
Omschrijving: Justitie ziet steeds vaker het nut in van psychiatrische zorg en maakt het in toenemende mate onderdeel van de (voorwaardelijke) straf of maatregel. Een deel van de veroordeelden komt bij GGZ Delfland terecht. Wij helpen ze de regie over hun leven te herpakken.
Bij GGZ Delfland geloven we dat je pas goed voor een ander kunt zorgen, als er ook voor jou wordt gezorgd. En soms is de – letterlijke – stap van spanning naar ontspanning heel klein. Zet die extra stappen eens, bezoek ons op het ervaringsterras en laat je verrassen.
Deze sessie is interessant omdat: GGZ Delfland forensische zorg biedt op het snijvlak van strafrecht en zorg met als doel het verkleinen van het risico op herhaling. Hoe? Door patiënten de regie over hun eigen leven terug te laten nemen.
Titel: WODC: tussen onderzoek en praktijk
Spanningsveld:
Type sessie: Ervaringsterras
Sprekers: Marleen Nagtegaal (WODC)
Katy de Kogel (WODC)
Omschrijving: Het WODC doet wetenschappelijk onderzoek voor justitieel beleid. Hoe zorgen we ervoor dat de bevindingen de praktijk bereiken? Hoe verspreiden we onze kennis zodanig dat de forensische zorg in de praktijk state-of-the-art is? WODC-onderzoekers praten je bij op het ervaringsterras. Er liggen ook samenvattingen voor je klaar van de meest recente onderzoeken uit het forensische veld.
Deze sessie is interessant omdat: Je op de hoogte raakt van de laatste stand van zaken rond forensisch wetenschappelijk onderzoek. Voor elke professional van belang!
Titel: Tussen justitie en samenleving: werken aan vertrouwen
Spanningsveld:
Type sessie: Ervaringsterras
Sprekers: Vincent Bakker (DOOR onderdeel van Tragel)
Romy Huibregtse (DOOR onderdeel van Tragel)
Elsbeth Verhelst (DOOR onderdeel van Tragel)
Omschrijving: Het vertrouwen van cliënten in hun begeleider is een belangrijke basis voor succesvolle resocialisatie. Hoe ga je om met spanningen in de relatie tussen begeleider en cliënt? Daarover komt DOOR graag met je in gesprek op het ervaringsterras. De justitiële bijzondere voorwaarden – waaronder het verplicht verblijven in een forensisch beschermde woonvorm of ambulante begeleiding en behandeling – zegt niets over de intrinsieke motivatie van de cliënt. Aan deze opgelegde zorg als voorwaarde zijn regels en afspraken verbonden, terwijl de doelgroep bekend staat om het overschrijden van grenzen. Hoe behoud je als begeleider in dit spanningsveld een vertrouwensrelatie met de cliënt? Wat is daarin de rol van de forensische zorgaanbieder en wat is de rol van de reclassering en justitie?
Deze sessie is interessant omdat: We van elkaar kunnen leren en kennis kunnen delen, als we de krachten bundelen in de forensische zorg, Hoe werk jij aan een vertrouwensrelatie met je cliënten?
Titel: De Forintketen staat fijn gespannen
Spanningsveld:
Type sessie: Ervaringsterras
Sprekers: Sander van der Kroft (Forint Lentis)
Albert Jan Pol (FPC Dr. S. van Mesdag)
Omschrijving: Ketensamenwerking is spannend én leuk. Het is net als fietsen: de ketting moet strak staan wil je goed vooruitkomen. De forensisch psychiatrische zorgketen van AFPN Groningen, Beschermd Wonen Forint, FPA Zuidlaren en FPC Dr. S. van Mesdag vormen samen zo’n ketting in Noord-Nederland. Samen bedienen we ambulante, klinische en verblijfszorg.
We zijn sterk ingebed in de regio naast onze landelijke functie en we werken samen met andere partijen in zorg, onderzoek en opleiding. Zo werken we momenteel aan een forensisch FACT-verslavingsteam met Verslavingszorg Noord-Nederland.
Onze samenwerking maakt het mogelijk onze patiënten gedurende hun behandeltraject op de juiste plek de juiste mate van behandeling, zorg en beveiliging te bieden. Onze keten staat op spanning, we gaan goed vooruit!

Deze sessie is interessant omdat: We voor en mét de patiënt de best mogelijke en veiligste route uitstippelen. Met onze nieuwe woonvormen op beveiligingsniveau 1 creëren we een erg gewenst landelijk aanbod voor langdurige forensische zorg in de beschutting van een ggz-terrein.
Titel: Altijd in ontwikkeling: de Piet Roordakliniek
Spanningsveld:
Type sessie: Ervaringsterras
Sprekers: Erica Haneveld (Tactus Verslavingszorg - Piet Roordakliniek)
Evelyn Soer (Tactus Verslavingszorg - Piet Roordakliniek)
Agnes de Vries (Tactus Verslavingszorg - Piet Roordakliniek)
Omschrijving: Welkom bij de Piet Roordakliniek. Wij behandelen op het grensvlak van forensische problematiek, verslaving, LVB, persoonlijkheidsproblematiek en psychiatrische kwetsbaarheid. Denk, luister en spar met ons mee. Over herstelgericht werken, coaching-on-the-job, schematherapie in het sociotherapeutisch milieu. Of over onze twee nieuwe afdelingen, gericht op detox, diagnostiek en LVB. We blijven ontwikkelen en gaan hierover graag in gesprek.
Deze sessie is interessant omdat: We na ruim twintig jaar als forensische verslavingskliniek veel te delen hebben, maar vooral willen blijven leren en ontwikkelen.
Titel: Extern alarmsysteem bij verlof
Spanningsveld:
Type sessie: Ervaringsterras
Sprekers: John Ruts (Rijks Justitiële Jeugdinrichting)
Thijs Wagenaar (Secur2go)
Omschrijving: Binnen de muren van de forensische zorg is de veiligheid van medewerkers, patiënten en bezoekers goed gewaarborgd. Zo zijn er beveiligingsmiddelen als hekken, camera's, brandmeldinstallaties, portofoons en een alarm: de persoonlijke zoekinstallatie (PZI).
Binnen die beveiligde context, staat de behandeling centraal. Tijdens de behandeling kunnen zich situaties voordoen waardoor de veiligheid van personeel of jongeren in het gevaar is. Medewerkers kunnen dan alarm slaan. Kortom: binnen is de opvolging bij een noodsituatie uitstekend gewaarborgd. Waarom is dat buiten de muren eigenlijk niet zo?
Een paar jaar geleden belandde een medewerker van de RJJI tijdens het begeleid verlof in een noodsituatie. Hij kon echter geen alarm maken. De RJJI werkt nu met een externe PZI die medewerkers meenemen als ze met een jongere meegaan op verlof. Als een medewerker alarm slaat is voor de instelling direct duidelijk waar de begeleider zich bevindt (tot op vijf meter nauwkeurig) en kan ze meeluisteren en ingrijpen. Op het ervaringsterras delen we graag onze ervaringen met het gebruik van de externe PZI.
Deze sessie is interessant omdat: We kunnen laten zien dat er buiten een instelling betrouwbare alarmsystemen bestaan en gebruikt worden. Want het begeleiden van een verlof is al spannend genoeg.
Titel: Straf en zorg: spanningsveld of in balans?
Spanningsveld:
Type sessie: Ervaringsterras
Sprekers: Elles Verheijen (SVG)
Anne Hoeksema (SVG)
Omschrijving: De Stichting Verslavingsreclassering GGZ (SVG) zet zich in voor de re-integratie van mensen die met justitie in aanraking zijn gekomen en kampen met verslaving en/of psychiatrische
problematiek. Vanuit een strafrechtelijk kader controleren en begeleiden wij hen met zorg, gericht op herstel, zodat zij hun leven weer op orde krijgen en niet recidiveren.
Wij vervullen een maatschappelijke sleutelrol tussen alle relevante partners binnen het justitiële en zorgdomein om sterke kwalitatieve verslavingsreclassering te bieden aan onze cliënten.
De SVG-reclasseringswerkers werken in een driehoek van veiligheid, zorg en autonomie van de cliënt. Ze kijken steeds wat nodig is binnen deze driehoek. Waar mogelijk krijgen cliënten zelf de regie om hun leven op orde te krijgen. Als de veiligheid in het gedrang is, ligt de nadruk op veiligheidsmaatregelen. Daarnaast zoekt de SVG samen met de forensische zorg continu naar de juiste balans tussen straf en zorg. Op het ervaringsterras vertellen wij je graag over ons werk en maak je kennis met producten die ons werk ondersteunen, zoals de alcoholmeter, sport in toezicht, en de beslishulp problematisch cannabisgebruik.
Deze sessie is interessant omdat: Onze reclasseringswerkers dagelijks werken in het spanningsveld op de grens van justitie en zorg. Op het ervaringsterras vertellen wij je graag hoe we die twee werelden in balans brengen.
Titel: Terug naar de maatschappij, dat is pas spannend
Spanningsveld:
Type sessie: Ervaringsterras
Sprekers: Annemarie Kroon (Dichterbij, STEVIG)
Chiusa Nunes (Dichterbij, STEVIG)
Omschrijving: “Spannend werk doe jij”. Dat is wat je als psycholoog vaak hoort en zeker in de huidige tijd. Maar weet je wat pas spannend is? Als je als persoon met een licht verstandelijke beperking en een forensische titel na een klinische opname de eerste stappen zet richting resocialisatie. Die spanning laten we je zien door middel van een virtuele tour. Kom langs en ervaar het zelf.
Deze sessie is interessant omdat: We willen laten zien dat het niet alleen voor medewerkers en betrokkenen, maar ook voor een patiënt heel erg spannend kan zijn.

Innovatie lab

Titel: Virtual Reality Agressie Assessment
Spanningsveld:
Type sessie: Innovatie lab
Sprekers: Fedde Sappelli (Pompestichting Forensische Psychiatrie)
Mariska Wouters (Pompestichting Forensische Psychiatrie (Kairos))
Omschrijving: Durf jij het aan? Bij onze stand op het Innovatie Lab brengen we je met een VR-bril en een koptelefoon in een virtuele omgeving. Daar ontmoet je enkele avatars die zich provocerend gedragen, bijvoorbeeld een uitsmijter voor een café, of een grote man in een steegje. Een onderzoeker stuurt deze avatars aan via een laptop en een microfoon met stemvorming.
Met jouw toestemming meten we tijdens de VR-scenario’s je huidweerstand en eventueel je hartslag. Je kunt na afloop meteen zelf zien hoe je fysiologisch reageerde op de frustrerende en provocerende situatie(s). Zo leer je meer over je eigen gedrag en fysiologische reacties. Omdat we de data tijdens het festival verzamelen draag je ook bij aan wetenschappelijk onderzoek.
Na afloop bespreken we jouw ervaringen. Het aantal plaatsen in deze workshop is beperkt, dus teken je snel in! Je kunt ook als publiek meekijken en discussiëren.
Deze sessie is interessant omdat: Je live bijdraagt aan wetenschappelijk onderzoek en zelf ervaart hoe je op spannende situaties reageert. In combinatie met de presentatie over recente onderzoeksresultaten ontdek je de mogelijkheden van Virtual Reality voor de forensische psychiatrie.
Titel: Ontdek de mogelijkheden van Smart Detect
Spanningsveld:
Type sessie: Innovatie lab
Sprekers: Thessa Belt (DJI)
Jasper Peterse (BPI)
Omschrijving: Kan intelligente waarnemingstechnologie een bijdrage leveren aan het vroegtijdig signaleren van spanning? De huidige camerasystemen helpen niet om het waarnemingsvermogen van de medewerker daadwerkelijk te vergroten of om geautomatiseerd risicovol gedrag te signaleren. Hierdoor is de effectiviteit van de huidige werkwijze volledig afhankelijk van de beschikbaarheid van de medewerker en diens vermogen om op afstand waar te nemen. Deze vorm van proactief toezicht is dus niet alleen een inbreuk op de privacy van de cliënt, maar ook arbeidsintensief en niet efficiënt. In het project Smart Detect onderzoeken CTP Veldzicht en PI Vught hoe slimme camera’s kunnen bijdragen aan het verbeteren van de privacy voor de cliënt en de efficiency voor de zorginstelling.
In het innovatielab kom je meer te weten over het systeem en de manier van signaleren. We tonen je graag beelden uit onze proef en praten je bij over de mogelijkheden van Smart Detect.
Deze sessie is interessant omdat: De toepassing van algoritmes op camerabeelden mogelijkheden biedt voor de toekomst.
Titel: Virtual Reality Agressietraining: ervaar de spanning
Spanningsveld:
Type sessie: Innovatie lab
Sprekers: Guntur Sandino (CleVR)
Anne Bakker (Amsterdam UMC, loc. AMC)
Omschrijving: Een cliënt die je uitscheldt omdat een verlof is ingetrokken of een woedende bezoeker die jou bedreigt als zij nú niet naar binnen mag: medewerkers in de forensische zorg maken helaas vaak verbale en soms ook fysieke agressie mee tijdens hun werk. Dit kan leiden tot langdurige klachten bij medewerkers en zelfs uitval. Om agressie te voorkomen moeten we professionals ondersteunen met behulp van goede training en innovatieve technieken.
Virtual Reality is zo’n techniek.
Bij onze stand nemen we je mee in een nieuwe virtuele wereld. Daarin ervaar je de impact van agressie levensecht en kun je uitproberen hoe jouw reactie de agressiesituatie beïnvloedt. Je kunt twee verschillende VR-applicaties uitproberen waarin je meer leert over het omgaan met agressie. Zo word je je ervan bewust hoe je op agressie reageert en fris je gelijk je kennis op. Kom ervaren wat agressie met jou doet en hoe je agressiesituaties kunt ontladen!
Deze sessie is interessant omdat: Je veilig en levensecht kunt ervaren wat agressie met je doet en hoe je het beste kunt reageren om een agressiesituatie te beïnvloeden.
Titel: Meer ontspanning met GRIP
Spanningsveld: Anders
Type sessie: Innovatie lab
Sprekers: Larissa Hoogsteder (De Waag)
Joan van Horn (De Waag)
Omschrijving: Heb je een cliënt bij wie de spanning snel oploopt en omslaat in boosheid of agressie? Dan biedt de GRIP-app een oplossing. De GRIP-app is ontwikkeld voor cliënten met veel boosheidsgevoelens en agressieproblematiek die veel spanning ervaren. De GRIP-app helpt bij het signaleren en leren herkennen van stress en boosheid. De app meet de hartritme-variabiliteit (HRV) en de mate van boosheid (met een geluidssensor). Als een signaal de cliënt attendeert dat er mogelijk sprake is van verhoogde stress of boosheid, krijgt hij tools aangereikt om deze gevoelens te verminderen.
In deze workshop vertellen we eerst meer over de theoretische en technische achtergrond van Gripp, zoals de relatie tussen stress, HRV en boosheid. Vervolgens laten we alle functionaliteiten en mogelijkheden zien, zoals de twee games die je kunt spelen die zorgen voor meer ontspanning. We geven enkele voorbeelden van ontspanningsoefeningen en laten zien hoe je als behandelaar zelfgemaakte of bestaande oefeningen aan de app kunt toevoegen. Aan het einde van de workshop staan we stil bij de ervaringen van cliënten.
Deze sessie is interessant omdat: De GRIP-app een innovatief product is dat behandelaars en cliënten helpt om anders met spanning en stress om te gaan. De app biedt mooie tools om tijdig te ontspannen en de batterij op een prettige manier op te laden. Het geeft cliënten meer GRIP!
Titel: Technologie in de forensische zorg: grensverleggend
Spanningsveld: Anders
Type sessie: Innovatie lab
Sprekers: Hanneke Kip (Stichting Transfore & Universiteit Twente)
Bianca Roelofsen (GGZ Noord-Holland-Noord)
Omschrijving: Overvolle agenda’s, te weinig personeel op de groep, collega’s die uitvallen: in de forensische zorg is de werkdruk hoog. Een van de oplossingen is de inzet van technologie. Zo kan beeldbellen reistijd besparen, kunnen delen van de behandeling – bijvoorbeeld psycho-educatie of feedback op huiswerk – deels vervangen worden door online modules of apps, en kunnen mogelijk zelfs robots zorgtaken overnemen. In hoeverre kan technologie echt van toegevoegde waarde zijn voor de forensische zorg? Met welke barrières moeten we rekening houden?
In deze presentatie bespreken we verschillende technologieën en hun mogelijkheden en barrières die uit een recent KFZ-project naar voren zijn gekomen. Aan de hand van prikkelende vragen en stellingen gaan we in discussie over de vraag aan welke technologie we de komende jaren meer aandacht moeten besteden. Met als doel: minder werkdruk en betere kwaliteit van zorg.
Spanning tussen de mogelijkheden van innovatieve technologie en praktische randvoorwaarden. Spanning over ethische vraagstukken als privacy en big data. Spanning in samenwerking binnen en tussen instellingen en tech-bedrijven. Kortom, als dit geen spannend onderwerp is!
Deze sessie is interessant omdat: We in deze presentatie nieuwe kennis delen over state-of-the-art technologieën en bevindingen uit een nationaal onderzoek. Deze kennis is toepasbaar en relevant voor de gehele forensische zorg: behandeling, begeleiding en beleid.
Titel: Virtual Reality in de forensische praktijk
Spanningsveld: Anders
Type sessie: Innovatie lab
Sprekers: Liza Cornet (Universiteit Twente)
Omschrijving: Virtual Reality (VR) is hip en happening - ook binnen de forensische context. Hoe kan deze innovatie in onze praktijk worden geïmplementeerd, tegen welke spanningen lopen we aan en (wanneer) is deze technologie eigenlijk effectief? Tijdens deze talk brengt onderzoeker Liza Cornet je op de hoogte van de ‘kracht van VR’ binnen de forensische context. Ze vertelt ook meer over het ‘FutureU-project’, een VR-interventie voor jeugdige delinquenten. Je krijgt een kijkje in de ontwikkelkeuken en kunt meediscussiëren over nut, uitvoerbaarheid en implementatie van VR binnen de forensische context.
Deze sessie is interessant omdat: Virtual Reality veel mogelijkheden biedt op het gebied van gedragsverandering, voorlichting en training. Maar VR-toepassingen zijn ook complex en kostbaar. Moeten we nu wel of niet investeren in deze technologie? In deze talk hoor je voor- en nadelen.
Titel: Virtual Reality Agressietraining: leer de spanning ontladen
Spanningsveld: Anders
Type sessie: Innovatie lab
Sprekers: Anne Bakker (Amsterdam UMC, loc. AMC)
Guntur Sandino (CleVR)
Burg de Man (Opleidingsinstituut Dienst Justitiele Inrichtingen)
Omschrijving: Een cliënt die je uitscheldt omdat een verlof is ingetrokken of een woedende bezoeker die jou bedreigt als zij nú niet naar binnen mag: medewerkers in de forensische zorg maken helaas vaak verbale en soms ook fysieke agressie mee tijdens hun werk. Dit kan leiden tot langdurige klachten bij medewerkers en zelfs uitval. Om agressie te voorkomen moeten we professionals ondersteunen met behulp van goede training en innovatieve technieken. Virtual Reality (VR) is zo’n techniek.


Tijdens deze sessie nemen we je mee in een nieuwe virtuele wereld. We introduceren twee recent ontwikkelde VR applicaties, een VR rollenspel met interactieve software en een VR stand-alone applicatie met 360 graden software. Het doel van de applicaties is de leereffecten van de trainingen te versterken om zo professionals optimaal te ondersteunen. In de sessie laten we je ook de resultaten zien van een wetenschappelijk onderzoek waaraan tachtig DJI- en ggz-medewerkers meewerkten. Daaruit blijkt het gebruik van de VR-tools in agressiehantering veelbelovend. Vanuit het Opleidingsinstituut van DJI en de ggz delen we ervaringen over het inpassen van de VR applicaties in blended agressiehantering trainingen. Kom leren en laat je enthousiasmeren over deze nieuwe VR toepassingen!
Deze sessie is interessant omdat: Je kennis maakt met twee nieuwe VR agressiehantering applicaties, je de resultaten van een wetenschappelijk onderzoek hoort over de validiteit en toepasbaarheid van de applicaties en je leert over de ervaringen binnen de ggz en DJI met het gebruik van de applicaties in de praktijk.
Titel: Smart Detect: slimme camera's signaleren risicovol gedrag
Spanningsveld: Anders
Type sessie: Innovatie lab
Sprekers: Diederik Tenback (CTP Veldzicht)
Jasper Peterse (BPI)
Omschrijving: Kan intelligente waarnemingstechnologie een bijdrage leveren aan het vroegtijdig signaleren van spanning? De huidige camerasystemen helpen niet om het waarnemingsvermogen van de medewerker daadwerkelijk te vergroten of om geautomatiseerd risicovol gedrag te signaleren. Hierdoor is de effectiviteit van de huidige werkwijze volledig afhankelijk van de beschikbaarheid van de medewerker en diens vermogen om op afstand waar te nemen. Deze vorm van proactief toezicht is dus niet alleen een inbreuk op de privacy van de cliënt, maar ook arbeidsintensief en niet efficiënt. In het project Smart Detect onderzoeken CTP Veldzicht en PI Vught hoe slimme camera’s kunnen bijdragen aan het verbeteren van de privacy voor de cliënt en de efficiency voor de zorginstelling. Tijdens deze sessie vertellen Diederik Tenback en Jasper Peterse wat zij tot nu toe hebben geleerd en ervaren in dit project.
Deze sessie is interessant omdat: De weg van de ontwikkeling van Smart Detect hobbelig is geweest en wij de geleerde lessen graag met je delen, zodat we de techniek samen verder kunnen brengen.
Titel: Triggers voor agressie: een onderzoek met Virtual Reality
Spanningsveld: Anders
Type sessie: Innovatie lab
Sprekers: Fedde Sappelli (Pompestichting Forensische Psychiatrie)
Omschrijving: Misschien verwacht je het niet, maar in de forensische psychiatrie is het soms juist nuttig om een spanningsveld te creëren. Door blootstelling aan provocerende of frustrerende situaties kunnen we met patiënten onderzoeken wat hun triggers voor agressie zijn en hoe ze daarmee omgaan. Met Virtual Reality (VR) kunnen we dergelijke situaties gecontroleerd aanbieden. Wat zijn de mogelijkheden voor VR als instrument voor de assessment van agressie? Onderzoeker Fedde Sappelli vertelt tijdens deze sessie over een pilotstudie waarin twaalf poliklinische en klinische patiënten de scenario’s van ‘Virtual Reality Agressie Assessment (VRAA) doorliepen.
In VRAA ontmoet de patiënt enkele ‘avatars’ die zich provocerend gedragen, bijvoorbeeld een uitsmijter voor een café of een grote man in een steegje. De onderzoeker stuurt deze avatars aan via een laptop en een microfoon met stemvervorming. Tijdens de scenario’s worden gedragsobservaties gemaakt en hartslag en huidweerstand gemeten. Na afloop vindt een uitgebreid interview plaats met de patiënten over hun ervaringen en belevingen. Tijdens deze sessie hoor je de eerste onderzoeksresultaten. Wil je de VRAA zelf beleven? Spoed je dan naar het Innovatie Lab en zet de VR-bril op!
Deze sessie is interessant omdat: Je met deze presentatie over een recent VR-onderzoek kunt ontdekken wat de mogelijkheden zijn van VR-assessment binnen de forensische psychiatrie.